I SA/Bk 450/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. oddala skargę Postanowieniem z [...] lipca 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. odmawiające Panu W. K. (dalej powoływanemu jako Skarżący) wszczęcia postępowania podatkowego o "zwrot niesłusznie zawyżonego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w 2009 roku". Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji, Skarżący wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o zwrot "niesłusznie zawyżonego podatku dochodowego od osób fizycznych" przez płatnika - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B., z tytułu wypłaconej mu w 2009 r. emerytury. W wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie organ podatkowy stwierdził, iż płatnik w oparciu o przepis art. 34 ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.d.o.f.", przekazał do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. roczne obliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Zgodnie z art. 45 ust. 1 o.p.d.o.f. podatnik miał prawo złożyć zeznanie roczne do Urzędu Skarbowego w terminie do 30 kwietnia 2010 r. Natomiast zgodnie z art. 73 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej powoływanej jako "o.p.", dla podatników podatku dochodowego nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że wniosek Skarżącego z 23 marca 2010 r. o wydanie decyzji dotyczącej zwrotu kwoty 406,44 zł tytułem zaniżenia emerytury oraz zwrotu kwoty w wysokości 73,00 zł z tytułu zawyżenia podatku dochodowego był przedwczesny, co skutkowało odmówieniem wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165a § 1 o.p. Jednocześnie organ odwoławczy poinformował Skarżącego, że w sprawie zawartego w odwołaniu kolejnego wniosku o zwrot pobranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. składek ubezpieczenia zdrowotnego i niepotrąconych od podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r., organ podatkowy pierwszej instancji podejmie odrębne rozstrzygnięcie. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, Pan W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał, że po otrzymaniu rocznego obliczenia podatku stwierdził niezgodność danych z przekazów pocztowych z danymi ujętymi w PIT-40A. W związku ową niegodnością sformułował zarzut fałszowania dokumentów przez ZUS. Ponadto Skarżący stwierdził, że postanowienie organu odwoławczego ogranicza możliwość dochodzenia zwrotu składki oraz z uwagi na powołanie się na treść art. 165a § 1 o.p. zamyka drogą do dochodzenia praw przed sądem. Skarżący wskazał, że nie zgadza się również z merytoryczną oceną organu dotyczącą zmniejszenia dochodów z tytułu stosowania potrącenia dodatkowej składki na ubezpieczenie zdrowotne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powstały w tej sprawie spór dotyczy odmowy wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku Skarżącego o zwrot "niesłusznie zawyżonego podatku dochodowego od osób fizycznych". Instytucję odmowy wszczęcia postępowania reguluje art. 165a § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak podnosi się w doktrynie, regulacja ta jest podyktowana ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie, mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie (zob. Komentarz do art. 165a o.p. [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Można dodać, że odmowa wszczęcia postępowania podatkowego jest możliwa także wówczas, gdy ukształtowanie stosunku prawnopodatkowego, którego miałoby dotyczyć to postępowanie, możliwe jest poprzez złożenie przez podatnika właściwej deklaracji podatkowej. W tej sprawie taka właśnie sytuacja wystąpiła. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B., jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaconych Skarżącemu w 2009 r. świadczeń emerytalnych, przekazał do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. roczne obliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych. Stanowiło to realizację obowiązku wynikającego z art. 34 ust. 7 u.p.d.o.f. Należy jednak podkreślić, że złożenie przez płatnika (tu: organ rentowy) rocznego obliczenia podatku nie pozbawia prawa samego podatnika do odmiennego rozliczenia tego podatku w zeznaniu rocznym, składanym do 30 kwietnia roku następującego po roku, którego rozliczenie dotyczy (art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f.). W okolicznościach faktycznych tej sprawy Skarżącego miał prawo złożyć takie zeznanie do 30 kwietnia 2010 r. i wykazać w nim występującą – jego zdaniem - nadpłatę podatku. Mimo to, Skarżący jeszcze przed upływem tego terminu złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku. Z powyższego wynika, że wniosek ten został złożony przedwcześnie i dlatego organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Reasumując, Sąd orzekający w tej sprawie nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów prawa. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).