I SA/Bk 582/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił M. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie podatkowe wykazało nieprawidłowości polegające na tym, że podatnik zaniżył przychód o kwotę [...] zł poprzez nieujęcie w zeznaniu PIT-36L wartości pozostałych przychodów z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodów o [...] zł poprzez ujęcie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków na przynależność do organizacji zrzeszających przewoźników drogowych oraz zaniżył podatek o kwotę [...] zł z tytułu składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, która została opłacona w 2005 roku. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. K. i wniósł odwołanie zaskarżając ją w części dotyczącej nieuznania za koszty uzyskania przychodów opłaconych składek z tytułu przynależności do stowarzyszeń zrzeszających przewoźników drogowych. Zdaniem odwołującego się przynależność do stowarzyszeń zrzeszających przewoźników jest obowiązkowa, w związku z czym opłacone składki powinny być uznane za koszty uzyskania przychodów w pełnej wysokości. Innych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji odwołujący się nie kwestionował. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy potrzymał ustalenia organu I instancji w zakresie skutków prawno-podatkowych opłacania składek członkowskich przez podatnika na rzecz Stowarzyszenia Przewoźników [...] z siedzibą w B. oraz Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] z siedzibą w W. Wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, iż przynależność do tych organizacji nie jest obowiązkowa. Prowadzoną przez podatnika działalność regulują przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Regulacje przedmiotowej ustawy nie nakładają na prowadzących działalność w zakresie międzynarodowego transportu drogowego obowiązku przynależności do jakichkolwiek organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Także analiza statutu Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] oraz informacje przekazane przez Stowarzyszenie Przewoźników [...] pismem z 16 stycznia 2006 r. jednoznacznie wskazują, iż przynależność do tych organizacji jest dobrowolna. Organ odwoławczy przyznał, iż przynależność do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] i Stowarzyszenia Przewoźników [...] jest korzystna i ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie międzynarodowego transportu drogowego i w związku z tym składki na rzecz takich organizacji są kosztami uzyskania przychodów, jednakże w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ograniczona jest ich wysokość – 0,15% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W odniesieniu do podatnika kwota ta wynosi 2,93 zł i jedynie do takiej wysokości istniała możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaconych składek. Na przedmiotową decyzję M. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o jej uchylenie w zakresie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł poprzez ujęcie w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wydatków na przynależność do organizacji zrzeszających przewoźników drogowych. Wskazał, iż wprawdzie przynależność do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] i Stowarzyszenia Przewoźników [...] jest dobrowolna, jednakże składki członkowskie opłacane na rzecz takich stowarzyszeń są kosztem uzyskania przychodu. Zaznaczył, że wykonuje transport międzynarodowy do różnych krajów – Rosji, Białorusi pod osłoną karnetu TIR, a te są wydawane jedynie członkom Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] w W. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze naruszeń przepisów prawa. Również dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu (art. 134 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności. Organ podatkowy właściwie dokonał subsumcji normy prawa materialnego pod ustalony stan faktyczny, jak również nie naruszył przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zasadniczy spór między stronami postępowania sprowadza się do oceny, czy przynależność podatnika do organizacji zrzeszających przewoźników transportowych miała charakter obowiązkowy a w konsekwencji, czy opłacane przez niego składki członkowskie mogły zostać w całości zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 30 lit. b ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, z wyjątkiem składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw - do wysokości łącznie nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,15 % kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne; jeżeli przedsiębiorca nie wypłacał tych wynagrodzeń, kwota składek zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej 114 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący M. K. był w 2004 r. członkiem Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] i Stowarzyszenia Przewoźników [...]. Na ich rzecz, w 2004 r. uiścił stosowne składki członkowskie, w łącznej wysokości 564 zł. Jednocześnie z akt sprawy – w szczególności statutu Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] (§7 ust.2) oraz pisma Stowarzyszenia Przewoźników [...] z dnia 16 stycznia 2006 r. wynika w sposób jednoznaczny, iż przynależność do obu organizacji jest dobrowolna. Osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego mogą, ale nie muszą być członkami powyższych stowarzyszeń a zatem ponoszone przez nie opłaty z tytułu składek członkowskich stanowią koszt uzyskania przychodów w granicach limitu określonego w art. 23 ust. 1 pkt. 30 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ulega wątpliwości, na co zwrócił uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przynależność skarżącego do powyższych organizacji jest korzystna i ułatwia prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie międzynarodowego transportu drogowego. Tym niemniej żaden przepis prawa nie nakłada na skarżącego obowiązku przynależności do powyższych organizacji czy stowarzyszeń. Fakt, iż wykonuje on przewozy międzynarodowe pod osłoną karnetu TIR a taki karnet mogą otrzymać wyłącznie członkowie Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników [...] nie może być postrzegany przez pryzmat obowiązkowego członkostwa w takim stowarzyszeniu. Istotne jest, iż instytucja karnetu TIR jest sposobem uproszczenia i przyśpieszenia odpraw towarów w transporcie międzynarodowym, stanowi niejako poręczenie za zobowiązania celne i podatkowe podmiotów dokonujących przewozów towarów pod jego osłoną. Takim poręczycielem w Polsce jest właśnie Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników [...]. Tym niemniej, fakt korzystania przez skarżącego z osłony karnetu TIR nie może być postrzegany jako obowiązek przynależności do stowarzyszenia zajmującego się jego wydawaniem i będącym jednocześnie poręczycielem określonych należności publicznoprawnych wynikających z transportu międzynarodowego. Podkreślić należy, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej, iż skarżący w skardze nie kwestionuje faktu dobrowolności członkostwa w obu stowarzyszeniach, lecz wskazuje na obowiązek regulowania składek członkowskich. Powyższa okoliczność nie ma wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Nie można utożsamiać obowiązku przynależności do organizacji (stowarzyszenia) z obowiązkiem regulowania na jego rzecz składek członkowskich. Skoro skarżący zdecydował się na przystąpienie do obu stowarzyszeń to winien wywiązywać się z ciążących na nim obowiązków, w tym ponoszenia opłat na składki członkowskie. Ponoszone wydatki na obowiązkowe składki członkowskie na rzecz stowarzyszeń, do których przynależność przedsiębiorcy nie jest obowiązkowa, nie stanowią w całości kosztów uzyskania przychodu. Wydatki takie przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów do limitu określonego w art. 23 ust. 1 pkt. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Konkludując wskazać należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosowało przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych okoliczności, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.