I SA/Bk 649/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi; W dniu 18 października 2018 r. J. B.(dalej: "Skarżąca") złożyła osobiście do tut. Sądu skargę "na bezczynność Rady Miasta B. związaną ze zmianą metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku potraktował tą skargę jako wniesioną na uchwałę Rady Miasta B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Sąd przyjął, że pismo Skarżącej z dnia [...] lipca 2018 r. nazwane "ponaglenie" można potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednak postanowieniem z dnia 12 grudnia 2018 r. WSA w Białymstoku odrzucił skargę, uznając, że Skarżąca nie dochowała 60-dniowego terminu do złożenia skargi. Postanowienie to doręczono Skarżącej w dniu 14 grudnia 2018 r. (k. 98 akt sądowych). W dniu 20 grudnia 2018 r. Skarżąca złożyła osobiście wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, argumentując przy tym, że jako osoba nieznająca prawa nie wiedziała o obowiązującym ją 60-dniowym terminie do dokonania tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 i 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 j.t. zwanej dalej p.p.s.a.), warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Na wstępie należy wskazać, że w przypadku, w którym skarga została złożona z uchybieniem terminu, a strona - nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek ten może złożyć po uzyskaniu informacji o zaistniałym uchybieniu, co dokonuje się w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. W takiej sytuacji przyczyna przekroczenia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu otrzymania przez Skarżącą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2018 r. o odrzuceniu skargi, tj. 14 grudnia 2018 r. Złożenie zatem przez Skarżącą w dniu 20 grudnia 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu spowodowało, że został zachowany termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do spełnienia warunku określonego w art. 87 § 4 p.p.s.a. (równoczesne dokonanie czynności, która nie została dokonana w terminie) należy wskazać, że w niniejszej sprawie skarga została już złożona i nie zachodziła potrzeba jej ponownego składania. Okoliczność, że Sąd odrzucił skargę sytuacji tej nie zmienia. Wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednak, jak przyjmuje się w orzecznictwie (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1260/08, z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego (w tym przypadku skargi), sam wniosek zawiera niejako w sobie założenie, że strona podtrzymuje środek wcześniej złożony. W tych okolicznościach należało ustalić ostatnią z przesłanek tj. uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Strona nie jest obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie powyższej okoliczności. Uprawdopodobnienie bowiem jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym, a więc środkiem nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Należy przy tym wyjaśnić, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności strona skarżąca nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W niniejszej sprawie znaczenie ma przede wszystkim to, że Skarżąca, nie jest osobą wykształconą prawniczo i działała w sprawie osobiście. Jej działania mają charakter prospołeczny a ich celem jest zmiana przepisów w przedmiocie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Analiza składanych przez Skarżącą pism wskazuje na to, że podjęła ona działania zmierzające do stwierdzenia bezczynności Rady Miasta B. Złożone przez nią pismo z dnia [...] lipca 2018 r. nazwane "ponagleniem" Sąd potraktował jednak jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś skargę na bezczynność jako skargę wniesioną na uchwałę Rady Miasta B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Mając na uwadze, że Skarżąca, nie posiadając wiedzy prawniczej, nie mogła przewidzieć takiego sposobu procedowania a także dostrzegając, że Skarżąca nie uzyskiwała wskazówek ze strony organu co do możliwości działania Sąd uznał, że brak jest jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Przywracając termin Sąd miał też na uwadze, że w obecnym stanie prawnym ustawodawca zrezygnował z obowiązku poprzedzenia skargi do sądu na uchwały podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wymóg ten, tj. uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa został uchylony na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017, poz. 935), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Wprawdzie na mocy art. 17 ust. 2 ww. ustawy przedmiotowa nowelizacja odnosi się jedynie do tych aktów organów administracji publicznej, które zostały dokonane po dniu wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej i powyższa nowelizacja, uchylająca omawiany obowiązek, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jednak w zaistniałych okolicznościach, istnienie tego obowiązku w odniesieniu do skarżonej uchwały nie powinno stać się przeszkodą do tego, aby uchwałę tą poddać kontroli sądu administracyjnego. Powołane powyżej argumenty powodują, że uchybienie terminu do wniesienia skargi Sąd uznał za niezawinione przez stronę i mogły one stanowić skuteczną podstawę przywrócenia terminu. W związku z tym w oparciu o art. 86 i art. 87 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł jak w sentencji postanowienia.