I SA/Bk 69/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A W – Przedsiębiorstwo Usługowe w P na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju napędowego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A W wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A W oraz [...] nieletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza, miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 8.200 zł netto. Wykazane stałe wydatki to: raty spłaty kredytów i pożyczki – łącznie 5.327,62 zł; opał – średnio 400 zł; energia elektryczna – średnio 250 zł; telefony, Internet, telewizja – średnio 600 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni około [...] m2 (wartość 360.000 zł); samochód osobowy [...] [...], rok prod. 2007 (wartość 13.000 zł); ciągnik siodłowy wraz z naczepą (łączna wartość 73.000 zł). Skarżący podkreślił, że dochód za 2017 uzyskany był w sytuacji gdy posiadał on dwa ciągniki siodłowe, natomiast w roku bieżącym zmuszony był sprzedać jeden z ciągników siodłowych wraz z naczepą, w celu spłaty części zadłużenia. Skarżący jest zadłużony z tytułu: kredytu hipotecznego – miesięczna rata wynosi 1.715,58 zł; kredytu gotówkowego – miesięczna rata w kwocie 1.713,34 zł; pożyczki gotówkowej na prowadzoną działalność gospodarczą – miesięczna rata to 1.100 zł oraz kredytu na zakupy – miesięczna rata wynosi 798,70 zł. Zajmowany dom jest objęty hipoteką. Wnioskodawca jest jedynym żywicielem rodziny, której miesięczne koszty utrzymania zostały oszacowane łącznie na 3.000 zł. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 31 – 34). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 kwietnia br. (k. 36), A W dołączył do akt sprawy: dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków (k. 39 – 70); dokumenty poświadczające wysokość płaconych rat kredytów (k. 71 – 79); harmonogramy spłaty zaciągniętych kredytów i pożyczki (k. 80 – 88); bilans firmy za okres [...] – [...] br. (k. 89); zeznania podatkowe za 2017 r. (k. 90 – 98). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 06 kwietnia br. w zakresie wskazania stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (rubryka ta nie została wypełniona w urzędowym formularzu wniosku PPF), nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Skarżący wykazał, iż jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje prowadzona przez niego działalność gospodarcza A W Przedsiębiorstwo Usługowe w P. Działalność ta za 2017 r. przyniosła dochód 122.009,20 zł, przy przychodzie 384.587,64 zł (k. 90 - 98). W 2018 r. za okres styczeń - marzec dochód ten wyniósł 7.306,48 zł, przy przychodzie 61.600,61 zł (k. 89). Skarżący wskazał, iż w roku bieżącym zmniejszył potencjał gospodarczy firmy, gdyż zmuszony był sprzedać jeden z ciągników siodłowych wraz z naczepą. Wykazane wydatki miesięczne rodziny są równe osiąganemu dochodowi (raty spłaty kredytów i pożyczki, opał, energia elektryczna, telefony, Internet, telewizja, utrzymanie dzieci) k. 32 i 34. Skarżący spłaca kredyty i pożyczki, miesięczne raty spłat tych zobowiązań wynoszą łącznie wynoszą 5.327,62 zł (k. 34; k. 71 - 88). Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni około [..] m2; samochód osobowy [...] [..], rok prod. 2007; ciągnik siodłowy wraz z naczepą. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.055 zł (k. 28). U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim dobra sytuacja ekonomiczna przedsiębiorstwa prowadzonego przez A W, która w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych w sprawie niniejszej pozwala na uznanie, iż wnioskodawca jest w stanie uiścić te koszty na obecnym etapie postępowania (tu wpis od skargi) jak również i na dalszym etapie procedowania. W tym miejscu należy przypomnieć, iż w okresie [...] – [...] br. firma skarżącego uzyskała dodatni wynik finansowy tj. 7.306,48 zł, przy przychodzie 61.600,61 zł. Podobnie, w 2017 r. działalność ta przyniosła zysk w kwocie 122.009,20 zł, przy przychodzie 384.587,64 zł. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał: żadnych trudności związanych z utrzymaniem rodziny oraz zaległości w spłacie zaciągniętych zobowiązań pieniężnych. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż AW znajduje się w sytuacji materialnej, w której z całą pewnością jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie wpisu od skargi, oraz innych ewentualnych kosztów jakie mogą pojawić się w sprawie niniejszej. Nie bez znaczenia dla okoliczności rozpatrywanego prawa pomocy pozostaje również wskazane wyżej zaniechanie wnioskodawcy w zakresie wskazania stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, które faktycznie skutkuje brakiem możliwości pełnej oceny sytuacji majątkowej małż. W. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.