I SA/Bk 497/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2012 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego podając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem A. S. ([...] lata). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi renta chorobowa wnioskodawczyni w wysokości 428,71 zł. Ponadto A. S.. uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 600 zł brutto. Skarżąca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności (k. 11 - 12). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 października 2014 r. (k. 13) M. S. oświadczyła, że wraz z synem zamieszkuje w domu matki, a jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem dwuosobowej rodziny przedstawiają się następująco: 120 zł – leki oraz 200 zł utrzymanie domu latem. Koszty te zima wzrastają. Rachunki za bieżące utrzymanie są dzielone na wszystkich domowników, przy czym skarżąca ponosi ¼ kwot wskazanych w fakturach. Wnioskodawczyni wskazała także, że działalność gospodarczą prowadzi syn, ale środki uzyskiwane z tego tytułu przeznacza na swoje potrzeby osobiste i związane ze studiami. Obecnie syn nie otrzymuje stypendium socjalnego (k. 15). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: decyzję ZUS z dnia 18 kwietnia 2014 r. w sprawie waloryzacji renty (k. 24), faktury za: energię elektryczną (k. 16), wodę i ścieki (k. 14), telefon (k. 18), wywóz śmieci (k. 19), gaz (k. 20,21), zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie syna za 2013 r. (k. 22), wyciąg z rachunku bankowego syna. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W rozpatrywanym przypadku wnioskodawczyni dowiodła, iż jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu M. S. wykazała bowiem, iż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi łącznie około 1.000 zł netto (renta chorobowa skarżącej oraz dochód z prowadzonej działalności gospodarczej A. S.). Wykazane wydatki miesięczne to około 120 zł na leki i 200 zł na utrzymanie domu (energia elektryczna, gaz, woda, wywóz śmieci, lekarstwa). Do tego jeszcze należy doliczyć koszty własnego utrzymania syna, w tym związane ze studiami oraz koszty utrzymania skarżącej, w tym zakup wyżywienia, środków czystości itp. Skarżąca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności, mieszka w domu matki prowadząc oddzielne gospodarstwo domowe (pokrywa wydatki związane z utrzymaniem własnym i syna oraz pokrywa proporcjonalnie opłaty za dom). Zaakcentować jednak należy, iż z dołączonego do akt sprawy wyciągu z rachunku bankowego syna pozostającego z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym wynika, iż na dzień 21 października 2014 r. posiada ona na koncie bankowym kwotę 4.766, 71 zł, która wystarczy na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie są to środki finansowe posiadane przez syna skarżącej, jednakże zgodnie z treścią art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się. Ponadto w myśl art. 128 i 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dziecko w stosunku do skarżącej obarczone jest również obowiązkiem dostarczania środków utrzymania (obowiązkiem alimentacyjnym), w sytuacji, gdy rodzic nie jest w stanie zaspokoić usprawiedliwionych i koniecznych potrzeb życiowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość środków finansowych posiadanych na koncie syna skarżącej pozwalają na stwierdzenie, iż M. S. jest w stanie ponieść wszystkie koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. W tym miejscu należy podkreślić, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.