I SA/Bk 54/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. Z. - Niepublicznego Przedszkola [...] w S. na czynność Burmistrza S. w przedmiocie niewypłacenia w należytej wysokości dotacji oświatowej w roku 2021 p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. , Pismem z dnia 28 stycznia 2022 r. (data ta jest również datą stempla pocztowego, k. 9 akt sądowych) S. Z., prowadzący Niepubliczne Przedszkole [...] w S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na czynność Burmistrza S. polegającą na niewypłaceniu w należytej wysokości dotacji oświatowej w roku 2021 na rzecz jednostki systemu oświaty – Niepublicznego Przedszkola [...] w S. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności wobec niego oraz stwierdzenie uprawnienia do uzyskania dotacji w należnej wysokości, zgodnie z wyliczeniami wskazanymi w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. Sąd, w oparciu o art. 53 § 2 oraz art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę z uwagi na brak zachowania terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 25 kwietnia pełnomocnik skarżącego wniósł o "uzasadnienie w całości wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na adres pełnomocnika skarżącego". Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z dnia 4 maja 2022 r. na podstawie art. 225 p.p.s.a. zarządził zwrot kwoty 100 zł tytułem nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W dniu 17 maja 2022 r. referendarz sądowy WSA w Białymstoku wydał postanowienie o stwierdzeniu prawomocności postanowienia z dnia 22 kwietnia 2022 r. od dnia 7 maja 2022 r. Następnie pismem z dnia 27 maja 2022 r. strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 22 kwietnia 2022 r. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także przepisów postępowania w postaci art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 54 § 2 zd. 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Strona skarżąca wniosła również na podstawie art. 193 Konstytucji w zw. z art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. o przedstawienie przez Sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego i jednocześnie zawieszenie postępowania, a także o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy również pod nieobecność jego i pełnomocnika, a ponadto zrzekł się rozprawy. Z ostrożności procesowej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako wniesionej bez winy strony po terminie, względnie o przyjęcie skargi na zasadzie art. 53 § 2 zd. 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 194 § 1 pkt 1a) p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3. Jednocześnie art. 178 P.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W tym miejscu Sąd pragnie wskazać za doktryną, że do czasu zmiany art. 173 § 1 p.p.s.a., obowiązującej od 15 sierpnia 2015 r., zasadą było, o ile przepis szczególny nie stanowił inaczej, że wszystkie postanowienia wydawane przez wojewódzkie sądy administracyjne, które kończyły postępowanie w sprawie, mogły być objęte skargą kasacyjną. Do takich postanowień zaliczano postanowienia o odrzuceniu skargi, o umorzeniu postępowania lub o odrzuceniu skargi na wznowienie postępowania (art. 58 § 1, art. 161 § 1, art. 280 § 1 p.p.s.a.). Ich cechą charakterystyczną było zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego, uniemożliwiające podejmowanie dalszych czynności procesowych zmierzających do przeprowadzenia merytorycznej kontroli działalności administracji publicznej w zakresie wynikającym z Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyniku wskazanej wyżej nowelizacji komentowanego przepisu ograniczono zakres przedmiotowy postanowień, od których przysługuje ten środek odwoławczy. Wyłączono bowiem taką możliwość w odniesieniu do postanowień o odrzuceniu skargi z powodu: wniesienia jej po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), wystąpienia "stanu powagi rzeczy osądzonej" (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), nieuiszczenia, mimo wezwania, należnego wpisu (art. 220 § 3 p.p.s.a.), a także do postanowień o umorzeniu postępowania z powodów wymienionych w art. 161 § 1 p.p.s.a. Na tego rodzaju postanowienia w obowiązującym stanie prawnym przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia (zob. art. 194 § 1 pkt 1a oraz 1b p.p.s.a.). Celem dokonanej zmiany komentowanego przepisu było usprawnienie i przyspieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzez wyłączenie z zakresu sformalizowanego środka odwoławczego, jaki stanowi skarga kasacyjna, tych orzeczeń, które zapadają w stosunkowo łatwo identyfikowalnych okolicznościach faktycznych i prawnych (por. uzasadnienie zmian art. 173 p.p.s.a., VII kadencja, druk sejm. nr 1633) (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 173.). W sprawie niniejszej zaznaczyć należy, że skarga Skarżącego została odrzucona postanowieniem na mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu do jej wniesienia. Z powyższych rozważań wynika zatem, że właściwym środkiem odwoławczym było w tym stanie rzeczy zażalenie, a nie skarga kasacyjna. Tymczasem strona skarżąca (reprezentowana przez radcę prawnego, a więc profesjonalnego pełnomocnika), zapewne błędnie przyjmując, że od postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna z 30 dniowym terminem na jej wniesienie (zob. art. 177 § 1 p.p.s.a.), wniosła ww. środek odwoławczy w dniu 27 maja 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 99 akt sądowych). Intencja wniesienia skargi kasacyjnej (a nie zażalenia) przez reprezentującego stronę skarżącą radcę prawnego została zamanifestowana w sposób jednoznaczny, nie tylko poprzez stosowne oznaczenie rodzaju środka odwoławczego, ale też z uwagi na powołanie się w dalszej kolejności, w podstawie prawnej, na przepisy regulujące instytucję skargi kasacyjnej (art. 175 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Dlatego też takie sformułowanie (określenie) środka odwoławczego Sąd uznał za wiążące. Jednocześnie należy wskazać, iż Sąd w pełni podziela pogląd, że od radcy prawnego, jako osoby mającej odpowiednie przygotowanie prawnicze, należy wymagać znajomości przepisów prawa, które mają w danej sprawie zastosowanie, a przede wszystkim dokładnej wiedzy o tym, jakie środki prawne służą reprezentowanej przez niego stronie. Jakkolwiek co do zasady mylne oznaczenie rodzaju pisma nie powinno pociągać za sobą ujemnych skutków dla strony to jednak trudno tę zasadę odnosić do pism składanych przez profesjonalistów (por. postanowienie NSA z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 134/14, CBOSA. Podobnie również WSA w Gliwicach w postanowieniu z 4 sierpnia 2021 r., I SA/Gl 420/21, niepubl.). Dodać należy, że pełnomocnik strony skarżącej został pouczony przez Sąd o właściwym środku odwoławczym (k. 68-69 akt sądowych). Na marginesie należy podkreślić, że nawet gdyby uznać pismo pełnomocnika strony skarżącej za zażalenie to i tak podlegałaby odrzuceniu z uwagi na wniesienie go po terminie. Ostatni dzień na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 6 maja 2022 r. Fakt ten został potwierdzony postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności (k. 86 akt sądowych). Stwierdza ono, że orzeczenie z dnia 22 kwietnia 2022 r. jest prawomocne od dnia 7 maja 2022 r. Biorąc zatem pod uwagę, że postanowienie z 10 czerwca 2021 r. zaskarżono skargą kasacyjną, a nie zażaleniem, uznać należy, że pełnomocnik strony skarżącej wniósł środek odwoławczy, który jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 178 P.p.s.a. W związku z powyższym, na mocy art. 178 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Sąd zwrócił Skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.