I SA/Bk 456/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2008-11-12

Skład orzekający: Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochód i zadłużenie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli strona posiada pewne środki majątkowe lub dochód, ale jednocześnie jest zadłużona i ponosi koszty utrzymania rodziny, może być uzasadnione częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli pełne pokrycie tych kosztów byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada oszczędności, jest zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem 4.100 zł brutto, jest zadłużony na około 60.000 zł, wynajmuje mieszkanie i płaci alimenty na żonę i syna. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 3.000 zł i w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki "P" z tytułu podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. Przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych). 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pan J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podając, że nie posiada majątku zdolnego pokryć te koszty. Wskazał, że nie posiada oszczędności i papierów wartościowych. Z wniosku wynika ponadto, że wnioskodawca jest zatrudniony na umowę o pracę na czas określony do końca grudnia 2008 r. Z tego tytułu otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4.100 zł brutto. Skarżący oświadczył, że posiada działkę siedliskową o powierzchni 1,07 ha. Jest zadłużony na kwotę około 60.000 zł. Według oświadczenia jest w trakcie rozwodu i nie mieszka z żoną i synem. Dodał, że wynajmuje mieszkanie i płaci alimenty zabezpieczające żonę i syna, ze względu na trudną sytuację finansową obecnie w kwocie 400 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub części, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy stanowi wyjątek od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i może być przyznane tylko w szczególnych sytuacjach. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, przyznanie prawa pomocy winno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (zob. np. postanowienie NSA z 24 października 2007 r., II FZ 426/07, niepubl.). Ponadto w doktrynie i orzecznictwie wyrażono pogląd, że w przypadku, gdy strona będąca osobą fizyczną posiada jakiekolwiek środki majątkowe, powinna ona partycypować w kosztach postępowania, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla niej i rodziny (por. np. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 866/2004 niepublikowane, J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Warszawa 2004, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis). Z wniosku wynika, że skarżący jest zadłużony w banku i u osób prywatnych na kwotę około 60.000 zł. Ponadto z oświadczenia wnioskodawcy wynika, iż płaci alimenty zabezpieczające żonę i syna w kwocie 400 zł. Skarżący podał również, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niemniej jednak zauważenia wymaga, że strona uzyskuje obecnie miesięczny dochód w postaci wynagrodzenia za pracę w kwocie 4.100 zł brutto. W ocenie Sądu powyższe okoliczności nie wskazują, aby zdobycie przez wnioskodawcę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było rzeczywiście niemożliwe. Środki majątkowe, którymi dysponuje pozwalają, aby partycypował w kosztach postępowania. Z uwagi jednakże na fakt pozostawania w zadłużeniu oraz współuczestniczenia w utrzymaniu żony i syna, zdaniem Sądu skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego w kwocie 6.292 zł. Stąd też spełnione zostały ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, stosując przepisy art. 245 § 3 i 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 przywołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło