I SA/Bk 52/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do listopada 2005 r. oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] września 2007 r., nr [...], w której odmówiono Panu A. A. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. w kwocie 5.956 wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) - w dalszej części uzasadnienia powoływanej w skrócie "o.p.", umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej może nastąpić na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Oznacza to, że umorzenie należności jest możliwe tylko w przypadku, gdy zachodzi co najmniej jedna z dwóch wymienionych powyżej przesłanek, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. W ocenie organu decyzję znajdującą oparcie w omawianym przepisie należy zakwalifikować do kategorii decyzji uznaniowych. Z orzecznictwa sądowego wynika, że każdorazowo organ podatkowy winien rozważyć kryteria umorzenia lub rozłożenia na raty w oparciu o okoliczności konkretnej indywidualnej sprawy. Przez "interes publiczny" należy rozumieć podjęcie takich działań, które respektują wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takich jak bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawiedliwość, sprawność działania aparatu państwowego, kontrolę błędnych decyzji. Natomiast przesłanka "ważnego interesu podatnika", od zaistnienia której uzależniona jest możliwość umorzenia, wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, jaka wystąpi w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, decyzja organu pierwszej instancji czyni zadość wymienionym wymaganiom. Organ wskazał, że wnioskodawca dostarczył oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że nie posiada żadnego majątku ruchomego jak i nieruchomego. Wynajmuje lokal, w którym mieszka wraz z rodziną w zamian za jego stróżowanie. W oświadczeniu o wysokości i źródłach dochodów wskazał miesięczne przychody w wysokości 300 zł z "dorywczej pracy" oraz najem dwóch mieszkań nie podając jednak wysokości osiąganego z tego tytułu dochodu. Wyjaśnił jedynie, że z uwagi na własne bezpieczeństwo nie może wskazać jakie prace dorywcze wykonywał i kto był pracodawcą. Ze złożonego oświadczenia wynika również, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą według 275 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że informacje podane przez stronę w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji są niespójne z dokumentami, jakie [...] lipca 2007 r. wnioskodawca złożył w związku z prowadzonym postępowaniem z wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. W tym stanie faktycznym i prawnym organ pierwszej instancji podjął działania mające na celu samodzielne zebranie materiału dowodowego. Z zebranych dowodów wynika, że wnioskodawca był w posiadaniu środków pozwalających na uregulowanie należności, a informacje zawarte we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług uzupełnione [...] maja 2007 r. są niejednoznaczne i niewiarygodne. W dniu [...] czerwca 2007 r. przeprowadzono doraźną kontrolę, która wykazała, że wnioskodawca prowadził sprzedaż towarów na targowisku w Z., której nie ewidencjonował, jak również nie posiadał zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wartość posiadanych towarów handlowych zgodnie ze spisem towarów wyniosła 2.040 zł. Organ wskazał również, że wnioskodawca wraz z żoną założył Spółkę z o.o. "A." w P. z kapitałem zakładowym w wysokości 50.000 zł. O objęciu udziałów w tej Spółce strona nie poinformowała Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego za 2005 r. oraz nie wywiązywała się i nadal nie wywiązuje z obowiązków wynikających z założenia tej Spółki, co świadczy o nierzetelności. Ponadto organ podniósł, że wnioskodawca nie podał w tracie kontroli skarbowej za 2005 r. informacji o posiadanym rachunku bankowym. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w 2005 r. wnioskodawca posiadał wraz z żoną rachunek walutowy w [...] z kwotą wkładu 10.000 USD. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił także uwagę, iż prowadząc działalność gospodarczą wnioskodawca powinien być świadomy ciążących na nim obowiązków, a wyżej wskazane okoliczności dowodzą, że był w stanie wywiązywać się z ciążących na nim obowiązków podatkowych. Płacenie podatków w określonej wysokości i w przewidzianym przepisami terminie jest podstawowym obowiązkiem podatnika. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia danin publicznych przejawia się bowiem zasada równości i sprawiedliwości podatkowej. Udzielenie natomiast ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych w świetle zebranego materiału dowodowego stanowiłoby niekonsekwencję wobec podatników, którzy nie dopuszczają się naruszenia przepisów prawa podatkowego, borykają się z poważnymi problemami finansowymi, a pomimo tego wywiązują się terminowo z obciążających ich należności podatkowych. Nie godząc się z powyższą decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B., Pan A. A. wywiódł do tut. Sądu skargę, w której wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji. Podniósł, że jego trudna sytuacja materialno-finansowa spowodowana jest nie z własnej winy. Wskazał, że zgromadzone w 2005 r. środki pieniężne w kwocie 10.000 USD należały do jego rodziców. Twierdzenie organów obu instancji, że podatnik był współwłaścicielem rachunku bankowego jest oceną dowolną, niczym niepotwierdzoną, co w efekcie jest nie do przyjęcia. Skarżący dodał, że ze złożonego przez niego oświadczenia wynika jasno, iż źródłem utrzymania jego rodziny jest uzyskiwany przez niego dochód z pracy dorywczej wynoszący 750 zł brutto, a nie jak przyjęły organy netto, a także dochód uzyskiwany przez żonę z prac sezonowych (zbioru jagód) w kwocie 250 zł. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miałoby ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - w dalszej części powoływanej w skrócie p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził istnienia którejś z wymienionych przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Powyższe oznacza, że organy podatkowe decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa podatkowego swego rodzaju luz decyzyjny, przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) rozłożenia na raty zaległości podatkowej w przypadku spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Nawet ustalenie istnienia przesłanek do zastosowania ulgi nie wiąże organu podatkowego. Inaczej rzecz ujmując, nawet w takiej sytuacji, organ nie ma obowiązku podejmować decyzji zgodnie z żądaniem podatnika. Organ podatkowy, działając w ramach uznania administracyjnego, może zadecydować o odmowie umorzenia zaległości (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz do art. 48, LEX, 2007, wyd. II). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji wybór w zakresie uznania administracyjnego jest słuszny. Sąd nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona do sądu decyzja podlega badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 1227/97, opublikowany w: Lex Nr 33404). W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania. Dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ zwracał się do strony o nadesłanie dokumentacji i wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej skarżącego i jej rodziny, jak też o przedstawienie wysokości miesięcznych wydatków, jakie ponosi wnioskujący o ulgę podatkową. Przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumentację organy rozważyły i oceniły pod kątem ustawowych przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Na część wezwań skarżący w ogóle nie udzielił wyjaśnień. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący dysponował w 2005 r. kwotą 10.000 USD na rachunku bankowym w [...] (k. 30/1 akt adm.). Wbrew twierdzeniom Pana A. A.,1 był on współwłaścicielem rachunku oszczędnościowego, który został zlikwidowany w 2005 r. Wobec pojawiających się w sprawie wątpliwości, co rzeczywistych źródeł dochodów, pracownicy organu przeprowadzili kontrolę doraźną na targowisku w Z., gdzie ustalono, że skarżący nadal prowadzi nieewidencjonowaną sprzedaż towarów. Dlatego też twierdzenia podatnika o jego trudnej sytuacji materialno-finansowej mogą wzbudzać wątpliwości, a w każdym bądź razie, sytuacja ta może nie być tak trudna, jak twierdzi to strona. Konkludując należy stwierdzić, że postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a stanowisko organów zostało gruntownie wyjaśnione i uzasadnione. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p. p. s. a. orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.