I SA/Bk 519/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-10-24
Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ brak znajomości języka polskiego nie stanowi przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiającej złożenie odwołania w terminie. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu został złożony z naruszeniem 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia.Stan faktyczny
Skarżąca, U.w M. z Litwy, nie odebrała decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lutego 2017 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Decyzja została uznana za doręczoną na podstawie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Po prawie roku, w dniu [...] kwietnia 2018 r., Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując m.in. niezrozumieniem decyzji z powodu braku tłumaczenia na język litewski. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu, uznając, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i złożyła wniosek po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi U.w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2014 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił U. w M. z Litwy (dalej jako: "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2014 r. w wysokości 35.880 zł z tytułu posiadania 30 000 litrów oleju napędowego. Przesyłka nie została przez stronę skarżącą odebrana. Niedoręczona decyzja została zwrócona do nadawcy w dniu [...] marca 2017r. (data stempla urzędu pocztowego w M.). Zwrotne potwierdzenie odbioru, jak również koperta z przesyłka nie zawierają daty pierwszego awiza i jego zamknięcia. W związku z czym, decyzja została uznana za doręczoną na podstawie art. 150 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa najpóźniej w dniu [...] marca 2017r.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., za pośrednictwem Naczelnika US w S., sporządzony w języku litewskim wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wraz z wnioskiem Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego wniosek wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2018 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Organ przytoczył treść przepisów art. 223 § 2 pkt 1 oraz art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej jako: "o.p."). Wskazał, że pierwszą przesłanką do uznania, że Skarżąca powzięła informację o wydaniu decyzji w jej sprawie było pismo z dnia [...] marca 2018 r., skierowane do Naczelnika US w S. W piśmie tym przedstawiciel Skarżącej zwracał się z prośbą o skuteczne doręczenie pisma z dnia [...] lutego 2017 r. W piśmie tym Skarżąca informowała, że prowadzone są wobec niej czynności egzekucyjne. Jak ustalono w drodze analizy zapisów w systemie Zefir 2, w dniu [...] lutego 2018 r. tytuł wykonawczy dotyczący należności przeterminowanej wynikającej z decyzji Naczelnika US w S. z [...] lutego 2017 r. został przyjęty przez organ egzekucyjny. Zdaniem organu, fakt ten miał wpływ na reakcję Skarżącej i wysłanie w dniu [...] marca 2018 r. pisma do Naczelnika US w S. Zdaniem organu powyższe wskazuje na świadomość strony skarżącej wydania wobec niej decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.
Zdaniem Dyrektora IAS strona skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.. Organ ustalił, że Skarżąca zaczęła interesować się losem wszczętego w dniu [...] stycznia 2017 r. i doręczonego w dniu [...] lutego 2017 r. postępowania podatkowego dopiero po powzięciu informacji o toczącym się wobec niej postępowaniu egzekucyjnym. Pomimo posiadanej wiedzy o wydanej decyzji najpóźniej w dniu [...] marca 2018 r. Skarżącą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu [...] kwietnia 2018 r.
Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej wskazującej na brak winy w uchybieniu terminowi organ stwierdził, że argumentacja dotycząca nieprzyjmowania do wiadomości decyzji, która nie jest sporządzona w języku litewskim lub przetłumaczona na ten język nie może stanowić ustawowego braku winy w niedopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 162 § 1 o.p. Organ przytoczył przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim, z którego wynika, że podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła Skarżąca, działając przez pełnomocnika. Zaskarżyła postanowienie w całości i zarzuciła mu naruszenie art. 162 § 1 i § 2 o.p., przez niewłaściwe uznanie, że podmiot skarżący w trakcie toczącego się z jego udziałem postępowania nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Naczelnika US w S. z dnia [...] lutego 2017 r. nie została Skarżącej skutecznie doręczona, a zatem nie zaczął też biec termin do złożenia odwołania. Nie można też mówić o doręczeniu zastępczym, gdyż nie do końca wiadomo, kiedy przesyłka była awizowana i od którego momentu mogą biec terminy. Skarżąca twierdzi, że nie widziała o wydanej wobec niej decyzji i powzięła informację o tym na zupełnie innym etapie przedmiotowej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia, czy Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.
Sąd uznał za zasadne stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. w kwestii odmowy przywrócenia terminu.
W myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako: "o.p.") dla przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niezbędne jest łączne spełnienie następujących warunków: (1) uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, (2) złożenie wniosku o przywrócenie terminu, (3) dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz (4) dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywrócony termin. Stosownie do przywoływanego przepisu prawa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W sądownictwie administracyjnym wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym przepisy art. 162 § 1 i 2 o.p. określają ustawowe przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Warunkiem przywrócenia terminu na podstawie art. 162 § 1 o.p. jest uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie. (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt IIFSK 1046/16). Nie zmienia to jednak faktu, że obowiązek wykazania okoliczności w tym zakresie spoczywa na stronie (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12). Wykazane okoliczności faktyczne stanowiące podstawę przywrócenia terminu podlegają ocenie organu, który jednak nie ma obowiązku poszukiwania dowodów wskazujących na możliwość braku winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym niepopartych, samych twierdzeń strony. Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego wdanych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3163/15).
Rację ma organ wskazując, że dwie przesłanki z czterech, niezbędne do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostały przez stronę spełnione. Złożony został wniosek o przywrócenie terminu a wraz z nim zostało złożone odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Należy też się zgodzić ze stanowiskiem organu, że w realiach niniejszej sprawy pozostałe dwa warunki nie zostały spełnione.
Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 162 § 1 o.p., w razie niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania można przywrócić termin na wniosek strony, jeżeli uprawdopodobni ona, że spóźnienie nastąpiło bez jej winy. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania składa się do organu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi wraz z odwołaniem od decyzji (art. 162 § 2 o.p.).
Z akt sprawy wynika, że strona powzięła informację o wydaniu decyzji w jej sprawie już [...].02.2017 r., a następnie, o czym świadczy po pierwsze wydruk z systemu internetowego Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek z którego wynika, że przesyłka zawierająca decyzję w zakresie opłaty paliwowej nr [...] została doręczona w dniu [...].06.2017 r. (poz. 15-16 akt administracyjnych), na który to dowód nie przedstawiono, żadnego kontrdowodu, czy też reklamacji w tym zakresie, a po drugie pismo z dnia [...].03.2018 r. (poz. 30-31 akt administracyjnych), czyli niemal dziewięć miesięcy po wydaniu decyzji skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Z odebranej decyzji wynikało, że w stosunku do Skarżącej powstało także zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Przedstawiciel firmy U. w niniejszym piśmie zwraca się z prośbą o skuteczne doręczenie pisma z dnia [...] czerwca 2017 r., na podstawie którego została nałożona kara pieniężna w kwocie 35880zł. Skutecznym doręczeniem w rozumieniu strony postępowania jest doręczenie pisma przetłumaczonego na język litewski. W dalszej części pisma, strona postępowania informuje, że wobec niej prowadzone są czynności egzekucyjne wynikające z niniejszej decyzji.
Organ dokonał dodatkowo ustaleń w systemie Zefir 2 (Zintegrowany System Poboru Należności i Rozrachunków z UE i Budżetem), z których wynika, że w dniu [...].02.2018 r. tytuł wykonawczy dotyczący należności przeterminowanej w wysokości 35 880 zł wynikającej z decyzji nr [...] został przyjęty przez organ egzekucyjny. Fakt ten niewątpliwie miał wpływ na reakcję Skarżącej i wysłanie w dniu [...].03.2018 r. pisma do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przekazanie decyzji.
Z powyższego wynika, że Skarżąca była świadoma wydania decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w dniu [...].03.2018 r. Zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął najpóźniej w dniu [...].03.2018 r., a nie [...].04.2018 r.
Sąd tym samym w pełni podzielił argumentacje organów, że Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie podnosiła faktu, że decyzja nie została doręczona. Bardzo wyraźnie jednak argumentowała, że decyzja nie została przez firmę zrozumiana, gdyż sporządzona jest w języku obcym dla strony. Wskazuje to jednoznacznie na fakt, że Skarżąca decyzję odebrała. W całym wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca, nie wskazała w jakim dniu nastąpiło odebranie decyzji lub powzięcie informacji o wydaniu decyzji i dlaczego nie dochowała 14 dniowego terminu do złożenia odwołania. Mając powyższe na uwadze, skoro Skarżąca nie kwestionuje terminu odbioru przesyłki, termin doręczenia decyzji ustalony przez organ podatkowy należy uznać za wiarygodny. Tym samym należy stwierdzić, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w spóźnieniu złożenia odwołania. Brak zrozumienia treści decyzji nie jest przyczyną obiektywną, nagłą i niezależną od podatnika, uniemożliwiającą złożenie odwołania.
Ponadto przyczyna wskazana przez stronę, która uniemożliwiła jej złożenie odwołania (brak znajomości języka polskiego) istniała od dnia doręczenia decyzji i nie ustała aż do dnia złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem nie była to przyczyna uniemożliwiająca wykonanie obowiązku dotrzymania terminu do wniesienia odwołania.
Organ zasadnie wskazuje, że zgodnie z treścią art. 27 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W myśl art. 4 ustawy z dnia 07.10.1999 r. o języku polskim (t.j. Dz. U. z 2011, nr 43, poz. 224 ze zm.), język polski jest językiem urzędowym m.in.: konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne. Podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W związku z powyższym nie może stanowić usprawiedliwienia dla nie złożenia w terminie odwołania, fakt że decyzja wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. skierowana do podatnika, została sporządzona w języku polskim.
Reasumując, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wskazywał przesłanek do oceny braku winy w spóźnieniu wniesienia odwołania i został złożony z poważnym naruszeniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło