I SA/Bk 551/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-02-08

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała stratę w roku obrotowym i posiada znaczące zaległości podatkowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, uznając, że spółka prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać szczególną zapobiegliwość w finansowaniu udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sama strata bilansowa nie oznacza braku środków finansowych, a spółka powinna zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza gdy wpis od skargi kasacyjnej stanowi znaczną kwotę w stosunku do jej możliwości.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała stratę w roku obrotowym 2017, posiadała znaczne zaległości podatkowe, a jej rachunki bankowe i ruchomości zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Mimo to, sąd uznał, że spółka nie wykazała wystarczająco braku środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Sp. z o.o. w S na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2014 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. w S wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. o i u o innych niż n; d w z; sprzedaży h i d; działalności usługowej. Rok obrotowy 2017 spółka zakończyła stratą w wysokości 225.468,45 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy za 2017 r. to 603.272,85 zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to kwota 400.000 zł. Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych. Zaległości podatkowe spółki wynoszą 3.537.981,74 zł. W trakcie prowadzonego postępowania zostały zajęte wierzytelności z rachunków bankowych i wkładu oszczędnościowego oraz ruchomości tj. samochód ciężarowy. Spółka nie generuje dochodów, uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej przekracza jej możliwości (k. 445 – 448 i k. 452). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła: rachunki zysków i strat za 2017 r. (k. 453 – 454); wyciągi z kont i rachunków bankowych oraz wykazy obrotów na kontach (k.455 - 467); raport kasowy za [...] 2018 r. (k. 467v); tytuły wykonawcze (k. 468 – 469); zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (k. 470 – 481); protokoły zajęcia ruchomości (k. 482 – 483); dokumenty potwierdzające ustanowienie hipoteki (k. 484 – 485); umowę sprzedaży wierzytelności (k. 486 – 487); bilans i rachunek zysków i strat za 2016 r. (k. 488 - 489); bilans i rachunek zysków i strat za 2017 r. (k. 490 – 493). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. w S rok obrotowy 2017 zakończyło stratą w wysokości 225.486,45 zł, przy przychodzie 1.779.911,89 zł. Rok obrotowy 2016 również zakończył się stratą w wysokości 196.090,77 zł, przy przychodzie 23.431.063,81 zł (k. 493). Wartość środków trwałych wnioskodawcy za 2017 r. to 603.272,85 zł. Kwota zobowiązań i rezerw na zobowiązania za ostatni rok obrotowy wynosiła 3.909.015,85 zł (k. 490 – 492). Na dzień [...] stycznia br. zaległości podatkowe strony skarżącej to 3.537.981.74 zł (k. 446), w [...] 2017 r. dochodzone należności wraz z odsetkami wynosiły łącznie 4.752.104,28 zł (k. 481). Stan kasy przedsiębiorstwa na dzień [...] stycznia 2018 r. to 7.417,25 zł (k. 467v). Rachunki bankowe firmy zostały zajęte w ramach prowadzonego postepowania egzekucyjnego (k. 470 – 471). Dwa samochody należące do spółki skarżącej zostały zajęte na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych (k. 482 – 483). Nieruchomości należące do wnioskodawcy zostały obciążone hipoteką (k. 484 – 485). W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż w złożonym wniosku nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z dołączonych do akt sprawy informacji z KRS wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawca w 2017 r. z tytułu prowadzenia tej działalności wygenerował stratę 225.486,45 zł, przy przychodzie w wysokości 1.779.911,89 zł. Zgromadzona kwota zobowiązań i rezerw na zobowiązania za ostatni rok obrotowy wynosiła 3.909.015,85 zł. W ramach posiadanych zasobów spółka powinna zatem zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, te na obecnym etapie postepowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 20.853 zł (k. 441). W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, www.cbois.nsa.gov.pl, wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło