I SA/Bk 564/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2011-02-23
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może ponownie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli strona jest już zwolniona od kosztów sądowych i posiada ustanowionego pełnomocnika, a jedynie chce zmienić jego osobę lub rodzaj profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, ponieważ skarżące stowarzyszenie już korzystało z prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zmiana pełnomocnika lub jego rodzaju nie uzasadnia ponownego rozpoznania wniosku, a ewentualne zastrzeżenia co do sposobu reprezentacji powinny być kierowane do organów korporacji zawodowych.Stan faktyczny
Skarżące stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Stowarzyszenie argumentowało, że dotychczasowy pełnomocnik z urzędu odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Wnioskodawca korzystał już z przyznanego wcześniej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków S. na Rz. R. W. i R. "J." w S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. na Rz. R. W. i R. "J." w S. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. S. na Rz. R. W. i R. "J." w S. A. oświadczyło, iż w związku z odmową sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu adwokata B. P. wycofuje pełnomocnictwo temu adwokatowi i jednocześnie wnosi o wyznaczenie radcy prawnego (k. 232). Kolejnym pismem (k. 249), a następnie wnioskami z dnia 21 stycznia 2011 r., 27 stycznia 2011 r. i 07 lutego 2011 r. skarżące stowarzyszenie wniosło o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie doradcy podatkowego W. A. (k. 251-252, 259-260, 267-268).
Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Treść art. 239 pkt 4 cytowanej ustawy stanowi, iż strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 listopada 2009 r. przyznające Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 39). Stosownie do powyższego w dniu 14 grudnia 2009 roku skarżącemu stowarzyszeniu został wyznaczony adwokat B. P. (k. 47). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie, jak też może w dalszym ciągu korzystać z ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Wnioskodawca może bowiem korzystać z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w całym postępowaniu rozpoznawczym, a także w ewentualnym postępowaniu przed NSA zainicjowanym skargą kasacyjną. Podkreślić przy tym należy, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, opublikowany na https://cbois.nsa.gov.pl).
Końcowo wskazać także należy, iż złożenie przez skarżące stowarzyszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego nie oznacza zmiany zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżące stowarzyszenie korzysta już bowiem z prawa pomocy w zakresie całkowitym. Chęć zmiany adwokata na doradcę podatkowego nie uzasadnia, więc ponownego rozpoznania wniosku w tym samym zakresie. W przypadku natomiast wypowiedzenia pełnomocnictwa skarżące stowarzyszenie może ewentualnie zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie nowego pełnomocnika (podobnie postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 08 lutego 2011 r., sygn. akt. IV SA/Po 324/10, niepublikowane).
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4 i art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło