I SA/Bk 616/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę. Spółdzielnia "P." w B. (dalej: "Spółdzielnia") będąca w stanie likwidacji dokonała w dniu [...] czerwca 2016 r. sprzedaży nieruchomości o numerach KW: [...] za kwotę łączną 1.800.000,00 zł. Przed sporządzeniem aktu notarialnego kupujący solidarnie zapłacili część ceny regulując zobowiązania Spółdzielni. Pozostała część umówionej ceny w kwocie 710.123,81 zł miała zostać uiszczona w terminie do dnia [...] września 2016 r. Z uwagi na to, że nie całość ceny umówionej za zakup nieruchomości została uregulowana przez nabywców w dniu zakupu, organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności – A. K. (dalej: "Skarżąca"), zajęcia wierzytelności z tytułu należności za zakup nieruchomości od zobowiązanego na podstawie zawiadomień o zajęciu z dnia [...] sierpnia 2016 r. o numerach: [...], wystawionych w oparciu o tytułu wykonawcze o numerach: [...]z dnia [...] listopada 2015 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. W dniu [...] września 2016 r. organ egzekucyjny skierował do Skarżącej ponaglenie, wzywając do realizacji zajęć. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2016 r., Skarżąca poinformowała, że na dzień [...] sierpnia 2016 r. pozostała do uregulowania na rzecz sprzedającego nieruchomość tj. Spółdzielni kwota 25.000 zł, która jest płatna do [...] września 2016 r. Następnie organ egzekucyjny poinformował Skarżącą, że nie uległy zmianie należności objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego. W związku z tym Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. wniósł o realizację należności. Następnie Skarżąca poinformowała organ egzekucyjny o przekazaniu w dniu [...] września 2016 r. kwoty 25.000 zł na rzecz Spółdzielni. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w B. określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez Skarżącą jako dłużnika zajętej wierzytelności na kwotę 25.000 zł. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] utrzymał je w mocy. Organ przytoczył treść art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") i stwierdził, że przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: 1. fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie); 2. bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zdaniem organu, w sprawie ziściły się obydwie przesłanki. Okoliczność zajęcia wierzytelności zobowiązanego, przysługujących mu wobec Skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomieniami o zajęciu z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ uznał za niewątpliwą. Odnośnie drugiej przesłanki organ wyjaśnił, że zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Zdaniem organu, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn podanych przez Skarżącą tj. braku potwierdzenia przez organ egzekucyjny istnienia obowiązku przekazania zajętej wierzytelności, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Organ zauważył też, że w zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności z dnia [...] sierpnia 2016 r. Skarżąca została poinformowana o zakazie uiszczania zobowiązanemu należnych kwot bez zgody organu egzekucyjnego, a w ponagleniu z dnia [...] września 2016 r. organ egzekucyjny ponownie wezwał Skarżącą do realizacji ww. zajęć. Ponadto pismem z dnia [...] września 2016 r. organ egzekucyjny poinformował Skarżącą, że nie uległy zmianie należności objęte postępowaniem egzekucyjnym. W skardze do Sądu Skarżąca zarzuciła postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych przez Skarżącą w toku ustalania przysługujących organowi egzekucyjnemu wierzytelności tj. niesprawdzenie w czasie przeprowadzonej kontroli korespondencji wysyłanej do Skarżącej od organu egzekucyjnego w okresie od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obydwu instancji. Skarżąca wyjaśniła, że przyczyną zaistniałej sytuacji jest nieporozumienie pomiędzy organem egzekucyjnym a Skarżącą, które bierze źródło w niedoinformowaniu jej przez organ i braku odpowiedzi na złożone przez nią w dniu [...] września 2016 r. zapytanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Z przepisu tego wynika więc, że przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie); bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Do wydania postanowienia, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie niezbędne jest łączne zrealizowanie tych dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego. W zakresie pierwszej przesłanki należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie okoliczność zajęcia wierzytelności zobowiązanego, przysługujących mu wobec skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomieniami o zajęciu z [...].08.2016 r. o numerach: [...] wystawionych w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...] z [...].11.2015 r. oraz [...] z [...].01.2016 r. była niewątpliwa i niekwestionowana przez stronę. W odniesieniu do drugiej przesłanki, do przeanalizowania pozostawała kwestia "bezpodstawnego uchylania się" od przekazania zajętej wierzytelności. Zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną a nie faktyczną. Uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn podanych przez Skarżącą tj. braku potwierdzenia przez organ egzekucyjny istnienia obowiązku przekazania zajętej wierzytelności, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Należy zauważyć, że w zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności z [...].08.2016 r. (odebranych przez skarżącą [...].08.2016 r.) Skarżąca została poinformowana o zakazie uiszczania zobowiązanemu należnych kwot bez zgody organu egzekucyjnego, a w ponagleniu z [...].09.2016 r. (odebranym przez Skarżącą [...].09.2016 r.) Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. ponownie wezwał ją do realizacji ww. zajęć. Pismem z [...].09.2016 r. organ egzekucyjny poinformował Skarżącą, że nie uległy zmianie należności objęte postępowaniem egzekucyjnym. Pismo to miało charakter informacyjny, a organ egzekucyjny nie miał obowiązku uzyskania potwierdzenia odbioru tego pisma przez Skarżącą. Materiał dowodowy wskazuje, że przesyłka zawierająca pismo z [...].09.2016 r. nie została przekazana jako zwrotna do Poczty Polskiej, a tym samym zasadnie organ egzekucyjny mógł przyjąć, iż pismo zostało skutecznie przesłane, a Skarżąca mogła zapoznać się z jego treścią. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela np. zarzut przedawnienia, potrącenia, czy wcześniejsze zajęcie wierzytelności przez inny organ egzekucyjny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.06.2007 r., Sygn. akt I FSK 984/06). Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Stwierdzić zatem należy, iż organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepis art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i określił wysokość kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności. Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącej, iż doszło do naruszenia przywołanych przez nią przepisów prawa. W sprawie podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a Strona była informowana o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Natomiast fakt, iż pismo informujące, iż zmianie nie uległy należności objęte postępowaniem egzekucyjnym, nie zostało przez organ egzekucyjny przesłane do Skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie oznacza nie wywiązania się przez organ egzekucyjny z ustawowych obowiązków. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji