I SA/Bk 491/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Ośrodka Wychowawczego [...] w R. na czynność Zarządu Powiatu S. w przedmiocie obliczenia wysokości i przyznanie dotacji za miesiąc lipiec 2007 r. 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Zarządu Powiatu S. na rzecz skarżącego [...] Ośrodka Wychowawczego [...] w R. kwotę 1.859 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset pięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Ośrodek Wychowawczy [...] w R., zwany dalej Ośrodkiem, wniósł w dniu 31 sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na czynności Zarządu Powiatu S. w przedmiocie obliczenia i przyznania dotacji na rzecz Ośrodka za miesiąc lipiec 2007 r. Skarga została wniesiona w terminie i poprzedzona była wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Zarządu Powiatu S. do usunięcia naruszenia prawa. Organ w odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. stwierdził, że [...] Ośrodek Wychowawczy [...] w R. nie posiada legitymacji do wnoszenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie dotacji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czynnościom organu zarzucono naruszenie art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. systemie oświaty, poprzez nieprawidłowe obliczenie wysokości dotacji na rzecz Ośrodka i przekazanie jej w zaniżonej wysokości, W związku z powyższym skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie bezskuteczności czynności obliczenia i przyznania dotacji na rzecz Ośrodka w miesiącu czerwcu oraz zobowiązanie Zarządu Powiatu S. do zgodnego z prawem obliczenia i przekazania dotacji na rzecz [...] Ośrodka Wychowawczego w R. w wysokości, kwoty przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, tj. kwoty [...] zł miesięcznie, w miesiącu lipcu 2007 r., poprzez jej skorygowanie i uzupełnienie, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że naruszenie prawa stanowiące podstawę niniejszego wezwania przejawia się w ustaleniu i przyznaniu dotacji, w miesiącu lipcu 2007 r., w wysokości sprzecznej z art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty. Wskutek tego, w ocenie skarżącego, obliczona dotacja przekazana została w wysokości zaniżonej, czym naruszono prawo. Wysokość dotacji przyznana w okresie, którego dotyczy niniejsza skarga jest sprzeczna z ustawową regulacją wysokości tego świadczenia. Nowe brzmienie art. 90 ust 3a wprowadzone ustawą z dnia 11 kwietnia 2007r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i zmianie niektórych ustaw stanowi, że "placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 ust 2 pkt 5 i 7 otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku niepublicznych ośrodków umożliwiających realizacje obowiązku o którym mowa w art. 14 ust 3, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym, ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego Wychowanka tego samego rodzaju ośrodków w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem, że osoba prowadząca placówkę przedstawi organowi właściwemu do udzielania dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji". Ustawa nowelizująca art. 90 ust 3a została opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 80 z dnia 9 maja 2007r. pod pozycją 542. Nowy stan prawny, obowiązywał więc już od 24 maja 2007r. Oznacza to, że przy obliczaniu części dotacji na miesiąc lipiec, obwiązywał nowy stan prawny, który wymagał uwzględnienia w czynności ustalania wysokości dotacji na rzecz Ośrodka. Obliczenie "kwoty przewidzianej na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego" jest wynikiem czynności rachunkowej dokonanej na podstawie danych Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Edukacji, w tym tzw. "metryczki" otrzymywanej przez każdą jednostkę samorządu terytorialnego. W oparciu o przekazane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dane skarżący ustalił, że kwota dotacji przypadająca w miesiącu na jednego wychowanka Ośrodka wynosi: [...] zł., gdyż na okres bieżącego roku budżetowego, przy stanie wychowanków 92 osoby, Powiat S. otrzymał kwotę subwencji w wysokości [...] zł. Porównanie wartości przekazanej dotacji w miesiącu lipcu br. ([...] zł. na wychowanka) i sumy należnej dotacji obliczonej wg art. 90 ust 3a ustawy, prowadzi do wniosku, że dotacja dla Ośrodka została przyznana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu S. stanął na stanowisku, iż charakter obowiązującej od 24 maja 2007 r. zmiany do omawianej ustawy o systemie oświaty, nakazuje przyjąć zupełnie inny sposób interpretacji tych unormowań. Mianowicie ze względu na fakt dokonania zmiany w trakcie roku budżetowego, zmiana ta odnosi się do dotacji udzielanych od 2008 r. Zarząd Powiatu S. zakwestionował również prawo [...] Ośrodka Wychowawczego w R. do wniesienia skargi do sądu wskazując, że umowę o udzielenie dotacji z dnia 24 stycznia 2006 r. zawarło Towarzystwo [...] z siedzibą w W., które jest właścicielem wspomnianej placówki, a nie sam Ośrodek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem, zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa. Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (tj. nie mające charakteru decyzji lub postanowień) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności. W pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć kwestię legitymacji ośrodka do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na czynność Zarządu Powiatu S. związane z obliczeniem i przyznaniem dotacji dla skarżącego Ośrodka. Zarząd Powiatu S. kwestionując uprawnienia Ośrodka do wniesienia skargi wskazał, że umowę o udzielenie dotacji z dnia 24 stycznia 2006 r. zawarło z nim - Towarzystwo [...] z siedzibą w W., a nie [...] Ośrodek Wychowawczy w R., który wniósł skargę do sądu. Ponadto, powołując się na statut Ośrodka, wskazał, że wszystkie sprawy związane z egzystencją i działalnością Ośrodka wymagają potwierdzenia Inspektora. W myśl postanowień art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7, otrzymują na każdego wychowanka dotacje z budżetu powiatu w wysokości równej średnim wydatkom bieżącym ponoszonym na jednego wychowanka tego samego rodzaju placówki publicznej, pod warunkiem, że osoba prowadząca placówkę przedstawi planowaną liczbę wychowanków, nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Dotacja przekazywana jest w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca (art. 90 ust. 3c ustawy o systemie oświaty). Z treści przytoczonego przepisu wynika, więc wyraźnie, że ustawodawca wprowadził obligatoryjne dofinansowanie niepublicznych placówek, które realizują zadania opiekuńcze i wychowawcze oraz wspomagają realizacje obowiązku szkolnego, tj. posiadają szczególny status w porównaniu z innymi placówkami niepublicznymi. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że [...] Ośrodek Wychowawczy w R. [...], jest niepubliczną placówką oświaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 omawianej ustawy o systemie oświaty, przeznaczoną dla młodzieży męskiej niedostosowanej społecznie, wpisaną do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, uprawnioną do otrzymywania na każdego wychowanka dotacji z budżetu Powiatu S. Powyższe potwierdza również Statutu [...] Ośrodka Wychowawczego w R. Ze statutu Ośrodka wynika również, że jego organami są: Dyrektor, który m.in. reprezentuje Ośrodek na zewnątrz (§ 15) i Zespół Diagnostyczno-Resocjalizacyjny oraz to, że każdy z organów ma możliwość podejmowania decyzji w granicach swoich kompetencji (§ 13).Towarzystwo [...] z siedzibą w W., jest natomiast właścicielem wspomnianej placówki niepublicznej. W związku z powyższym nie powinno budzić wątpliwości, że Ośrodek, jako podmiot uprawniony do otrzymania powyższej dotacji miał interes prawny we wniesieniu skargi (art. 50 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) na czynności związane z jej przyznaniem. Spór w sprawie sprowadza się ponadto do ustalenia wysokości otrzymywanej przez skarżący Ośrodek dotacji za miesiąc lipiec 2007 r. Sąd pragnie zauważyć, że przepis art. 90 ust. 3a powoływanej wyżej ustawy o systemie oświaty uległ zmianie na mocy nowelizacji tejże ustawy wprowadzonej ustawą z dnia 11 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 542). Znowelizowany art. 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty wszedł w życie na podstawie art. 10 ustawy zmieniającej, po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 24 maja 2007 r. Zgodnie z brzmieniem tegoż znowelizowanego przepisu, placówki niepubliczne, otrzymują na każdego wychowanka dotacje z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego wychowanka tego rodzaju placówki w części oświatowej subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Zatem od miesiąca czerwca 2007 r. obliczenie dotacji otrzymywanych przez placówki niepubliczne rządzi się nowymi zasadami, wynikającymi z cytowanego znowelizowanego uregulowania art. 90 ust. 3a omawianej ustawy o systemie oświaty. Organ tymczasem dotację za miesiąc lipiec 2007 r. wypłacił na podstawie zasad obowiązujących przed nowelizacją wspomnianego przepisu. Nie znajduje przy tym uzasadnienia stanowisko Zarządu Powiatu S., iż charakter omawianej zmiany nakazuje przyjąć, iż fakt jej dokonania w trakcie roku budżetowego przesądza, iż odnosi się ona do dotacji udzielanych w 2008 r. Stanowisko takie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Gdyba ustawodawca chciał, aby znowelizowany przepis art. 90 ust. 3a danej ustawy o systemie oświaty obowiązywał od nowego roku budżetowego, wyraźnie wskazałby na taki stan rzeczy. Tymczasem, jak już wyżej zaakcentowano w ustawie z dnia 11 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wyraźnie określono, że zmiany nowelizujące ustawę o systemie oświaty wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, za wyjątkiem przepisów, które jednak w niniejszej sprawie nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd w niniejszym składzie, w pełni aprobuje i podziela stanowisko oraz jego uzasadnienie, jakie w podobnej sprawie Ośrodka, zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2007 r., o sygn. akt I SA/Bk 456/07 (wyrok nie publikowany). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.