I SA/Bk 455/12
WyrokWSA w Białymstoku2013-02-20
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Grażyna Gryglaszewska, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności wynikające z akt postępowania egzekucyjnego, dotyczące faktycznego użytkowania budynku przed określonym terminem, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli formalne zakończenie budowy nastąpiło później?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności wskazujące na faktyczne użytkowanie budynku przed określonym terminem, nawet jeśli wynikają z akt postępowania egzekucyjnego, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe dla określenia momentu zakończenia budowy, a tym samym dla zastosowania zwolnienia podatkowego, jest formalne zakończenie procesu budowlanego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a nie faktyczne użytkowanie obiektu.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku VAT za 2006 rok, twierdząc, że uzyskała informację z akt postępowania egzekucyjnego, iż sprzedany budynek był faktycznie użytkowany przed 2001 rokiem. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że formalne zakończenie budowy nastąpiło w 2001 roku, a sprzedaż nieruchomości miała miejsce przed upływem 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę, co wykluczało zastosowanie zwolnienia VAT. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. [...] sp. jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej wydanej w sprawie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2006 r. oddala skargę
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...].07.2011 r.,
nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].04.2011 r., nr [...] w sprawie rozliczenia B. [...] Spółce jawnej w B. (dalej powoływana również jako: "spółka") podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Spółka zaniżyła podatek należny za listopad 2006 r. o kwotę 69.787 zł, na skutek nieopodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży nieruchomości położonej w B. przy ul. P. (budynku hurtowni) dokonanej na rzecz "A." s.c. [...]. Zdaniem organu, w odniesieniu do sprzedaży budynku hurtowni nie mogło mieć zastosowania zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.,
dalej powoływana jako: "u.p.t.u."), gdyż sprzedaży dokonano przed upływem 5 lat
od końca roku, w którym zakończono jego budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 23 listopada 2012 roku, sygn. akt I SA/Bk 333/11, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej
w B. w części dotyczącej rozliczenia podatku za miesiące lipiec i sierpień 2006 roku. W pozostałym zakresie skargę Spółki oddalił.
W dniu 5.07.2012 r. Spółka złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej
w B. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...].07.2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 240 § 1
pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r.,
poz. 749 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "o.p."), tj. wystąpiły istotne
dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu wniosku Spółka stwierdziła, że uzyskała informację, iż z akt postępowania egzekucyjnego
o sygnaturze [...] prowadzonego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. A. W. wynika, że sprzedany budynek był faktycznie użytkowany przed dniem określonym w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. tj. przed 2001 r.
Postanowieniem z dnia [...].07.2012 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej B. na podstawie art. 243 § 1 o.p. wznowił postępowanie w sprawie. Następnie decyzją z dnia [...].08.2012 r. nr [...] odmówił uchylenia w całości decyzji z [...].07.2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku VAT za listopad i grudzień 2006 r. W uzasadnieniu stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie argumenty przedstawione we wniosku jak i dokumenty dołączone do wniosku nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Nie godząc się z powyższymi ustaleniami skarżąca Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 pkt 2
w związku z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 121, 122, 187 § 1 i 188 o.p. Zdaniem skarżącej Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej uchybił przepisom postępowania przyjmując, iż okoliczności podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania
nie mają związku z wydanym rozstrzygnięciem, gdy dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy decydujące znaczenie ma określenie, od kiedy dana nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej,
a w konsekwencji, od kiedy odpowiadała ona warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym, ta okoliczność decyduje o zakończeniu budowy.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją
z dnia [...].10.2012 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że wskazywana we wniosku okoliczność - istnienie protokołów zajęcia ruchomości znajdujących się w budynku wykorzystywanym
przez byłego właściciela przed 2001 r. nie mogła mieć żadnego znaczenia
w niniejszej sprawie. Okoliczność bowiem, iż były właściciel nieruchomości posiadał na niej jakieś ruchomości, których używał do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej wcale nie świadczy, iż w tym okresie (tj. przed 2001 r.) budowa tej nieruchomości była zakończona. Podkreślił, że proces uzyskania pozwolenia
na użytkowanie jest ściśle sformalizowany. Został on określony w ustawie z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) tj. zakończenie budowy może nastąpić w wyniku zawiadomienia o zakończeniu budowy
albo uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W odniesieniu do budynków usługowych takich jak hurtownia, formalnym trybem zakończenia budowy było uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie, wydane przez powołany do tego organ
w formie decyzji na podstawie złożonego przez inwestora wniosku. Dopiero uzyskanie takiego pozwolenia stanowi bowiem o tym, że dany obiekt odpowiada warunkom, jakie przewiduje dla niego prawo budowlane. Urząd Miejski
w B. [...] października 2001 r., na wniosek inwestora z dnia [...] sierpnia
2001 r., wydał decyzję zezwalającą na użytkowanie budynku usługowego (hurtowni). Zatem od strony formalnej zakończenie budowy budynku hurtowni miało miejsce
30 października 2001 r., gdyż w tym dniu uprawomocniła się przedmiotowa decyzja. Takie też stanowisko w tej sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku w wyroku z 23 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 333/11 oddalając
w tym zakresie skargę na ww. decyzję organu z [...].07.2011 r.
Organ odwoławczy zaznaczył, że powyższego nie zmienia również okoliczność, iż z wyciągu z dziennika budowy tego obiektu wynika, że ostatni wpis inspektora nadzoru budowlanego, stwierdzający zakończenie robót w tym budynku dokonany został 26 lipca 2001 r. Nawet biorąc pod uwagę tę datę to i tak
nie upłynęło 5 lat do dnia zbycia przedmiotowej nieruchomości. Sprzedaży dokonano więc przed upływem 5 lat od końca roku, w którym zakończono jej budowę.
Na powyższą decyzję, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 240 § 1 pkt 5, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 o.p., wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy.
W ocenie skarżącej Spółki, przedłożone we wniosku dokumenty świadczą,
iż sprzedany budynek był faktycznie użytkowany przez 2001 r., co oznacza,
że jego budowa została zakończona przed tym rokiem. Oznacza to, że w chwili dokonywania dostawy - 7 listopada 2006 r., minęło 5 lat od końca roku, w którym zakończono budowę tego obiektu, a zatem skarżąca Spółka miała prawo skorzystać ze zwolnienia w VAT. Spółka wskazała, iż stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, odwołujące się do przepisów Prawa budowlanego związanych z zakończeniem budowy i rozpoczęciem użytkowania budynku, nie jest prawidłowe, albowiem żaden z przepisów u.p.t.u. nie odsyła w tej kwestii do tej ustawy. Prawo podatkowe stanowi autonomiczna gałąź prawa, dlatego też błędne jest działanie organu polegające
na wykorzystywaniu instytucji z innych gałęzi prawa, w tym przypadku prawa budowlanego.
W ocenie skarżącej Spółki, dokonanie błędnej wykładni u.p.t.u. w zakresie rozumienia pojęcia zakończenia budowy doprowadziło do naruszenia szeregu przepisów postępowania, w tym niezasadnego przyjęcia, że nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania. Autor, w uzasadnieniu skargi, rozwinął również zarzuty dotyczące naruszenia przez organy zasad postępowania,
w tym dochodzenia do prawdy obiektywnej, budzenia zaufania do organów podatkowych oraz konieczności zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.),
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego,
jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd w rozpatrywanej sprawie nie stwierdza ani naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć wpływ na wynik danej sprawy, ani też nie stwierdza naruszenia przepisów prawa procesowego, mogących mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
W szczególności Sąd nie uznaje za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. zawartych w art. 240 § 1 pkt 5, art. 121, art. 122
oraz art. 187 § 1 o.p.
Sąd pragnie przypomnieć, że zgodnie z treścią przepisu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące
w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
- okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku
do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
- powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA
z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s. 22).
W wyroku z dnia 22 września 2010 r. WSA w Gdańsku zauważał, że "użyte
w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. sformułowanie oznacza, że istotny
jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik wskazuje na to, że wystąpienie
co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego,
że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego". (wyrok WSA, I SA/Gd 446/10, LEX nr 602746.).
Niedopuszczalne jest także wykorzystanie postępowania wznowieniowego
do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p."
(wyrok NSA, I FSK 1848/08, LEX nr 558849.). Z kolei w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślał, że "przedmiotem postępowania, wszczętego na skutek wniosku o wznowienie postępowania, nie jest i nie może być ocena prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowość uwzględnienia wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być dokonywana jedynie przez organ drugiej instancji
w postępowaniu odwoławczym." (wyrok WSA, I SA/Go 194/09, LEX nr 552453.).
W ocenie Sądu słusznie stwierdziły organy w rozpatrywanej sprawie,
że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w powyższym przepisie
do wzruszenia ostatecznej decyzji. Zdaniem Sądu zasadnie wywiodły organy,
że przedstawiona we wniosku przez Skarżącą okoliczność, że "w aktach sprawy egzekucyjnej najprawdopodobniej znajdują się protokoły zajęcia ruchomości znajdujących się w przedmiotowej nieruchomości, wykorzystywane przez byłego właściciela do prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiotowym budynku przed 2001 rokiem" nie miałaby znaczenia w przedmiotowej sprawie. Ze wszech miar logicznym pozostaje wywód, że nawet jeżeli były właściciel nieruchomości posiadał na niej jakieś ruchomości, których używał do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, to wcale nie dowodzi tego, że w tym okresie
(tj. przed 2001 r.) budowa tej nieruchomości była zakończona. Z przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm.) jednoznacznie wynika, że zakończenie budowy może nastąpić w wyniku zawiadomienia o zakończeniu budowy albo uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W przypadku budynków usługowych takich jak hurtownia, formalnym trybem zakończenia budowy było uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie, wydane przez powołany do tego organ w formie decyzji na podstawie złożonego przez inwestora wniosku. Dopiero uzyskanie takiego pozwolenia stanowi bowiem
o tym, że dany obiekt odpowiada warunkom, jakie przewiduje dla niego prawo budowlane. Prezydent Miasta B. w dniu [...] października 2001 r.,
na wniosek inwestora z dnia [...] sierpnia 2001 r., wydał decyzję zezwalającą
na użytkowanie budynku usługowego (hurtowni). Tym samym w znaczeniu formalnym, zakończenie budowy budynku hurtowni miało miejsce 30 października 2001 r., bowiem w tym dniu uprawomocniła się przedmiotowa decyzja organu
z [...].07.2011 r. Również z wyciągu z dziennika budowy tego obiektu wynika,
że ostatni wpis inspektora nadzoru budowlanego, stwierdzający zakończenie robót w tym budynku dokonany został 26 lipca 2001 r. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że nie upłynęło 5 lat do dnia zbycia przedmiotowej nieruchomości.
Stanowisko w tej kwestii jednoznacznie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 23 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 333/11, oddalając w tym zakresie skargę podatnika złożoną na powyższą decyzję organu
z [...].07.2011 r.
W tym stanie rzeczy, za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia zasad postępowania podatkowego wyrażonych w art. 121, art. 122, art. 187 § 1
i art. 188 o.p.
Mając na uwadze powyższe, wobec nie zasadności skargi, orzeczono
jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło