I SA/Bk 540/18

WyrokWSA w Białymstoku2018-10-17

Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty postępowania rozgraniczeniowego ustalone przez organ administracyjny, a dotyczące postępowania administracyjnego, podlegają egzekucji administracyjnej, mimo że postępowanie dotyczące rozgraniczenia zostało następnie zakończone przez sąd powszechny, który rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Obowiązek objęty tytułem wykonawczym, jakim są koszty postępowania rozgraniczeniowego w postępowaniu administracyjnym, podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Jurysdykcja sądu powszechnego w zakresie kosztów postępowania sądowego nie obejmuje kosztów poniesionych na etapie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, które są ustalane przez organ administracji.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego kosztów postępowania rozgraniczeniowego, twierdząc, że egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe zostało zakończone przez sąd powszechny, który rozstrzygnął o kosztach. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali zarzut za nieuzasadniony, wskazując, że koszty postępowania administracyjnego są odrębne od kosztów postępowania sądowego. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzut zgłoszony w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], wydane w sprawie zarzutu wniesionego przez Z. K. na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z [...] czerwca 2017 r., wystawionego przez Wójta Gminy C., obejmującego należności pieniężne z tytułu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji powołując się na art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm. – dalej: "u.p.e.a.") i podnosząc niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w zakresie kosztów postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na fakt, iż postępowanie dotyczące rozgraniczenia nie zostało zakończone w trybie administracyjnym, a było nadal prowadzone przez sąd powszechny, który prawomocnie rozstrzygnął o kosztach postępowania zarówno w zakresie postępowania administracyjnego jak i sądowego, a orzeczenie to stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do prowadzenia egzekucji w innym trybie niż egzekucja administracyjna. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzut zgłoszony m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu. Stanowisko nieuwzględniające zarzutu wierzyciel - Wójt Gminy C. -wyraził w tej sprawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. stwierdził następnie, że należności objęte ww. tytułem wykonawczym wynikają z postanowienia Wójta Gminy C. z [...] lipca 2015 r., utrzymanego w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z [...] sierpnia 2015 r. i zostały ustalone przez organ administracji prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe zakończone wydaniem decyzji zakreślającej przebieg granicy. Sądowe postępowanie rozgraniczeniowe jest odrębnym postępowaniem w sprawie rozgraniczeniowej, a sąd powszechny wydając postanowienie w tej sprawie rozstrzyga wyłącznie o kosztach postępowania sądowego. Jego jurysdykcja nie obejmuje kosztów postępowania powstałych na etapie administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w B. jak i Sądu Okręgowego w B. wynika, że Sądy te rozstrzygały jedynie w przedmiocie kosztów postępowania przed tymi Sądami. Dlatego też twierdzenie dłużnika o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej jest nieuzasadnione. W ocenie organu obowiązek objęty tytułem wykonawczym - koszty administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego - podlega wykonaniu w drodze egzekucji w administracyjnej zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt 1a) i 3 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał ponadto, że zgodnie z treścią art. 27 § 1pkt 9 u.p.e.a. po upływie nieprzekraczalnego terminu na zgłoszenie zarzutów granic zarzutu nie można już rozszerzyć. Okoliczności dotyczące działania Urzędu Gminy zgłoszone dopiero na etapie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego nie mogą zatem zostać rozpatrzone w niniejszym postępowaniu. Organ stwierdził także, że w postępowaniu dotyczącym zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 u.p.e.a. nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące stanu zdrowia oraz sytuacji materialnej zobowiązanego, gdyż nie mieszczą się one w żadnym zarzucie wymienionym w art. 33 u.p.e.a. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się zobowiązany i w skardze złożonej do Sądu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji administracyjnej w zakresie kosztów postępowania rozgraniczeniowego na podstawie aktu normatywnego tj. postanowienia Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2015 r. oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. pomimo, iż postępowanie dotyczące rozgraniczenia nie zostało zakończone w trybie administracyjnym, a było nadal prowadzone przez sąd powszechny, który prawomocnie rozstrzygnął o kosztach postępowania zarówno w zakresie postępowania administracyjnego, jak i sądowego, a orzeczenie to stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do prowadzenia egzekucji w innym trybie niż egzekucja administracyjna, 2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu l instancji pomimo braku ku temu uzasadnionych podstaw. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] którym są koszty postępowania rozgraniczeniowego w postępowaniu administracyjnym, podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej stosownie do art. 3§ 1 w zw. z art. 2§ 1 pkt 1 a i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący w pkt I skargi zarzucił naruszenie art. 33 § 1pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji twierdząc, iż postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Niedopuszczalność egzekucji może wynikać z różnych powodów: w danej sprawie może być dopuszczalna egzekucja sądowa, a nie administracyjna, egzekucja może być niedopuszczalna wobec danej osoby, korzystającej z immunitetu itp. W art. 33§ 1 pkt 6 chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych (tak: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wydanie 8, C.H.Beck, pod redakcją R.Hausera i A.Skoczylas). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż wierzyciel prowadzi postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z [...].06.2017 r. Należności w nim wskazane wynikają z postanowienia Wójta Gminy C. z dnia [...].07.2015 r., utrzymanego w mocy postanowieniem SKO w B. z dnia [...].08.2015 r. nr [...] i stanowią koszty postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w postępowaniu administracyjnym, nie sądowym. Koszty te zostały ustalone przez organ prowadzący postepowanie rozgraniczeniowe zakończone wydaniem decyzji określającej przebieg granicy. Inną grupą kosztów są koszty wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego w B. i Sądu Okręgowego w B. (vide: postanowienia sądów powszechnych). Zasadą jest, że organ administracji rozstrzyga w zakresie kosztów poniesionych w związku z postępowaniem toczącym się przed nim, a sąd – związanych z postępowaniem sądowym. Jurysdykcja sądowa nie sięga bowiem w materię zastrzeżoną dla rozstrzygania samodzielnie przez organ administracji. Czasowa niedopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym w zakresie spraw o rozgraniczenia powoduje, że pierwszym, koniecznym etapem postępowania jest rozgraniczenie przed organem. Postępowanie sądowe jest następcze dla postepowania przed organem, ale nie stanowi jego kontynuacji – ani w zakresie gromadzonego materiału dowodowego, ani w odniesieniu do poniesionych w trakcie postępowania kosztów. Niezasadne są zatem twierdzenia skarżącego, iż niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do kosztów powstałych w czasie trwania postępowania rozgraniczeniowego przed organem, wobec faktu zakończenia rozgraniczenia przed sądem powszechnym. Sąd podkreśla w tym miejscu, iż niedopuszczalność egzekucji musi wynikać z przepisów prawa wykluczających możliwość stosowania przymusu administracyjnego – czy to wobec danego obowiązku czy też osoby ( wyrok NSA z 26.08.2011 r. , II FSK 461/10). W niniejszej sprawie obowiązek określony jako koszty postępowania rozgraniczeniowego – podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 3§1 w zw. z art. 2 §1 pkt 21 a i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wobec zaprezentowanej wyżej oceny prawnej zarzutu I-ego za całkowicie chybiony uznać należy zarzut wskazany w pkt II skargi. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku ( art. 151 ustawy procesowej).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło