I SA/Bk 500/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] lipca 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] maja 2007 r., Nr [...], w której Panu J. R. (dalej jako: "skarżący"), określono podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005 r. w wysokości [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, iż zgodnie z postanowieniami art. 14 ust. 2 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. dalej jako: u.p.d.o.f.), przychodem z działalności gospodarczej 2005 r. jest wartość całej wierzytelności należnej od Szpitala Wojewódzkiego w Ł. tj. kwota wyegzekwowana przez komornika sądowego ([...] zł) oraz kwota skompensowana z tytułu kar umownych ([...] zł), na którą w 2002 r. utworzono rezerwę zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, a nie tylko kwota wierzytelności wyegzekwowana w 2005 r. przez komornika sądowego od Szpitala Wojewódzkiego w Ł. Wskazano, że wyrokiem z [...] lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny w B. l Wydział Cywilny uznał, że Szpital uprawniony był do naliczania kar umownych, zgodnie z postanowieniami umowy z [...] grudnia 1999 r. oraz dokonując ich miarkowania ustalił wysokość należnych kar umownych w kwocie [...] zł oraz uznał, że skarżącemu przysługuje roszczenie zapłaty kwoty [...] zł z ustawowymi odsetkami. Dyrektor Izby Skarbowej w B. ponadto wskazał, że twierdzenie skarżącego dotyczące daty wygaśnięcia wierzytelności w wyniku kompensaty z chwilą złożenia przez Szpital oświadczeń o potrąceniu swojej wierzytelności w 2000 r. i 2001 r. nie znajduje odzwierciedlenia w jego księgach rachunkowych i zeznaniach podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł również, iż decyzją ostateczną z [...] listopada 2006 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. za prawidłową uznał wysokość premii podatkowej (cała niezapłacona przez Szpital Wojewódzki w Ł. kwota [...] zł netto) zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów 2002 r. W związku z powyższym mając na uwadze zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § l ustawy Ordynacja podatkowa) za nieprawidłowe uznał wywodzenie innych skutków odnośnie tego samego stanu faktycznego w odrębnych, co prawda, sprawach podatkowych, niemniej bazujących na tych samych faktach. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Nie zgadzając się z ustaleniami organów skarżący zarzucił naruszenie art. 498 oraz art. 499 ustawy z 23 kwietnia1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie momentu wygaśnięcia wierzytelności w wyniku kompensaty na drodze cywilnej oraz naruszenie art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z odmową przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, mimo rozstrzygnięcia przez organy podatkowe tezy dowodowej na jaką był zgłaszany świadek na niekorzyść podatnika. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wygaśnięcie wierzytelności nastąpiło w latach 2000 i 2001 tj. w momencie złożenia przez Szpital oświadczeń o potrąceniu wierzytelności. Wskazał, ze bezspornym w sprawie jest fakt, że oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności z tytułu kar umownych zostały złożone przez Szpital w 2000 i 2001 r. oraz, że nie uznał wierzytelności przedstawionej do potracenia i wystąpił na drogę sadową o zapłatę wynagrodzenia za roboty wykonane na podstawie umowy z [...] grudnia 1999 r., zawartej ze Szpitalem Wojewódzkim w Ł. Podniósł, że z uwagi na brak regulacji umownych, co do potrącenia wierzytelności w sprawie mają zastosowanie regulacje ustawowe (art. 498 ustawy Kodeks Cywilny i następne) oraz, że Sąd Apelacyjny w swoim wyroku przesądził, że wystąpiły ustawowe przesłanki warunkujące potrącenie ustawowe tj.: wzajemność, jednorodność, wymagalność, zaskarżalność, wobec czego wierzytelności musiały wygasnąć najpóźniej w momencie złożenia oświadczenia o potrąceniu. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że przepisy art. 498 i art. 499 ustawy Kodeks Cywilny nie były podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podniósł, że w materiale dowodowym znajdują się oświadczenia Szpitala Wojewódzkiego w Ł. o dokonywanych potrąceniach datowane na [...] sierpnia 2000 r. oraz [...] stycznia 2001 r. Z uwagi na powyższe za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 188 O.p., podniesiony przez skarżącego w związku z odmową przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność ustalenia momentu (daty) złożenia oświadczenia o potrąceniu kar umownych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle postanowień art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej. Zatem sąd będzie uprawniony do oddalenia skargi, jeżeli w sprawie nie występuje naruszenie prawa materialnego, a zebrany w postępowaniu podatkowym materiał procesowy jest pełny, został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt FSK 2310/04, niepublikowany). Spór w sprawie dotyczy stanu faktycznego i jest wynikiem przyjęcia przez strony odmiennej daty powstania przychodu z tytułu zwróconych wierzytelności zaliczonych tytułem "premii podatkowej" do kosztów uzyskania przychodów 2002 r. zgodnie z przepisami ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.), w części obejmującej wysokość kar umownych, podlegających potrąceniu. Niespornym natomiast jest fakt zaliczenia w 2002 r. do kosztów uzyskania przychodów, rezerw utworzonych na pokrycie całej wierzytelności z tytułu nieuregulowanych przez Szpital Wojewódzki w Ł. należności za wykonane roboty z umowy z [...] grudnia 1999 r. (w wysokości netto [...] zł). Z ustaleń organów wynika, że Sąd Apelacyjny w B. w wyroku z [...] lutego 2005 r. (sygn. akt [...]), dokonał ostatecznego rozliczenia kwoty roszczenia do zapłaty, w ten sposób, że żądaną przez skarżącego kwotę do zapłaty pomniejszył o kwotę kar umownych należną Szpitalowi Wojewódzkiemu w Ł., dokonując ich zmniejszenia o 1/3 wielkości zgłoszonej kwoty do potrącenia (w wyniku miarkowania). W roku 2005 wierzytelność w kwocie [...] zł została wyegzekwowane przez komornika sądowego od Szpitala Wojewódzkiego w Ł., natomiast kwota [...] zł, z tytułu kar umownych ustalonych w wyroku, została rozliczona poprzez kompensatę wzajemnych należności (w wyniku potrącenia). W myśl postanowień art. 499 Kc potrącenie następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wzajemnych wierzycieli. Skutkiem tej czynności jest wygaśnięcie wierzytelności obu stron do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 §2 Kc), z chwilą, kiedy potrącenie stało się możliwe. Wobec tego w świetle regulujących potrącenie przepisów prawa materialnego jest obojętne, kiedy oświadczenie woli o potrąceniu zostało złożone. Może ono nastąpić zarówno wtedy, gdy w odniesieniu do danych wierzytelności nie toczy się jeszcze postępowanie sądowe, jak i wtedy, gdy się ono już toczy. Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w B. (s.20), wynika, że pozwany (Szpital Wojewódzki w Ł.) swoje uprawnienie potrącenia z tytułu kar umownych ograniczył w postępowaniu sądowym oraz, że ograniczenie to dotyczyło m.in. okresu naliczenia kar od [...].04.2000 r. do [...].10.2000 r., a w następstwie również ich kwoty (faktyczny okres zwłoki [...].04.2000 r.–[...].12.2000 r.). Niezależnie od powyższego Sąd Apelacyjny zastosował miarkowanie w naliczaniu kar umownych za zwłokę, stosownie do treści art.484§2 Kc, co uzasadniało ich zmniejszenie o 1/3 wielkości zgłoszonej kwoty do potrącenia ([...] zł). Wzajemne potrącenie kar umownych było, więc możliwe dopiero w 2005 r. tj. z chwilą ogłoszenia wyroku Sądu Apelacyjnego rozstrzygającego spór dotyczący wysokości wierzytelności, żądanej przez skarżącego do zapłaty z tytułu realizacji inwestycji zgodnie z umową nr [...], w którym Sąd stosując miarkowanie w naliczaniu kar umownych zmniejszył ich wysokość o 1/3 wielkości zgłoszonej do potrącenia, a nie jak podnosił skarżący w dacie złożenia przez Szpital oświadczeń o potrąceniu wierzytelności z tytułu kar umownych z [...].08.2000 r. oraz z [...].09.2000 r. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt 7u.p.d.o.f., przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość zwróconych wierzytelności, które zostały zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20, odpisane jako nieściągalne albo na które utworzono rezerwy zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym do przychodów podatkowych 2005 r. powinna zostać zaliczona cała kwota [...] zł, zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów 2002 r. tytułem premii podatkowej tj. zarówno kwota [...] zł, jak i należność z tytułu kar umownych, podlegająca kompensacie, w wysokości [...] zł ([...] - [...]). Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 188 O.p. podniesiony przez skarżącego w związku z odmową przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka K. B. na okoliczność ustalenia momentu (daty) złożenia oświadczenia o potrąceniu kar umownych. Z brzmienia art. 188 O.p. wynika bowiem, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności, które nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Uzasadniając odmowę przeprowadzenia wnioskowanego dowodu Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że okoliczność będąca przedmiotem wnioskowanego dowodu (moment złożenia oświadczeń) została ustalona w sposób wystarczający, innymi dowodami w tym: oświadczeniami Szpitala, na których znajdują się pieczęcie kancelarii Szpitala potwierdzające datę ich wysłania oraz protokołem z kontroli krzyżowej przeprowadzonej w Szpitalu Wojewódzkim w Ł., w trakcie, której wyjaśnienia składała K.B. Biorąc pod uwagę powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).