I SA/Bk 72/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. sp. k. w B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za lipiec 2016 r. p o s t a n a w i a: 1.odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej Spółce nienależny wpis od skargi w kwocie 100 (stu) złotych. Skarżąca Spółka, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za lipiec 2016 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w czasie trwania kontroli podatkowej, zaś jego podstawą prawną były art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: o.p.) oraz art. 87 ust. 6 pkt 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: u.p.t.u.). W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wniósł o jej odrzucenie, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 24 października 2016 r., I FPS 2/16. Zaznaczył, że złożone przez skarżącą Spółkę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało potraktowane przez organ jako zażalenie i przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej do rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Naczelny Sąd Administracyjny 24 października 2016 r. podjął uchwałę w składzie 7 sędziów w sprawie I FPS 2/16 o następującej treści: "Przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.), w przypadku, gdy weryfikacja rozliczenia podatnika dokonywana jest w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.)." W świetle powyższego stanowiska nie budzi wątpliwości, że dokonane przez naczelnika urzędu skarbowego przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku podlega kontroli sądu administracyjnego nie tylko wtedy, gdy weryfikacja rozliczenia jest dokonywana w ramach czynności sprawdzających, ale także wtedy, gdy jest dokonywana w ramach kontroli podatkowej (lub postępowania podatkowego, lub postępowania kontrolnego) i następuje w formie zaskarżalnego zażaleniem postanowienia naczelnika urzędu skarbowego, przewidzianego w art. 274b w związku z art. 277 o.p., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a nie aktu podlegającego zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały NSA podkreślił, m.in. odnosząc się do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi, iż stosując uchwałę, w imię tzw. zasady nieszkodzenia błędnym pouczeniem (art. 214 o.p.) i urzeczywistnienia prawa do sądu, rozumianego jako prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury oraz prawo do uzyskania wyroku w rozsądnym terminie, należy zaakceptować dopuszczalność traktowania złożonych w odpowiednim terminie wezwań do usunięcia naruszenia prawa (w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a.), jako terminowo złożonych już zażaleń, które powinny podlegać przekazaniu organowi drugiej instancji (dyrektorowi izby skarbowej) do rozpatrzenia. Negatywne skutki związane z niejasnością sytuacji prawnej jednostek nie powinny bowiem obciążać ich samych, bądź prowadzić do konieczności uruchamiania przez nie kolejnych procedur, których jedynym celem byłoby przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wynikające z art. 214 o.p. sformułowanie "nieszkodzenie stronie" trzeba w realiach takich spraw jak niniejsza, rozumieć jako wyeliminowanie ujemnych skutków dla strony, spowodowanych zastosowaniem się do błędnego pouczenia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego. Formułowanie zaleceń, że skarżącym w takich sprawach, z uwagi na błędne pouczenie, przysługuje jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, mijałoby się z celem, jaki można i należy bezpośrednio osiągnąć stosując właśnie wskazany przepis. Może on stanowić samodzielną podstawę do "naprawienia" wadliwych pouczeń organów podatkowych. Zdaniem NSA, gdyby zatem przyjąć, że w sytuacji błędnego pouczenia przez organ co do przysługującego stronie rodzaju środka zaskarżenia (w niniejszej sprawie w pouczeniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że stronie nie przysługuje zażalenie), standardem powinno być zawsze składanie przez nią wniosku o przywrócenie terminu, to art. 214 o.p. pozbawiony zostałby swej samodzielnej roli. Z wnioskiem o przywrócenie terminu strona może bowiem zawsze wystąpić, gdy uważa, że nie ponosi winy w niedokonaniu lub nieterminowym dokonaniu czynności procesowej. Niezależnie zatem od art. 214 o.p., a więc nawet przy braku tego przepisu, i tak możliwe byłoby złożenie skutecznego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jako że terminowi uchybiono z powodu błędu, za który strona nie ponosi winy. Wskazywanie zatem stronie, że przysługuje jej wniosek o przywrócenie terminu, przy założeniu, że taki termin na skutek przecież wadliwego pouczenia i tak należy przywrócić, byłoby wyłącznie sztucznym generowaniem postępowania inicjowanego takim wnioskiem, godzącym w interes strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym czasie. Temu wszystkiemu może zapobiec odpowiednie do okoliczności danego przypadku zastosowanie art. 214 o.p. (postanowienie NSA z 31 maja 2016 r., sygn. akt I FSK 446/16). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca Spółka pismem z [...] października 2016 r. wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. do usunięcia naruszenia prawa. Uwzględniając wytyczne NSA zawarte we wskazanej wyżej uchwale z 24 listopada 2016 r., organ potraktował powyższe wezwanie jako zażalenie złożone w trybie art. 274b § 2 o.p. i przekazał według właściwości Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. (vide: odpowiedź na skargę k. 30 akt). Tym samym, dopiero po rozpoznaniu zażalenia przez organ odwoławczy, skarżącej Spółce będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu wydano w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.