I SA/Bk 69/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2010 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. H. R. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem D. R., synem S. R. ([...] lat) oraz córką N. R. ([...] lat). Źródła miesięcznego utrzymania rodziny stanowią: działalność gospodarcza prowadzona przez D. R., miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to kwota około 6.000 zł oraz wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia uzyskiwane przez skarżącą w wysokości 680 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: gaz, energia elektryczna, woda – 1.150 zł; spłata rat zaciągniętych kredytów i karty kredytowej – 5.250 zł. Wnioskodawczyni jest zadłużona na kwotę: 11.000 zł z tytułu posiadania karty kredytowej oraz kredytu hipotecznego zaciągniętego na łączną sumę 500.000 zł. Majątek H. R. stanowi dom o powierzchni [...] m², las o powierzchni [...] ha, działka rekreacyjna o powierzchni [...] m². Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 201 - 202). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 09 stycznia 2014 r. (k. 207) H. R. dołączyła do akt sprawy: wyciągi z kont bankowych [...] S.A.; [...] S.A. za grudzień 2013 r. (k. 215 – 218; k. 225); rozliczenie działalności gospodarczej D. R. za 2013 r. – do 30 listopada (k. 214); umowę zlecenia z dnia [...] czerwca 2013 r. zawartą między skarżącą a "E. – B. [...]" Sp. z o.o z siedzibą w P. (k. 219 – 224); wyciąg z konta [...] Bankonline potwierdzający zajęcie egzekucyjne kwoty 52.564,89 zł (k. 226 - 227); wyciąg z rachunku karty kredytowej [...] S.A. za okres 27 listopada 2013 r. – 26 grudnia 2013 r. (k. 228); harmonogramy spłat raty zaciągniętych kredytów (k. 229 - 230, 234 – 235), wezwania do zapłaty (k. 231 i k. 233); fakturę za wodę i ścieki (k. 232). W tym miejscu należy zauważyć, że wnioskodawczyni nie uczyniła zadość wzmiankowanemu wezwaniu z dnia 09 stycznia br. w zakresie nadesłania wyciągów z rachunków bankowych rodziny oraz prowadzonej przez D. R. działalności gospodarczej za okres od [...] października do [...] listopada 2013 r., dołączając do akt sprawy jedynie wymagane wyciągi za grudzień 2013 r. (k. 215 – 218; k. 225). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe w sprawie niniejszej wynoszą 100 zł – wpis od skargi kasacyjnej (k. 205). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż źródłem miesięcznego utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje działalność gospodarcza prowadzona przez D. R. oraz dochód z tytułu umowy zlecenia zawartej dnia [...] czerwca 2013 r. między skarżącą a "E. – B. [...]" Sp. z o.o z siedzibą w P. w wysokości 680 zł (k. 202). W 2013 r. (okres styczeń – listopad) z tytułu prowadzenia tej działalności D. R. osiągnął dochód w kwocie 54.485,49 zł przy przychodzie 130.901,54 zł (k. 214). Wykazane wydatki wynoszą łącznie około 5.530 zł, w tym: gaz, energia elektryczna, woda – 1.150 zł; spłata rat zaciągniętych kredytów i karty kredytowej – 4.379,55 zł (k. 228 – 230). Małż. R. są zadłużeni z tytułu zaciągniętych kredytów hipotecznych na łączną kwotę 414.194,61 zł (stan na [...] br.), w tym: w Banku [...] [...] stan zadłużenia to 273,687,08 zł, rata spłaty – 1.981,38 zł miesięcznie (k. 229 i k. 234); w Banku [...] S.A. stan zadłużenia to 140.507,53 zł, rata spłaty – 1.856,11 zł miesięcznie (k. 230). Dodatkowo skarżąca jest zadłużona z tytułu posiadania karty kredytowej na kwotę 10.841,13 zł, minimalna kwota spłaty to 542,06 zł – stan na dzień 26 grudnia 2013 r. (k. 228). Rodzina ma zaległości finansowe (wezwania do zapłaty) na łączną kwotę 3.044,72 zł (k. 231 i k. 233). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: dom o powierzchni [...] m², las o powierzchni [...] ha, działka rekreacyjna o powierzchni [...] m². W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż dodatni wynik finansowy osiągnięty przez przedsiębiorstwo D. R. za 2013 r. (do listopada) tj. dochód w wysokości 54.485,49 zł przy przychodzie 130.901,54 zł, świadczą o dobrej kondycji firmy, która zapewnia rodzinie stałe źródło dochodu. Tu podkreślenia wymaga, że sytuacja prowadzonego przez D. R. przedsiębiorstwa ulega systematycznej poprawie, za rok 2012 osiągnęło ono bowiem znacznie gorszy wynik finansowy tj. przychód w wysokości 91.167,97 zł, przy dochodzie 9.408,01 zł (k. 52). Ponadto, skarżąca posiada dodatkowe źródło utrzymania tj. pracę na umowę zlecenie, miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 680 zł. H. R. ma zaległości z tytułu bieżących opłat, wezwań do zapłaty oraz zajęć wierzytelności. Jednak biorąc pod uwagę wysokość kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania i wysokość osiąganego dochodu to z całą pewnością można stwierdzić, że uiszczenie przez wnioskodawczynię kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej nie pogorszy sytuacji finansowej rodziny. Koszty sądowe należy traktować, bowiem jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). W tym miejscu należy raz jeszcze zaakcentować, że wnioskodawczyni nie uczyniła zadość wzmiankowanemu wezwaniu z dnia 09 stycznia br. w zakresie nadesłania wyciągów z rachunków bankowych rodziny oraz prowadzonej przez D. R. działalności gospodarczej za okres od 01 października do 30 listopada 2013 r., dołączając do akt sprawy jedynie wymagane wyciągi za grudzień 2013 r., co w konsekwencji uniemożliwiło pełną analizę jej sytuacji materialnej. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.