I SA/Bk 492/19

WyrokWSA w Białymstoku2020-03-04

Skład orzekający: Dariusz Marian Zalewski, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn jest zasadna, gdy sytuacja finansowa podatnika nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika, a jednostka samorządu terytorialnego nie wyraziła zgody na umorzenie?
Ratio decidendi
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ organy podatkowe prawidłowo oceniły, że sytuacja finansowa skarżącego nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika, a brak zgody Prezydenta Miasta na umorzenie uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Obowiązek płacenia podatków jest konstytucyjny, a ulgi podatkowe są wyjątkiem stosowanym w sytuacjach szczególnych, a nie podstawą do zwalniania z należności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn, wskazując na niskie dochody, zły stan zdrowia i konieczność opieki nad matką. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia ze względu na brak zgody Prezydenta Miasta B. na umorzenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że jest w stanie zapłacić część podatku i że jego stan zdrowia się pogorszył.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę Pismem z [...] lutego 2019 r. . K. wniósł o umorzenie zapłaty podatku z tytułu otrzymanego spadku po zmarłym K. P.. Wysokość należnego podatku została ustalona decyzją Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] stycznia 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na niskie dochody i zły stan zdrowia – kłopoty z kręgosłupem i nadciśnieniem tętniczym. Podniósł, że przerwał leczenie ze względu na obniżenie dochodu. Ponadto mieszka z mamą, która wymaga opieki i pomocy finansowej w utrzymaniu domu. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie o zarobkach. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w wysokości 24.358 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 11 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że brak zgody Prezydenta Miasta B., będącego beneficjentem podatku od spadków i darowizn, na umorzenie przedmiotowych należności, uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Prezydent Miasta B. postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...], na wniosek Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. nie wyraził zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w ww. kwocie. DIAS stwierdził, że sytuacja finansowa skarżącego nie wypełnia przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika. Organ porównał bowiem dochody osiągane przez prowadzone przez skarżącego wspólnie z żoną gospodarstwo domowe z ponoszonymi wydatkami na utrzymanie. Zaznaczył, że wydatki na utrzymanie, zarówno te codzienne, jak i okazjonalne, ponoszą wszyscy podatnicy; nie stanowią one sytuacji nadzwyczajnej, nie są związane z niespodziewanymi zdarzeniami losowymi i nie mogą być podstawą do uznania, że występuje ważny interes podatnika. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wnosząc o umorzenie zaległości podatkowej, wskazał, że obecnie jest w stanie zapłacić 10.000 zł podatku. Pieniądze, które otrzymał w spadku przeznaczył na spłatę długów, remont mieszkania, pogrzeb, pomnik i wydatki bieżące. Obecnie przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, stan jego zdrowia pogorszył się. Dołączył kopię badań i zwolnienia lekarskiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Na wstępie zaznaczyć należy, iż wniosek Skarżącego dotyczy umorzenia podatku od spadków i darowizn. Natomiast podstawą do udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej jest spełnienie przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego oraz wyrażenia zgody przez jednostkę samorządu terytorialnego na udzielenie ulgi. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta B. postanowieniem z [...].03.2019 r., na wniosek Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...] marca 2019 r., nie wyraził zgody na umorzenie zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn w kwocie 24 358,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 11 zł. Organ podatkowy I instancji zwracając się o zajęcie stanowiska w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań dołączył akta sprawy (wniosek, oświadczenie o stanie majątkowym, informację o dochodach Skarżącego uzyskaną z Urzędu Skarbowego w W., postanowienie o nabyciu spadku, decyzję ustalającą wysokość podatku), które to dokumenty stanowiły podstawę do wydania stanowiska z uwzględnieniem przesłanek wynikających z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organy podatkowe, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prawidłowo stwierdziły, że sytuacja finansowa Skarżącego, ustalona na podstawie akt sprawy, nie wypełnia przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika. Analiza sytuacji finansowej gospodarstwa Skarżącego - porównanie osiąganego przez gospodarstwo domowe (prowadzone przez Skarżącego wspólnie z żoną) dochodu: Skarżącego z wynagrodzenia za pracę 1638,78 zł netto, żony z renty 937,04 zł, posiadanego majątku - dom jednorodzinny w Z., grunt w miejscowości L., mieszkanie w B. otrzymane w spadku, otrzymane w spadku środki pieniężne - 145 tys. zł), z wydatkami na utrzymanie - w oświadczeniu o stanie majątkowym Skarżący podał tylko niektóre wydatki na łączną kwotę ok. 1310 zł oraz z kwotą zaległości podatkowych - 24 358 zł, nie daje podstaw do uznania, iż występuje przesłanka ważnego interesu strony. Żona Skarżącego jest co prawda również zobowiązana do zapłaty podatku od spadku w wysokości 41 239 zł lecz i ona otrzymała środki pieniężne w kwocie 145 tys. zł. Fakt posiadania wielu schorzeń, ponoszenia wydatków na leczenie sam w sobie nie świadczy o istnieniu ważnego interesu podatnika. W ocenie Sądu organu wydatki ponoszone na leczenie rodziny (żona Skarżącego podała , że wydaje 250 zł na leczenie) nie powoduje zagrożenia egzystencji. Wydatki na utrzymanie, zarówno te codzienne jak i okazjonalne ponoszą wszyscy podatnicy; nie stanowią one sytuacji nadzwyczajnej, nie są związane z niespodziewanymi zdarzeniami losowymi i nie mogą być podstawą do uznania, iż występuje ważny interes podatnika. Ustalenie przez organy podatkowe kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Podstawowym obowiązkiem wszystkich obywateli, określonym w konstytucji, jest płacenie podatków. Zwolnienie z tego obowiązku może nastąpić tylko w sytuacjach szczególnych, wyjątkowych. Uprawnione do tego organy podatkowe muszą mieć na względzie zarówno dobro wszystkich obywateli, czyli szeroko rozumiany interes publiczny jak i interes podatnika czyli jednostki. Należy zaznaczyć, iż umorzenie zobowiązania podatkowego należy traktować jako pomoc podatnikom dopuszczoną przez prawodawcę po to, by poprzez stosowanie zasady powszechności opodatkowania i egzekwowanie podatku, nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego jak i indywidualnego. Państwo, poprzez stosowanie ulg podatkowych, dąży do ochrony podatników, a nie do zwalniania i ich z zapłaty należności wobec Skarbu Państwa. Trudna sytuacja finansowa podatnika w chwili a obecnej nie może stanowić jedynej przesłanki do udzielenia ulg podatkowych. Podniesione w skardze zarzuty, wskazujące przedkładanie przez organy podatkowe interesu publicznego nad interes podatnika są bezpodstawne. W ocenie Sądu w toku postępowania podatkowego zebrano dowody niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - organ podatkowy I instancji zebrał aktualne informacje dotyczące sytuacji finansowej podatnika, wystąpił o zajęcie stanowiska (równoznaczne z wyrażeniem zgody) do jednostki samorządu terytorialnego przedstawiając niezbędne dokumenty, informował podatnika o podjętych działaniach, organy podatkowe umożliwiły zapoznanie i wypowiedzenie się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Ocena zebranych dowodów została przeprowadzona w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, jak też uwzględniała przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych, w szczególności w postaci umorzenia zaległości podatkowych i mieściła się w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. Nie ulega także wątpliwości, że same środki pieniężne otrzymane przez Skarżącego w spadku zaspokoiły by zobowiązanie podatkowe bez uszczerbku dla Skarżącego i jego rodziny. Wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami strony nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło