I SA/Bk 644/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z [...] lutego 2015 r., nr [...], odmawiającą Panu W. T. umorzenia zaległości z tytułu III i IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie 151,00 zł. Z uzasadnienia decyzji organów wynika, że Pan W. T. (powoływany dalej jako Skarżący) wnioskiem z [...] grudnia 2014 r. zwrócił się do Wójta Gminy M. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu III i IV raty za rok 2014. Wskazał, że zalesił 5 ha gruntu rolnego, za który nadal jest opłacany podatek rolny, a jego zdaniem powinien być zaliczany za 0,92 ha łąki. Podał, że otrzymuje rentę chorobową w wysokości 366 zł. Organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 67 §1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "o.p.", decyzją z [...] lutego 2015r., odmówił Skarżącemu umorzenia III i IV raty podatku pieniężnego za 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tą decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 67a o.p. W ocenie organu w sprawie zgromadzono materiał dowodowy. Ustalono, że Skarżący ma 60 lat, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada ponad 14 ha gruntów , zamieszkuje z matką w domu drewnianym w stanie dobrym, posiada ciągniki podstawowe sprzęty, nie korzysta z pomocy społecznej. Organ uwzględnił też zadłużenie Skarżącego, wysokość renty chorobowej (396 zł miesięcznie oraz fakt otrzymania premii zalesieniowych w latach 2013 – 2014. Kolegium uznało, że ustalenia ta nie świadczą o wystąpieniu przesłanek do zastosowania ulgi podatkowej. Zauważono, że umorzenie jest instytucją o charakterze szczególnym, a zasadą jest płacenie podatków. Skarżący nie wykazał, aby w jego sytuacji wystąpiły nagłe, nieprzewidziane problemy, które mogłyby uzasadniać istnienie przesłanki "ważnego interesu strony". Odnośnie argumentu nieuwzględnienia w wymiarze podatku faktu, że 5 ha gruntu zostało zalesione Kolegium wyjaśniło, że jest to zarzut dotyczący decyzji w sprawie ustalenia podatku, który Skarżący może podnosić w odwołaniu od decyzji wymiarowej. Nie jest to natomiast możliwe w tym postępowaniu. SKO nie stwierdziło też, aby w sprawie zaistniał interes publiczny, który uzasadniałby uwzględnienie wniosku Skarżącego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Jego zdaniem decyzja SKO jest krzywdząca, niezgodna ze stanem rzeczywistym i zawiera nieprawdziwe stwierdzenia np. odnośnie jego wieku i powierzchni gruntów.. Podał, że nie posiada w ogóle gruntów ornych, a łąki to 0,92 ha, które obrabia sąsiad oraz las. Wskazał, że dochodu z lasu nie posiada. Nie ma też środków finansowych na zapłacenie podatku, uważa, że jest on nienależny z uwagi na zalesienie gruntu. Podał też, że w 2012 r. przeszedł ciężką operację kardiochirurgiczną i w związku z tym otrzymuje rentę. Nie jest w stanie sam pracować w gospodarstwie, dlatego zatrudnia inne osoby. Podniósł, że ok. 200 zł wydaje miesięcznie na leki, nie otrzymał zasiłku stałego i ledwo wiąże koniec z końcem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 67a § 3 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Konstrukcja przepisu wskazuje, iż rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia zaległości należy do sfery uznania administracyjnego. O tym, co w określonej sytuacji stanowi ważny interes podatnika lub interes publiczny rozstrzyga podmiot uprawniony do dokonania umorzenia. Podjęcie przez organ podatkowy decyzji w takiej kwestii nie jest dowolne i powinno być poprzedzone postępowaniem mającym na celu zbadanie czy zachodzą w rozpatrywanej sprawie przewidziane ustawą okoliczności uzasadniające umorzenie w całości lub w części. Użyte w wyżej wymienionym przepisie sformułowania "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" są określeniami nieostrymi i zawierają szeroki zakres pojęciowy. Decyzje oparte na tym przepisie mają charakter uznaniowy i nawet jeżeli za umorzeniem zaległości przemawia "ważny interes podatnika lub interes publiczny", to organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowe (por. wyrok NSA z dnia 24.10.2002r., I SA/Ka 598/99, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto obowiązkiem organu jest umożliwić stronie zapoznanie się z zebranym materiałem w sprawie, a w uzasadnieniu decyzji wskazać przyczyny swego rozstrzygnięcia - uwzględnienia lub nieuwzględnienia żądań strony w szczególności w przypadku odmownego lub częściowego rozpatrzenia wniosku. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, czyni zadość wyżej wymienionym wymaganiom. Organ zwrócił się bowiem do podatnika w celu uzyskania niezbędnych informacji uzasadniających istnienie ważnego interesu oraz dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych dochodów, wynagrodzeń oraz rachunków potwierdzających wydatki (ogrzewanie, telefon, woda, energia, leki). Organ wyznaczył też termin do spisania protokołu o stanie majątkowym. W dniu [...].12.2014r. został sporządzony w siedzibie organu protokół o stanie majątkowym Skarżącego, który dołączył szereg dokumentów wskazujących na jego sytuację finansową. Rozpatrując sprawę organy wskazały w decyzjach jak należy rozumieć pojęcie ważnego interesu strony i interesu publicznego. Następnie na podstawie zebranego materiału w sprawie dokonały prawidłowej oceny wymienionych przesłanek. Jak wynika z akt sprawy organ podatkowy I instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził prawidłowo postępowanie w kierunku celu określenia stanu majątkowego i rodzinnego podatnika. W uzasadnieniu decyzji oceniono sytuację finansową podatnika, a także odniesiono się do argumentacji przedstawionej we wniosku. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada ponad 14 ha gruntów ornych oraz łąk i pastwisk i lasów, zamieszkuje wraz z matką w domu drewnianym w stanie dobrym. Skarżący ponosi przy tym wydatki związane z utrzymaniem siebie, domu i gospodarstwa. W ocenie Sądu powyższe ustalenia nie świadczą o tym, na co słusznie wskazał organ, by w omawianej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej. Umorzenie jest instytucją o charakterze szczególnym, najdalej idącą ulgą podatkową, gdyż zasadą i obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa jest płacenie podatków. Z uwagi zaś na zasadę powszechności opodatkowania i równości wszystkich obywateli wobec prawa, stosowanie ulg podatkowych jest wyjątkiem i szczególnie dokładnie należy rozważać przesłanki wymienione w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej. Przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, że za ważny interes strony uznaje się nagłe niespodziewane zdarzenie, przypadek losowy uniemożliwiający wywiązanie się podatnika z obowiązków podatkowych np. pożar, kradzież, nagła ciężka choroba, stały brak dochodów i majątku. W aktach sprawy i pismach składanych przez Skarżącego brak jest informacji o wystąpieniu takich nagłych, nieprzewidzianych problemów z którymi Skarżący się boryka. Największy ciężar finansowy jest związany z koniecznością spłacania kredytu i pożyczek. Łącznie miesięcznie spłata wynosi 562,53 zł. Z akt sprawy wynika, że Skarżący zobowiązany też jest do uiszczania kwoty kosztów postępowania sądowego będących wynikiem prowadzonego procesu, komornik wystawił postanowienie na kwotę 1256 zł do zapłaty, prowadzi też inne sprawy w sądzie wymagające uiszczenia wpisu. Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że argumentacja Skarżącego dotyczy jego niskich dochodów i znacznych wydatków. Skarżący nie posiada na utrzymaniu małoletnich dzieci, nie wskazał na żaden wypadek losowy w ponoszeniu wydatków. Skumulowanie się kilku płatności jednocześnie nie może być uznane za nadzwyczajny wypadek losowy, także zwykłe potrzeby związane z utrzymaniem domu dotyczą wszystkich obywateli i podatników. drobnych sum na cel podatkowy z pewnością pozwoli na uregulowanie należności bez uszczerbku dla swojej egzystencji. Zauważyć także należy, że roczny wymiar podatku to 305 zł, a aktualna zaległość to 151 zł - jest to kwota znacznie niższa od tej, którą podatnik co miesiąc uiszcza na spłaty kredytu i pożyczek bankowych. To Skarżący sam podejmuje decyzję o konieczności i potrzebie zaciągnięcia kredytu, w tym konsumpcyjnego i sam wraz z bankiem wylicza i ustala okres zadłużenia i możliwości ich spłaty. Istotnym jest także fakt, że zdolność kredytowa Skarżącego i fakt realizowania na bieżąco spłat oznacza, że dysponuje on regularnie stosowną kwotą, która w tym samym czasie nie została uiszczona na zobowiązania podatkowe. Konieczność spłaty kredytu nie stanowi okoliczności, która może być przesłanką do zastosowania umorzenia należności publicznoprawnych. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji.