I SA/Bk 621/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski sędzia WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Jacka Pruszyńskiego, Andrzeja Meleziniego i Pawła Janusza Lewkowicza w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Jacka Pruszyńskiego, Andrzeja Meleziniego i Pawła Janusza Lewkowicza od orzekania w sprawie niniejszej W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2017 r. J. B. wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Jacka Pruszyńskiego, Andrzeja Meleziniego i Pawła Janusza Lewkowicza – jako tych, którzy brali udział w wydaniu nieprawomocnych wyroków w analogicznych sprawach opodatkowania jego gospodarstwa rolnego za poprzednie lata. Wnioskowani do wyłączenia sędziowie złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie niniejszej (art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Także oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żaden z ustawowych powodów ich wyłączenia od rozpoznania sprawy (art. 18 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Nadto, sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Zgłoszony przez stronę postępowania wniosek o wyłączenie sędziego, niezależnie od tego czy powołano się w nim na okoliczności z art. 18 czy z art. 19 p.p.s.a., powinien zostać uprawdopodobniony, tzn. strona powinna wskazać prawdopodobne istnienie przyczyny wyłączenia sędziego (art. 20 p.p.s.a.). Sprowadza się to do wskazania faktów, które - w ocenie strony - mogłyby wywoływać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Tym samym, jak wskazuje się w orzecznictwie, bezskuteczne i niemogące prowadzić do wyłączenia sędziego jest formułowanie pod jego adresem zarzutów o generalnym charakterze, bez jednoczesnego odniesienia się do specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Także powoływana we wniosku okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest wystarczające zgłoszenie przez stronę własnych wątpliwości w tym zakresie, bądź powoływanie się przez nią na utratę zaufania do sędziego. Innymi słowy, o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Sam fakt orzekania przez sędziego w innej sprawie skarżącego i podjęcie niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia także co do zasady nie świadczy o braku bezstronności sędziego (vide postanowienie NSA z dnia 15 marca 2016 r., I OZ 203/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie wymienionych we wniosku sędziów okoliczności realnie, obiektywnie budzących wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Skarżący jako uzasadnienie wniosku wskazał jedynie, że wymienieni sędziowie brali udział w wydaniu nieprawomocnych wyroków (słowo "nieprawomocnych" zostało wyeksponowane przez stronę) w analogicznych sprawach opodatkowania jego gospodarstwa rolnego za poprzednie lata. Jednakże, jak wyżej wyjaśniono, wyłącznie fakt pozostawania referentem lub członkiem składu orzekającego we wcześniej rozpoznanych przez tutejszy sąd sprawach skarżącego nie jest przesłanką mogącą budzić zastrzeżenia co do obiektywizmu sędziego, zwłaszcza że skarżący nie wskazał - poza powyższym – żadnych innych okoliczności związanych z orzekaniem w jego sprawach, które mogłyby świadczyć o zarzucanym braku bezstronności sędziów. Tym samym, skład rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie niniejszej nie ma podstaw by przyjąć, że mamy do czynienia z iudex suspectus w odniesieniu do któregokolwiek ze wskazanych we wniosku sędziów. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem oraz wewnętrznym przekonaniem, jak też w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania wydawanych w ten sposób rozstrzygnięć jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania przez tego samego sędziego rozstrzygnięć w sprawach strony, także rozstrzygnięć w odbiorze strony niekorzystnych dla niej – nie oznacza, że sędzia utracił przymiot bezstronności. Nie może też ujść uwadze, że wskazani do wyłączenia sędziowie złożyli oświadczenie o braku okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziów nie stwierdził również z urzędu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Na brak takich okoliczności wskazali również sędziowie w złożonych oświadczeniach. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 i art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.