I SA/Bk 495/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-03-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, a jeśli nie, czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na ustawowe zwolnienie wynikające z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę dochody, zadłużenie i stan zdrowia członków rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia zaległości składkowych. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny, znaczne zadłużenie, bezrobocie oraz schorzenie teścia wymagające zwiększonych wydatków medycznych.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego
(k. 55) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz
ze współmałżonką G. P., dwiema córkami K. P. ([...] lata)
i A. P. ([...] lat) oraz teściem J. D. Źródło miesięcznego dochodu pięcioosobowej rodziny stanowią: zarobki uzyskiwane przez G. P. z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.335 zł brutto oraz emerytura J. D.
w wysokości 748,27 zł brutto. W. P. pozostaje osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Majątek rodziny stanowi dom w zabudowie szeregowej
o powierzchni [...] m². Wnioskodawca jest zadłużony po pobycie w W. B. (wrócił do P. dnia [...] października 2009 r.) na kwotę 1.791,08 £ (tj. około 8.295,92 zł). Dodatkowo rodzina skarżącego jest zadłużona na kwotę 12.000 zł. J. D. jest schorowany, ponosi zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną. W. P. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 73 – 75). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: pismo Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w S. z dnia [...] października 2009 r. dotyczące odcięcia wody i wezwanie do uregulowania przeterminowanych należności (k. 21 i k. 22); nieuregulowane faktury za opał z dnia [...] stycznia 2010 r.
i z dnia [...] lutego 2010 r. na łączną kwotę 4.380,20 (k. 57 - 58) oraz wyciąg
z rachunku bankowego [...] Bank z dnia [...] lutego 2010 r. (k. 59-60).
Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku W. P. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek
na ubezpieczenie społeczne, należy zatem do kategorii spraw wymienionych
w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji.
Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez W. P. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku W. P. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu pięcioosobowej rodziny stanowi kwota 4.083,27 zł brutto (wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy uzyskiwane przez G. P. oraz emerytura J. D.). Łączne zadłużenie rodziny wynosi 20.295,92 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom w zabudowie szeregowej
o powierzchni [...] m². W. P. pozostaje bezrobotny, poszukuje pracy. J. D. jest osobą w podeszłym wieku ([...] lata), schorowaną, ponoszącą zwiększone wydatki na lekarstwa i opiekę medyczną.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu pięcioosobowej rodziny w zestawieniu z deklarowanym zadłużeniem oraz złym stanem zdrowia J. D. i brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają
na stwierdzenie, iż W. P. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło