I SA/Bk 487/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie egzekucji z tytułu kosztów postępowania administracyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M., jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Pana M. W. (dalej: Skarżący), na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Zawiadomieniem z [...].10.2015 r. Nr [...]skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Inspektorat w Z., organ egzekucyjny dokonał zajęcia, przysługującego zobowiązanemu, świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W dniu [...].01.2016 r. organ egzekucyjny skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Na zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny, Skarżący [...].12.2015 r. złożył pismo zatytułowane "sprzeciw". Pismem z [...].01.2016 r. Nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania pouczając, iż w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie zostanie przyjęte, iż przedmiotowe pismo stanowi wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnego w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 5989 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.p.e.a."). W wyznaczonym terminie Skarżący nie złożył żądanych wyjaśnień. Postanowieniem z [...].02.2016 r. Nr[...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.M., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego przez Burmistrza S. tytułu wykonawczego Nr [...]z [...].05.2015 r. obejmującego należności z tytułu kosztów postępowania administracyjnego orzeczonych postanowieniem z [...].10.2013 r. Nr[...]. W dniu [...].02.2016 r. zobowiązany złożył pismo, które Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M.uznał za zażalenie na powyższe postanowienie z [...].02.2016 r. Pismem z [...].02.2016 r. Nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.M. przekazał zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. celem rozpatrzenia. Postanowieniem z [...].03.2016 r. Nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że Skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów uzasadniających zmianę bądź uchylenie podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Pismem z [...].04.2016 r. Nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. M. poinformował, iż należności objęte tytułem wykonawczym Nr [...]z [...].05.2015 r. dochodzone od Skarżącego zostały w całości wyegzekwowane. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu nadzoru Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W której skupia się jedynie na kwestii rozgraniczenia nieruchomości. Skarżący nie przedstawia żadnych konkretnych zarzutów odnośnie zaskarżonego postanowienia, ponownie skupiając się na problemach związanych z rozgraniczeniem nieruchomości oraz na powstałych w związku z tym kłopotach z sąsiadem. Do akt sądowoadministracyjnych wpłynęły również pisma Skarżącego, które nie wnoszą zarzutów do będącego przedmiotem zaskarżenia postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), dalej: ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot skargi poddanej sądowej kontroli stanowi postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji w sprawie odmowy umorzenia prowadzonego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a.), także wskutek wykazania, że egzekwowany obowiązek nie istniał (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) jest środkiem obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Istota instytucji umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na formalnym umorzeniu tego postępowania z przyczyn określonych a art. 59 § 1 u.p.e.a., toteż w postępowaniu, którego przedmiotem jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie można badać okoliczności związanych z postępowaniem wymiarowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2012 r., II FSK 62/11 dostępny Lex 12444370). Jeżeli zatem podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego stanowią ostateczne decyzje organu podatkowego, dopóki decyzje te nie zostaną wzruszone, dopóty nie można skutecznie podnosić zarzutu, że stwierdzony w nich obowiązek nie istnieje (nie istniał w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego). W trakcie takiego postępowania nie można też zgłaszać żądań, których istotą jest kwestionowanie poprawności postępowania wymiarowego. W konsekwencji także sąd administracyjny, rozpoznający skargę w sprawie, której przedmiotem jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie może orzekać w innej sprawie, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego i oceniać zgodność z prawem decyzji wydanych w tym postępowaniu. Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Celem tej instytucji jest zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza więc, że nie jest realizowany jego cel. Umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi jego dalsze prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Pojęcie "obowiązku" w rozumieniu powołanego przepisu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego - innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Przesłanka nieistnienia obowiązku, wymieniona w tym przepisie obejmuje sytuację, gdy nieistnienie obowiązku spowodowane zostało okolicznościami zaistniałymi już po wystawieniu tytułu wykonawczego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek skutkująca umorzeniem postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, że żaden zarzut wydanym przez organy rozstrzygnięciom nie został przez Skarżącego sformułowany. Stanowisko skarżącego, jak i przedstawiane przez niego dokumenty zarówno przed organem egzekucyjnym, przed organem nadzoru jak i przed Sądem, odnoszą się wyłącznie do kwestii dotyczących nieruchomości. Natomiast, jak słusznie zauważył Naczelnik Urzędu Skarbowego, w utrzymanym przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniu organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności nałożenia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji. Wynika to wprost z art. 29 § 1 u.p.e.a., który zakazuje organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1418/97, LEX nr 37145). W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której organ egzekucyjny, mimo braku do tego uprawnienia, ponownie rozpatruje sprawę, której rozstrzygnięcie stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Jest to sprzeczne z regułą, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu wskazanego w nim obowiązku. Do skargi, Skarżący dołączył postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z [...].06.2015 r., Sygn. akt[...], które zostało wydane w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, na skutek wniesienia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w W. M.z [...].03.2015 r., sygn. akt[...]. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że postępowanie przed sądem nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości i nie może wpływać na ustalenie kosztów tego postępowania. Należy ponadto stwierdzić, że pismem z [...].03.2016 r. Nr [...]wierzyciel poinformował, że postanowienie z [...].10.2013 r., stanowiące podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, jest prawomocne, a tytuł wykonawczy Nr [...]pozostaje w realizacji. Ze względu na powyższe, oraz brak zarzutów zgłoszonych do podlegających ocenie postanowień, Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo wskazał w wydanych rozstrzygnięciach, iż nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.a. i w związku z tym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).