I SA/Bk 539/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-11-18
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, powołując się na konieczność weryfikacji transakcji u kontrahenta, nawet jeśli sam podatnik nie popełnił błędów?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, co może obejmować weryfikację transakcji u kontrahentów. Nawet jeśli podatnik nie popełnił błędów, organ może przedłużyć termin, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości rozliczeń, w tym potencjalne uczestnictwo podatnika w tzw. "karuzeli podatkowej".Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację VAT-7 za październik 2014 r. z wnioskiem o zwrot 96.766 zł. Organ podatkowy wszczął kontrolę podatkową, a następnie przedłużył termin zwrotu, powołując się na konieczność weryfikacji rozliczeń kontrahenta Skarżącego (H. Sp. z o.o.), który został wyrejestrowany jako podatnik VAT i nie składał deklaracji. Skarżący zarzucił organowi opieszałość i błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że nieprawidłowości kontrahenta nie powinny wpływać na jego prawo do zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. F. H. na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2014 r. do czasu weryfikacji rozliczenia VAT-7 oddala skargę.
W dniu [...] listopada 2014 r. Pan M. H. (dalej: Skarżący) złożył
do Urzędu Skarbowego w B. deklarację VAT-7 za październik 2014 r. z wnioskiem o zwrot kwoty 96.766 zł. Organ w dniu 12 stycznia 2015 r. wszczął wobec Skarżącego kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2014 r. w świetle deklaracji VAT-7, a w dniu [...] stycznia 2015 r. rozszerzył kontrolę o sprawdzenie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września 2014 r. Po analizie materiału dowodowego organ stwierdził, że dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2014 r. wymaga dalszego sprawdzenia jego zasadności.
W toku podjętych czynności organ ustalił bowiem, że Skarżący
za kontrolowany okres posiada faktury dotyczące zakupu materiałów budowlanych od firmy H. Sp. z o.o. z siedzibą w L., nr NIP [...]. Według rejestru KRS firma H. ma siedzibę w L., została zarejestrowana [...] stycznia 2012 r., kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000 zł, jedynym jej wspólnikiem jest I. R., jest on też prezesem zarządu uprawnionym do reprezentacji Spółki. Z danych zawartych w aplikacji S. wynika, że z dniem [...] lipca 2014 r. Spółka H. została wyrejestrowana jako podatnik VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u.
Ponadto przesłuchany w charakterze strony Skarżący odnośnie współpracy
z firmą H. zeznał, że zna osoby tj. p. P., którego nazwiska nie pamięta i p. D. W., za pośrednictwem których kupuje towary od H. Pan P. jest chyba pracownikiem tej firmy, z nim prowadzi rozliczenia i odbiera towar. Kontakt wygląda w ten sposób, że Skarżący przyjeżdża do L. pod adres firmy. Zamówienia i faktury w 90% są wysyłane mailem. Wcześniej Skarżący otrzymywał faktury do ręki od p. P., towary wydawał p. P., w ramach ceny firma H. organizowała transport. Początkowo Skarżący był obecny przy załadunku. Zdarzało się, że klient M. O. sam odbierał towar, ponieważ zależało mu na czasie. Skarżący 2-3 razy pożyczał od kolegi busa i sam wiózł towar. Płacił gotówką, na początku dla p. P., kilka razy płacił też gotówką, po uzgodnieniu z p. P. – kierowcy.
Organ ustalił też, że spółka H. od stycznia 2014 r. nie składała żadnych deklaracji dla celów podatku VAT, a jej siedziba w L. przy ul. [...] to wirtualne biuro.
Celem ustalenia prawidłowości i rzetelności transakcji sprzedaży dokonanych w czerwcu, sierpniu, wrześniu i październiku 2014 r. na rzecz Skarżącego przez H. oraz sprawdzenia adresów H. tj. siedziby, miejsc prowadzenia działalności, posiadanych magazynów, zwrócono się do Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w L. o przeprowadzenie kontroli podatkowej H. Organ stwierdził, że do czasu otrzymania odpowiedzi z L. Urzędu Skarbowego nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności rozliczenia dokonanego w deklaracji VAT-7 za październik 2014 r.
Mając na uwadze powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego
w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.) przedłużył M. H. termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za październik 2014 do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia VAT-7 złożonego w dniu [...] listopada 2014 r., dokonywanego w ramach kontroli podatkowej pod kątem zasadności wykazanego zwrotu.
Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił Skarżącego, że kontrola podatkowa nie zostanie zakończona do dnia [...] lutego 2015 r. z uwagi na brak odpowiedzi na pismo skierowane do Naczelnika L. Urzędu Skarbowego, pisma skierowane do banków i kontrahentów oraz konieczność przesłuchania świadków. Poinformowano, że kontrola zostanie zakończona w terminie do [...] marca 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] marca 2015 r. Skarżący złożył ponaglenie na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.
i zwrócił się do organu o jak najszybsze zakończenie kontroli podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] uznał jednak ponaglenie za niezasadne.
Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił Skarżącego, że kontrola podatkowa nie zostanie zakończona do dnia [...] marca 2015 r. z uwagi na brak odpowiedzi na pisma skierowane do Naczelnika L. Urzędu Skarbowego, pisma skierowane do kontrahentów oraz konieczność przesłuchania świadka i Skarżącego. Poinformowano, że kontrola zostanie zakończona w terminie do dnia [...] maja 2015 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Skarżący ponownie wystosował
do Dyrektora Izby Skarbowej w B. ponaglenie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał to ponaglenie za niezasadne. Wskazał, że w sprawie występują obiektywne okoliczności uzasadniające wyznaczenie nowego terminu zakończenia kontroli, gdyż wyjaśnienie stanu faktycznego jest uzależnione m.in. od wyników czynności prowadzonych przez inne organy.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. zarzucając naruszenie:
– art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i: - nieuzasadnione przedłużanie w czasie prowadzonego postępowania kontrolnego w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu VAT za październik 2014 r. pod pretekstem otrzymania odpowiedzi na pismo kierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego
w L. zalecające przeprowadzenie kontroli podatkowej dotyczące kontrahenta, a tym samym uzależnienie wyniku postępowania wobec strony
od innego postępowania, co nie znajduje oparcia w przepisach prawa;
- obciążenie strony odpowiedzialnością za nieprawidłowości pojawiające się
po stronie kontrahenta, mimo że wobec samej strony postępowanie kontrolne prowadzone w sposób prawidłowy mogłoby być już zakończone w sytuacji,
gdy wcześniejsze czynności nie stwierdziły nieprawidłowości mających wpływ
na prawidłowość rozliczeń podatkowych; - brak wykazania przesłanek umożliwiających wydłużanie w czasie prowadzonego postępowania kontrolnego zwłaszcza, gdy wobec skarżącego organ podatkowy nie wykazał żadnych nieprawidłowości mających wpływ na prawidłowość rozliczenia podatku VAT;
– art. 121 w zw. z art. 125 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) poprzez bezzasadne oczekiwanie na odpowiedź L. Urzędu Skarbowego oraz poprzez brak właściwej komunikacji z tym urzędem, a co za tym idzie niepodjęcie przez organ kontroli podatkowej wobec kontrahenta, co skutkuje rażącym naruszeniem zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady szybkości postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że kontrola jest prowadzona opieszale. On sam nie uchylał się od kontaktu z organem, stawiał się na wszystkie wezwania, a mimo to organ przedłuża termin kontroli ze względu na konieczność złożenia wyjaśnień przez Skarżącego. Niezrozumiałe jest, zdaniem Skarżącego, uzależnienie postępowania toczącego się w jego sprawie od komunikacji między urzędami państwowymi.
Skarżący podniósł, że w przepisie art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie ma mowy
o konieczności wszczynania postępowań kontrolnych wobec wszystkich kontrahentów strony ani o konieczności oczekiwania na zakończenie tych kontroli. Weryfikacja zasadności zwrotu VAT może mieć zastosowanie jedynie i bezpośrednio do podatnika, który występuje o taki zwrot. Z przepisu tego, zdaniem Skarżącego,
nie wynika, że organ musi poznać całą drogę towaru i przy stwierdzeniu nieprawidłowości odmówić zwrotu podatku VAT.
Skarżący przywołał wyrok ETS w sprawach C-354/03 i 355/03 i stwierdził,
że wynika z nich, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podatkowych
w łańcuchu dostaw, jeżeli zachodzą okoliczności, że podatnik domagający się zwrotu podatku został wciągnięty w tzw. karuzelę podatkową bez swojej winy, ma on pełne prawo do żądania zwrotu podatku. Skarżący podkreślił, że nie miał wiedzy o fakcie wyrejestrowania kontrahenta H. z rejestru podatników VAT
ani o wyrejestrowaniu z urzędu na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u. Wskazał, że nigdy nie miał problemów z kontaktem ze spółką oraz z realizacją zamówień. Nie było żadnych obiektywnych przesłanek do stwierdzenia, że spółka posiada jakiekolwiek problemy, w tym z organami podatkowymi.
Skarżący nie zgadza się z przyjętym przez organy założeniem, że to on powinien ponosić odpowiedzialność za brak rejestracji podmiotu trzeciego
w rejestrze VAT.
Zdaniem Skarżącego, wszelkie zastrzeżenia organu nie dotyczą prowadzonej przez niego działalności, a odnoszą się do nieprawidłowości pojawiających się
w podmiocie trzecim. Nie jest to podstawa do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wyznaczenie ostatecznego terminu zwrotu podatku VAT
za październik 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy kwota podatku naliczonego,
o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Z kolei
w myśl z ust. 2 tego artykułu zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika
na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z treści art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wynika uprawnienie organu podatkowego
do dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Przepis ten zakreśla również ramy postępowania organu podatkowego, w jakich to badanie ma się odbywać. Ustawodawca wskazuje bowiem na czynności sprawdzające, kontrolę podatkową
i postępowanie podatkowe na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
lub postępowanie kontrolne na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.
Przesłanką przedłużenia terminu zwrotu jest stwierdzenie przez organ,
że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. opiera się na uznaniu administracyjnym,
przy czym jest ono limitowane okolicznością warunkującą możliwość skorzystania
z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania", a stwierdzenie
to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Wskazuje się, że przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie
nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć "istotne wątpliwości" co do zasadności zwrotu (por. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług, LEX).
Konsekwencją charakteru postępowania weryfikacyjnego jest wymóg należytego uzasadnienia stanowiska organu. Uzasadnienie postanowienia
ma szczególnie istotne znaczenie dla ustalenia, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego w ramach kontroli sądowej. Podkreślić należy, że kontrola legalności orzeczeń wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na wyrażone w przepisach ocenne przesłanki, warunkujące zastosowanie danej normy, oraz czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie,
ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Wobec powyższego ocena, czy istnieją przesłanki zastosowania danej normy opartej na uznaniu administracyjnym, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191,
art. 187 § 1 i art. 122 o.p. (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r., I SA/Kr 1663/12, LEX nr 1305394).
Z tych względów w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu organ podatkowy powinien wskazać na powody odmowy dokonania zwrotu i przedstawić istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Uzasadnione wątpliwości, uzasadniające przedłużenie terminu
do zwrotu podatku, oparte winny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne
i usprawiedliwione (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2014 r., I SA/Łd 1418/13, dostępny w CBOSA).
Uzasadnienie skarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. niewątpliwie spełnia te wymogi. Organ w szczegółowy sposób opisał powody, jakie legły u podstaw stwierdzenia, że zasadność zwrotu Skarżącemu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc październik 2014 r. w kwocie 93.766,00 zł wymaga dodatkowego zweryfikowania. Stanowisko to zostało poparte przekonującą argumentacją. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia stwierdzono, że zgromadzone w postępowaniu kontrolnym materiały dowodowe wskazywały na wątpliwości dotyczące rozliczeń podatkowych kontrahenta Spółki – H. Sp. z o.o., które uzasadniały podejrzenie uczestnictwa Skarżącego w przestępstwie. W tym zakresie wskazano w szczególności na okoliczność, że Spółka H. z dniem [...] lipca 2014 r. została z urzędu wyrejestrowana jako podatnik VAT na podstawie art. 96 ust. 9 u.p.t.u., od stycznia 2014 r. nie składała żadnych deklaracji dla celów podatku VAT, a siedziba firmy jest biurem wirtualnym.
Sąd zgadza się z organem, że wymienione okoliczności wskazywały
na istotne wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń, tym samym zasadności zadeklarowanego przez Skarżącego zwrotu i stanowiły o zaistnieniu przesłanki
do przedłużenia terminu zwrotu, gdyż uzasadniały one dodatkowe zweryfikowanie zasadności zwrotu.
Bezzasadnie natomiast Skarżący wywodzi, iż brak było podstaw
do dodatkowej weryfikacji w sytuacji, gdy poprawność jego działalności nie budzi wątpliwości. Zasadność zwrotu podatku uzależniona jest nie tylko od poprawności dokumentacji podatnika, ale wymaga też pozytywnego zweryfikowania transakcji
u kontrahentów. W rozpatrywanej sprawie zachodzi konieczność sprawdzenia,
czy skarżąca Spółka uczestniczy w tzw. "karuzeli podatkowej". W przypadku "karuzeli podatkowej" dla ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot,
ale również kontrahentów występujących w łańcuchu transakcji. To dopiero pozwoli na ustalenie źródła pochodzenia towaru i faktycznego przebiegu transakcji. Działania organów zmierzają do ustalenia, czy wykazany przez Skarżącego podatek do zwrotu wynikał z faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje, czy też jego firma uczestniczyła w oszukańczych transakcjach, albo o takich działaniach kontrahentów wiedziała lub mogła się o nich dowiedzieć.
Jak wskazano powyżej, już samo powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości co do zasadności (wiarygodności) rozliczeń podatkowych, zasadności zwrotu, daje podstawę do przedłużenia terminu zwrotu. Przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu. Wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości
co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości. Organ nie musi udowodnić uchybień, wystarczy uprawdopodobnić wątpliwości co do zasadności zwrotu i konieczności dalszej weryfikacji.
Należy podkreślić, że prawodawca przewidział w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. rekompensatę dla podatnika z tytułu przedłużenia terminu zwrotu. W przypadku bowiem, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej
w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Z instytucji złożenia zabezpieczenia Skarżący nie skorzystał.
Zaskarżone postanowienie, o czym wskazano powyżej, zawiera pełne uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT. W tym zakresie realizuje wymogi wynikające
z art. 121 i art. 124 o.p. Przedstawiona ocena ustalonych okoliczności, jest zgodna
z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p. Skarżący
nie podważył skutecznie twierdzenia organu, że w świetle całości tych okoliczności wniosek o zwrot różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
Odnośnie podnoszonej przez Skarżącego kwestii opieszałości działania organu Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA
we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2014 r., I SAB/Wr 5/14, zgodnie z którym kontrola zasadności VAT jest z założenia kontrolą doraźną za pomocą, której w sposób szybki powinno się zweryfikować zaistniałe wątpliwości w przedmiocie zasadności zwrotu VAT. Szybkość ma tutaj aspekt kluczowy albowiem z jednej strony pozwala na skuteczne zidentyfikowanie potencjalnych oszustów w zakresie VAT
i zastosowanie adekwatnych środków wobec tych podmiotów, jak też ochronę rzetelnych podatników, którzy funkcjonują w systemie VAT przed narażeniem ich
na straty ekonomiczne. Procedura ta jednak nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne dla takiej weryfikacji i powodować, że uzyskanie takiego zwrotu jest nadmiernie utrudnione lub w praktyce wręcz niemożliwe. Sąd w cyt. wyroku wyjaśnił, że bezczynność organu w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu VAT w pierwszej kolejności uderza w interesy rzetelnego podatnika, u którego brak zwrotu VAT może przyczynić się do jego upadłości z uwagi na utratę przez niego płynności finansowej. Po drugie ww. postępowanie organu kontroli skarbowej godzi w interesy Skarbu Państwa nie tylko poprzez fakt konieczności zapłaty odsetek za zwłokę w razie stwierdzenia zasadności zwrotu lecz przede wszystkim dlatego, że niweczy szanse na wykrycie oszustów VAT, co prowadzi do strat budżetowych. Po trzecie takie postępowanie godzi także w interesy innych państw członkowskich i Unii Europejskiej albowiem niepodejmowanie działań skutecznych w celu wykrycia oszustów na terytorium Polski jest sprzeczne z systemem VAT i zobowiązaniem Polski w zakresie współpracy w tym zakresie. Zdaniem WSA we Wrocławiu
nie można zapominać, że funkcjonowanie dużej ilości oszustów w systemie VAT prowadzi do zakłócenia warunków konkurencji a w konsekwencji ma to negatywny wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Po czwarte powyższe godzi też
w interesy innych rzetelnych podatników VAT, którzy mają prawo oczekiwać
od Państwa skutecznych działań w ww. zakresie tak aby nie ponosili ujemnych skutków oszustw podatkowych.
Sąd pragnie jednak podkreślić, że w niniejszej sprawie kontroli podlegało jedynie postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. i zasadność przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT za październik 2014 r. Sąd oceniał prawidłowość zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Na kanwie tej sprawy Sąd nie jest uprawniony do oceny działań organów, które miały miejsce po tej dacie, w tym nie może oceniać, czy w sprawie zasadnie były przedłużane terminy załatwienia sprawy. Skarżący miał natomiast możliwość poddania kontroli postanowień Dyrektora Izby Skarbowej dotyczących składanych ponagleń. Organ pouczał go o możliwości złożenia skargi do Sądu na te postanowienia. Ponadto Skarżący ma możliwość złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Wobec powyższego, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania Sąd, na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło