I SA/Bk 515/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-02-07
Skład orzekający: Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała straty w ostatnim roku obrotowym i nie posiada aktywnego rachunku bankowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego)?Ratio decidendi
Spółka jawna nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo strat w poprzednim roku obrotowym i braku aktywnego rachunku bankowego, spółka wykazała przychody w ostatnich miesiącach, a wartość środków trwałych jest znaczna. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a wykazanie trudnej sytuacji majątkowej musi być wiarygodne i obiektywne.Stan faktyczny
Hurtownia E. Spółka jawna wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Po początkowym wezwaniu do złożenia wniosku na odpowiednim formularzu, spółka złożyła wniosek, wskazując na prowadzoną działalność gospodarczą, wysokość majątku, wartość środków trwałych oraz straty wspólników w ostatnim roku obrotowym. Spółka poinformowała również o braku aktywnego rachunku bankowego. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie po jego prawidłowym złożeniu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2014 r. wniosku Hurtowni E. Spółki jawnej w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Hurtowni E. Spółki jawnej w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące listopad 2012 r. oraz luty 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. ,
Hurtownia E. Spółka jawna w Z. (dalej: Skarżąca lub Spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące listopad 2012 r. oraz luty 2013 r. Wniosek został złożony na formularzu PPF. Pismem z [...] listopada 2013 r. referendarz tut. Sądu wezwał Spółkę m.in. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu przeznaczonym dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W związku z nienadesłaniem wymaganego formularza referendarz sądowy zarządzeniem z 11 grudnia 2013 r. na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Spółka złożyła sprzeciw na to zarządzenie, wskazując, że nie mogła wypełnić wniosku na przesłanym formularzu, gdyż jest on przeznaczony dla osób prawnych
i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, a Spółka nie posiada osobowości prawnej.
Po wezwaniu Sądu Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr. We wniosku wskazano, że od 1994 r. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży artykułów elektrycznych i usług instalatorstwa elektrycznego. Wysokość majątku lub środków finansowych Spółki określono na kwotę 10.000 zł, wskazano, że wartość środków trwałych wynosi 4.243.141,51 zł, za ostatni rok obrotowy wspólnicy Spółki – Pan B. G. i Pani D. G. ponieśli straty w wysokości odpowiednio 88.641,87 zł i 84.599,53 zł. Wspólnicy Spółki posiadają dom o powierzchni 300 m.kw. oraz ziemię rolną o powierzchni 4 ha.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu Pan B. G. poinformował, że Spółka nie posiada obecnie żadnego aktywnego rachunku bankowego. Dołączono natomiast podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za miesiące październik – grudzień 2013 r. a także dokument "Środki trwałe – tabela amortyzacyjne".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, iż wobec złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na prawidłowym formularzu Sąd rozpoznaje ten wniosek merytorycznie, za bezprzedmiotowe należy zaś uznać postępowanie w sprawie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego pozostawiające wniosek Spółki bez rozpoznania.
Wniosek Spółki zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, bo obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku Skarżącej podkreślić trzeba, że wykazanie trudnej sytuacji majątkowej nie powinno budzić żadnych wątpliwości
z punktu widzenia wiarygodności. Z przedłożonej przez stronę dokumentacji powinna wynikać obiektywna niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając wniosek Spółki Sąd doszedł do przekonania, że nie można przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. We wniosku wskazano, że wysokość majątku lub środków finansowych Spółki stanowi kwota 10.000 zł, wartość środków trwałych oceniono zaś na 4.243.141,51 zł. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, że w październiku 2013 r. Spółka osiągnęła przychód w wysokości 11.935,01 zł, w listopadzie 2013 r. – 16.239,28 zł zaś w grudniu 2013 r. – 68.342,93 zł. Wprawdzie w październiku i listopadzie wydatki były wyższe niż przychody i wykazano stratę w kwotach 17.883,25 zł i 11.042,18 zł, jednak w grudniu wykazano dochód w kwocie 35.289,34. W takiej sytuacji Spółka winna wygospodarować środki na cele toczącego się postępowania sądowego.
We wniosku wskazano, że za ostatni rok obrotowy wspólnicy Spółki – Pan B, G, i Pani D, G, ponieśli straty w wysokości odpowiednio 88.641,87 zł i 84.599,53 zł. Okoliczność ta nie została jednak wykazana przez Skarżących. Ponadto należy mieć na uwadze, że strata wynikająca z zeznań podatkowych/ bilansów jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, sama ta okoliczność nie warunkuje więc potrzeby udzielania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08).
Dodatkowo, pomimo wyraźnego wezwania, Spółka nie przedstawiła wyciągów z kont i rachunków bankowych za ostatni okres. Poinformowano, że "w chwili obecnej firma nie posiada żadnego aktywnego swojego rachunku bankowego". Przyjąć należy, że jeśli rachunki bankowe Spółki są nieaktywne, to należało to odpowiednio wykazać, czy to poprzez informację z banku o braku jakichkolwiek obrotów na rachunkach, czy też o zamknięciu tych rachunków.
Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, że Spółka nie wykazała w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Należy zauważyć, że na tym etapie wysokość kosztów nie jest wysoka – jest to wpis w wysokości 500 zł.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło