I SA/Bk 759/15
WyrokWSA w Białymstoku2016-01-14
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca górne stawki opłat za pozbywanie się nieczystości ciekłych oraz za gospodarowanie odpadami, poprzez wskazanie ceny netto powiększonej o podatek VAT bez podania jego wysokości, narusza przepisy ustawy o cenach i Konstytucji RP?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała narusza przepisy ustawy o cenach, ponieważ cena powinna być wyrażona w jednostkach pieniężnych, a wskazanie stawki netto plus VAT bez podania jego kwotowej wysokości nie spełnia tego wymogu. Takie ukształtowanie stawki narusza również zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa, wynikającą z Konstytucji RP. W związku z tym, uchwała została stwierdzona nieważna.Stan faktyczny
Prokurator Apelacyjny zaskarżył uchwałę Rady Gminy M. P. określającą górne stawki opłat za pozbywanie się nieczystości ciekłych oraz za gospodarowanie odpadami. Zarzucił uchwale naruszenie przepisów ustawy o cenach i Konstytucji RP poprzez wskazanie w uchwale górnych stawek opłat w sposób opisowy, tj. jako kwota netto powiększona o podatek VAT, bez podania jego wysokości. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że ustawa o cenach nie ma zastosowania do opłat publicznoprawnych i że uchwała została uchylona nową uchwałą.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Apelacyjnego w B. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych oraz właścicieli nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami na rzecz gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Prokurator Apelacyjny w B. (zwany dalej Skarżącym) złożył
za pośrednictwem Rady Gminy M. P. skargę na uchwałę tejże Rady Gminy z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] w sprawie określania górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych oraz właścicieli nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami na rzecz gminy (Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego 2013 r., poz. 1271), żądając stwierdzenia jej nieważności w całości.
Powyższej uchwale Prokurator zarzucił obrazę art. 6 ust. 2 ustawy z dnia
13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2013 r., poz. 385) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r.
o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r., poz. 915) w zw. z art. 2 Konstytucji RP – poprzez wskazanie w §1, 2 i 3 uchwały górnych stawek opłat
w sposób opisowy, a mianowicie poprzez wskazanie, że opłata jest powiększona
o podatek VAT, bez podania jego wysokości, podczas gdy cena w całości powinna być wyrażona w jednostkach pieniężnych, co w sposób istotny naruszyło powołane przepisy i podważyło zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa.
Wskazano, że w momencie podejmowania uchwały obowiązywała ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach. Określała ona zasady i tryb kształtowania cen towarów i usług.
Art. 3 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy stanowił, że ceną jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą należy zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę i w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem
od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Pojęcie "górna stawka" odpowiada definicji "ceny". Rada Gminy ustalając w § 1, § 2 i §3 uchwały górne stawki opłat
w kwocie netto nie ustaliła maksymalnej stawki opłaty za usługi, a tym samym przekroczyła granice ustawowego umocowania wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Podniesiono, że ustawa z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach utraciła moc obowiązującą z wejściem w życie ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług. Art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi również, że ceną jest wartość wyrażona
w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy
za towar lub usługę. Zatem zaskarżona uchwała narusza także unormowania obecnie obowiązującej ustawy.
Zdaniem Prokuratora, dodanie do określonej w złotówkach ceny opisu "+ VAT"
nie odpowiada definicji ceny, bo nie została ona wyrażona w jednostkach pieniężnych. Podanie ceny netto + podatku VAT w nieznanej kwotowej wysokości nie może spełniać wymogów ustawowych, jakim winna odpowiadać cena, a tym samym podejmując taką uchwałę nie wypełniono delegacji ustawowej z art. 6 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Końcowo Prokurator podkreślił, że sposób stanowienia prawa, taki jak
w zaskarżonej uchwale, jest też sprzeczny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ podważa zasadę zaufania do państwa i tworzonego prawa. Osoby,
do których skierowana została uchwała miały prawo wiedzieć jak w rzeczywistości ukształtowano górną stawkę opłaty i nie musiały wiedzieć w jakiej stawce winni ponieść opłatę z tytułu VAT i same sobie wyliczać cenę.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. P. wniosła o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Zdaniem organu, powołana w skardze ustawa o cenach nie ma zastosowania do opłat publicznoprawnych. Stawka podatku VAT pomiędzy kontrahentami może być zmienna, ale zawsze obowiązuje podatnika w relacji z organem podatkowym,
co wynika z art. 146a w zw. z art. 146f ustawy o podatku od towarów i usług, wprowadzonymi ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 257, poz. 1726). Organ podniósł, że skarżona uchwała została wysłana do organu nadzoru
i nie została stwierdzona jej nieważność.
Organ podniósł, że w dniu 29 czerwca 2015 r. została podjęta nowa uchwała, którą uchylono zaskarżoną uchwałę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem prawa.
W momencie podejmowania uchwały obowiązywała ustawa z 5 lipca 2001 r.
o cenach. Określała ona zasady i tryb kształtowania cen towarów i usług. Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowił, że ceną jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą należy zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę i w cenie uwzględnia się podatek
od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Pojęcie "górna stawka" odpowiada definicji "ceny". Zatem Rada Gminy M. P. ustalając w § 1, § 2 i § 3 zaskarżonej uchwały górne stawki opłat w kwocie netto nie ustaliła maksymalnej stawki opłaty za usługi. Przekroczyła tym samym granice ustawowego umocowania wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a takie naruszenie prawa uznać należało za istotne. Nie można bowiem podawać cen za usługi bez podania wartości podatku
od towarów i usług, a tylko określając należność plus VAT. Podobne regulacje prawne zawiera także nowa ustawa. Ustawa z 5 lipca 2001 r. o cenach utraciła moc obowiązującą z wejściem w życie ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług. Art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi również, że ceną jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. Zatem zaskarżona uchwała narusza także unormowania i obecnie obowiązującej ustawy. Dodanie do określonej
w złotówkach ceny opisu "+ VAT", jak słusznie wykazano w skardze nie odpowiada definicji ceny, bo nie została ona wyrażona w jednostkach pieniężnych. Podanie ceny netto + podatku VAT w nieznanej kwotowej wysokości nie może spełniać wymogów ustawowych jakim winna odpowiadać cena, a tym samym podejmując taką uchwałę nie wypełniono delegacji ustawowej z art. 6 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach. Tak wypowiedział się m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach w wyroku z dnia 16.05.2013 r. w sprawie II SA/G1 116/13
(LEX nr 1316739). Sytuacja miała by się inaczej, gdyby podatek VAT wskazany był kwotowo np. 100 zł plus 23 zł podatku VAT. Wówczas zdaniem Sądu zapis ten odpowiadałby obowiązującym przepisom prawa w tym zakresie.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił
jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło