I SA/Bk 769/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-09-07

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywne rozstrzygnięcie protestu wniesionego od wyników oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu, w którym organ wskazał na liczne braki i nieścisłości w dokumentacji aplikacyjnej, było zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Ocena wniosku o dofinansowanie projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem, ponieważ Instytucja Zarządzająca wykazała liczne braki i nieścisłości w dokumentacji aplikacyjnej, które uniemożliwiły pozytywną ocenę merytoryczną. Wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający zapotrzebowania na projekt ze strony MŚP, nie przedstawił kompletnych kosztorysów ani analiz, a także nie udokumentował przeprowadzonych badań rynku, co skutkowało negatywnym rozpatrzeniem protestu i uzasadnia oddalenie skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Instytucja Zarządzająca odrzuciła wniosek z powodu niespełnienia kryteriów merytorycznych, wskazując na braki w analizie zapotrzebowania, ogólnikowość informacji i niekompletność kosztorysów. Skarżąca wniosła protest, który został negatywnie rozpatrzony. Następnie Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. SA w B. na informację Zarządu Województwa P. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozstrzygnięcia protestu wniesionego od wyników oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014 - 2020. oddala skargę B. S.A. w B. (dalej powoływana jako Skarżąca) w dniu [...] grudnia 2016 r. złożyła w wersji elektronicznej (w dniu [...] stycznia 2017 r. w wersji papierowej) wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014-2020. Osi priorytetowej I Wzmocnienie potencjału i konkurencyjności gospodarki regionu, Działania 1.4 Promocja przedsiębiorczości oraz podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa, Poddziałania 1.4.1 Promocja przedsiębiorczości oraz podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa - Centra logistyczne pn. "Centrum Logistyczne w S. dedykowane do MŚP szansą rozwoju regionu". Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014 – 2020 (IZ RPOWP) poinformowała Skarżącą, że jej wniosek o dofinansowanie w wyniku oceny formalno-merytorycznej został odrzucony oraz nie podlegał dalszej procedurze wyboru projektów do wsparcia. Oceniający uznali, że projekt spełniał wszystkie obligatoryjne kryteria formalne, natomiast nie spełnił większości kryteriów merytorycznych dopuszczających ogólnych i merytorycznych dopuszczających szczególnych. Zarzuty oceniających sprowadzały się w głównej mierze do braku rzetelnej analizy wykazującej zapotrzebowanie na projekt, przedstawienia istotnych informacji w sposób zbyt ogólny, nie przedłożenia kompletnych kosztorysów inwestorskich na budowę, przebudowę i rozbudowę torowiska oraz hali nawozowej. Ponadto oceniający wielokrotnie wskazywali, że Skarżąca nie zawarła informacji w jaki sposób Centrum Logistyczne ma być dedykowane do małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), co stanowiło warunek obligatoryjny przy aplikowaniu o wsparcie przez dużego przedsiębiorcę. Od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu Skarżąca wniosła protest, w którym powołała się na szereg zarzutów o charakterze proceduralnym, a także zarzuty błędnej oceny poszczególnych kryteriów merytorycznych, wskazując na konkretne informacje mieszczące się na wskazanych kartach wniosku i biznes planu, których to brak lub nieścisłość i ogólność zarzucał organ. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014 – 2020 rozpatrzyła protest Skarżącej negatywnie. W uzasadnieniu przesłanej informacji IZ RPOWP uznał podniesione przez Skarżącą zarzuty za niezasadne. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej oceny kryteriów merytorycznych dopuszczających ogólnych, mających charakter obligatoryjny, dwóch członków Komisji Oceny Projektów RPOWP 2014-2020 (KOP), jednomyślnie uznało, że analizowany wniosek o dofinansowanie nie spełnia siedmiu z ośmiu kryteriów należących do tej części oceny. Ekspert zewnętrzny, który był zobowiązany do oceny pięciu spośród ośmiu kryteriów w omawianej kategorii (oznaczonych *) - uznał, że projekt nie spełnia żadnego z ocenianych przez niego kryteriów. Z kolei względem oceny kryteriów merytorycznych dopuszczających szczególnych, oceniający zgodnie uznali, że projekt nie spełnia dwóch z czterech kryteriów w tej kategorii oceny, przy czym należy zaznaczyć, że jedno z kryteriów nie dotyczyło analizowanego projektu, co oznacza, że ocenie w analizowanym przypadku podlegały trzy kryteria merytoryczne dopuszczające szczególne. Ekspert zewnętrzny, który był zobligowany do oceny dwóch kryteriów w tej części oceny -stwierdził, że żadne z ocenianych przez niego kryteriów nie zasługuje na ocenę pozytywną. Organ wskazał, że w dokumentacji aplikacyjnej, jako główny cel planowanej inwestycji wskazano: "utworzenie Centrum Logistycznego firmy B. SA w S.". Realizacja tego przedsięwzięcia ma "w efekcie doprowadzić do świadczenia przez Wnioskodawcę profesjonalnych usług związanych z transportem, magazynowaniem, przeładunkiem, sortowaniem, pakowaniem wszelkiego typu towarów". Wnioskodawca zadeklarował, że " Usługi te będą dostępne dla wszystkich przedsiębiorstw, których zakres działalności wymaga korzystania z takowych". Zakres rzeczowy projektu ujęty został w pięciu zadaniach: budowa, przebudowa i modernizacja obiektów na potrzeby Centrum Logistycznego, przebudowa linii średniego napięcia, zakup środków trwałych, zakup środków transportu oraz zakup systemu informatycznego. Odnosząc się do zarzutów "proceduralnych" przedstawionych w proteście, dotyczących w głównej mierze tego, że oceniający nie wezwali Skarżącej do poprawy i złożenia wyjaśnień oraz że aplikujący o wsparcie nie był zobowiązany do przedstawienia szczegółowych wyników analiz i przedłożenia dokumentów o charakterze technicznym organ stwierdził, że są one mało precyzyjne i niekonkretne. Organ zaznaczył, że wszystkie osoby oceniające wniosek, zgodnie stwierdziły, że wobec licznych braków, błędów i nieścisłości w dokumentacji aplikacyjnej, mających zasadnicze znaczenie dla oceny poszczególnych kryteriów – nie ma podstaw do wyzwania Skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów. Wielość uchybień stwierdzonych przez oceniających uniemożliwiało potwierdzenie spełniania wszystkich warunków, przypisanych do poszczególnych kryteriów formalno-merytorycznych, a co za tym idzie, uniemożliwiło ich ocenę pozytywną. Organ wskazał, że z Regulaminu konkursu (rozdz. 12), wynika, że w uzasadnionych przypadkach oceniający mogą zwrócić się do Wnioskodawcy o dokonanie wyjaśnień, uzupełnień, lub poprawy ocenianego projektu, jednakże dodatkowe informacje, czy wyjaśnienia "powinny prowadzić do ujednoznacznienia treści i weryfikacji okoliczności będących przedmiotem oceny. Przy czym wyjaśnienia/uzupełnienia "mogą mieć wyłącznie charakter porządkowy i doprecyzowujący, nie mogą prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku". Ponadto - co jest szczególnie istotne w analizowanym przypadku - "Wyjaśnienia nie mogą również odnosić się do kwestii całkowicie pominiętych przez Wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie". Organ zauważył, że sam Wnioskodawca stwierdził w proteście, że gdyby został wezwany do złożenia wyjaśnień na etapie dokonywania oceny projektu - "wiele kryteriów uzyskałoby ocenę pozytywną". Tym samym ewentualne zmiany nie miałyby charakteru porządkującego. Organ zaznaczył, że fakt, iż analizowany wniosek o dofinansowanie projektu został oceniony negatywnie (przez trzy osoby) aż w dziewięciu kryteriach dopuszczających, świadczy o tym, że praktycznie większość obszarów podlegających ocenie formalno-merytorycznej - nie została opisana/przedstawiona w dokumentacji aplikacyjnej w sposób właściwy i wyczerpujący, a więc taki, który jednoznaczne wskazywałby, że wszystkie wymogi przypisane do poszczególnych kryteriów oceny zostały w projekcie spełnione, a zaplanowane wydatki są uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia, racjonalne i niezbędne. Jeżeli - na co wskazała Skarżąca - korekta, czy też złożenie wyjaśnień na etapie dokonywania oceny skutkowałaby uzyskaniem ocen pozytywnych przez kilka kryteriów uznanych za niespełnione - oznaczałoby to, iż mamy do czynienia z istotną modyfikacją projektu. Organ wskazał, że KOP nie ma obowiązku wezwania Wnioskodawcy do ewentualnej korekty, złożenia wyjaśnień, czy doprecyzowania zamierzeń. Istnieje natomiast taka możliwość, z której w analizowanym przypadku nie skorzystano. Duża liczba uchybień, niedomówień, braków w informacjach i opisach zamieszczonych w dokumentach aplikacyjnych oraz brak istotnych dokumentów technicznych (lub wyciągów z takich dokumentów) - wykluczyła możliwość wezwania Skarżącej do poprawy. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie można mówić o jakimkolwiek naruszeniu art. 37 ust. 1 i art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r., o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r., poz. 217 ze zm., dalej powoływana jako ustawa wdrożeniowa). Skarżąca miała podobnie jak pozostali aplikujący jednakowy dostęp do wszystkich informacji odnoszących się do konkursu, zaś ocena jej wniosku została przeprowadzona w sposób rzetelny i bezstronny. Brak szczegółowych i jednoznacznych opisów dotyczących inwestycji oraz brak istotnych dokumentów technicznych spowodował, że weryfikacja spełnienia warunków przypisanych do poszczególnych kryteriów uzyskała ocenę negatywną. Skarżąca mając dostęp do dokumentów konkursowych powinna zdawać sobie sprawę, że to na niej ciąży obowiązek właściwego przedstawienia przedsięwzięcia i rzetelnego uzasadnienia zaplanowanych działań i wynikających z nich kosztów. Wnioskodawca nie powinien oczekiwać, że Instytucja Organizująca Konkurs wskaże mu jakie pozwolenia i licencje powinien dostarczyć, aby uprawdopodobnić potrzebę realizacji inwestycji i możliwości (formalne, prawne, techniczne) jej wykonania. Organ nie zgodził się również, jakoby w przeprowadzonym postępowaniu został naruszony art. 56 ust. 7 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., bowiem wniosek złożony przez Skarżącą został odrzucony nie z powodu, iż stanowił infrastrukturę dedykowaną Skarżącej, lecz z powodu, że nie spełniał dziewięciu kryteriów dopuszczających. Z Regulaminu konkursu wynika, że w przypadku aplikowania o wsparcie przez dużego przedsiębiorcę, warunkiem obligatoryjnym jest zapewnienie możliwości korzystania z infrastruktury centrum logistycznego przez sektor MŚP oraz stymulowania konkurencyjności owych podmiotów funkcjonujących w otoczeniu tej infrastruktury poprzez pobudzanie i ułatwianie wymiany towarowej lub/i rozwój usług towarzyszących. Dlatego też, Skarżąca jako duży przedsiębiorca, była zobowiązana do uwiarygodnienia spełnienia tego warunku poprzez m.in. wybór takich wskaźników, które potwierdzałyby bezsprzecznie, że zachodzi ścisły związek i zbieżność celów projektu z celami Poddziałania 1.4.1. w ramach którego ubiega się o wsparcie. Organ w piśmie informującym o negatywnym rozpatrzeniu protestu w sposób szczegółowy odniósł się do poszczególnych kryteriów (dziewięciu), które zostały negatywnie ocenione przez członków KOF-M, a które to oceny doprowadziły do odrzucenia wniosku Skarżącej o dofinansowanie projektu (str. 10-34 informacji). Podsumowując te rozważania organ stwierdził, że Skarżąca składając wniosek o dofinansowanie pominęła w dokumentacji aplikacyjnej wiele istotnych informacji, koniecznych do oceny spełnienia wszystkich wymogów, przypisanych do poszczególnych obszarów oceny. Nie dołączył dokumentów o charakterze technicznym (chociażby w formie wyciągów, streszczeń), którymi dysponuje, w celu uprawdopodobnienia zasadności realizacji przedmiotowej inwestycji. Nie przestawiła również analizy rynku w sferze, której dotyczy projekt. Organ nie zgodził się przy tym ze Skarżącą, że w powyższym zakresie powinna być ona wezwana do usunięcia braków i złożeniem wyjaśnień. Wszystkie negatywne ocenione kryteria merytoryczne miały charakter dopuszczający, co pozwala stwierdzić, że projekt był przygotowany niewłaściwie, z pominięciem zasadniczych kwestii. Skarżąca w wielu miejscach używa sformułowań ogólnikowych, nic nie wnoszących do oceny zasadności i przydatności inwestycji dla regionu i firm na nim działających, której całkowita wartość przekracza 71 mln zł. W szczególności Skarżąca nie przedstawiła nawet założeń do projekcji finansowej, co było wymogiem koniecznym. Zdaniem organu, stwierdzone w trakcie przeprowadzanej oceny formalno-merytorycznej błędy, uchybienia i niespójności (wszystkie oceny były zbieżne) były bardzo istotne dla tego etapu oceny. Braki informacyjne obejmujące przyjęte założenia ekonomiczne do projekcji finansowej, braki analiz popytu w sektorze, którego dotyczy projekt oraz braki jakichkolwiek badań potwierdzających popyt na usługi, które Skarżąca będzie mogła oferować po zakończeniu inwestycji - ze swej istoty dyskwalifikują projekt z możliwości uzyskania wsparcia jego realizacji w ramach środków publicznych. Oceniający w oparciu o przedstawione informacje mieli w pełni prawo i podstawy do stwierdzenia, że przedsięwzięcie jest dedykowane samemu Wnioskodawcy i służy rozwojowi jego firmy, nie zaś podmiotom z sektora MŚP, w celu stymulowania ich rozwoju, a w konsekwencji poprawy konkurencyjności regionu. Nie zgadzając się z powyższą informacją, skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Skarżonej informacji zarzucono: 1) naruszenie postanowień punktu 3 i 4 Regulaminu Konkursu poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie uzasadnił konieczności realizacji projektu oraz związku celów projektu z celami działania 1.4 Promocja przedsiębiorczości oraz podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa, podczas gdy Wnioskodawca wielokrotnie w różnych miejscach swojego wniosku wskazywał, że z uwagi na to, iż infrastruktura Centrum Logistycznego zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie węzła kolejowego i ma bezpośredni dostęp do czynnego toru szerokiego (niewątpliwy atut i warunek sprawnie działającego Centrum) pozwoli to na efektywne, szybkie realizowanie usług transportowych (także magazynowych) na rzecz MŚP, co z kolei przełoży się na rozwój ich potencjału eksportowego i korzystnie wpłynie na potencjał inwestycyjny województwa, tak więc całkowicie chybiony jest zarzut niespełnienia przez Wnioskodawcę celu projektu; 2) naruszenie postanowień punktu 1 (Biznes Plan) str. 4 Instrukcji Wypełniania Załączników do Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014-2020 Załącznik nr 1 do Regulaminu Konkursu (dalej jako: "Instrukcja Wypełniania Załączników"), poprzez przyjęcie, że w ramach kryterium pn. "Zdiagnozowanie zapotrzebowania na projekt" Wnioskodawca powinien posłużyć się badaniami, ankietami w zakresie oceny zapotrzebowania rynku na usługi Centrum Logistycznego, podczas gdy na str. 4 Instrukcji Wypełniania Załączników wyraźnie wskazano, że wnioski co do analizy popytu powinny być co do zasady poparte analizami wewnętrznymi (jak też Wnioskodawca uczynił), natomiast tylko opcjonalnie wynikami badań zewnętrznych (np. ankiety); 3) naruszenie postanowień punktu 3 pt. "Kopia pozwolenia na budowę lub zgłoszenie budowy/dokumenty dotyczące zagospodarowania przestrzennego" (str. 9) Instrukcji Wypełniania Załączników w zakresie w jakim Organ zarzucił Wnioskodawcy brak szeregu pozwoleń na budowę (torowiska, myjni samochodowej, dystrybutora paliwowego, stacji paliw, punktu do naprawy kontenerów), podczas gdy zostało wyraźnie wskazane, że w przypadku realizacji projektów infrastrukturalnych, pozwolenie na budowę lub zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych są dokumentami zalecanymi, ale nie bezwzględnie wymaganymi na etapie składania wniosku o dofinansowanie; 4) naruszenie postanowień punktu 4 pt. "Wyciąg z dokumentacji technicznej" (str. 10) Instrukcji Wypełniania Załączników, gdzie zostało wskazane, że w przypadku, gdy wymagane jest pozwolenie na budowę należy dołączyć co najmniej stronę tytułową projektu, numery ewentualnych tomów, opis techniczny oraz część graficzną, natomiast IOK zastrzega sobie prawo zwrócenia się do Wnioskodawcy o przedłożenie pełnej dokumentacji technicznej jeśli załącznik ten będzie niezbędny do dokonania rzetelnej oceny projektu (Wnioskodawca z uwagi na obszerność projektu załączył jedynie stronę tytułową oraz spis zawartości projektu opisując w treści wniosku charakter inwestycji), natomiast Organ zaniechał zwrócenia się do Skarżącego o przedłożenie pełnej dokumentacji technicznej, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że Wnioskodawca nie dokonał uszczegółowienia zakresu rzeczowego do części budowlanej projektu, szczególnie jeśli było to krytyczne dla oceny projektu i zaważyło na jego negatywnej ocenie; 5) naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności przy ocenie wniosku o dofinansowanie złożonego przez Skarżącego na skutek przyjęcia, że Skarżący w sposób ogólny przestawił istotne informacje, nie wykonał rzetelnej analizy zapotrzebowania na projekt, nie przedłożył informacji o tym co właściwie chce wybudować, podczas gdy Skarżący konkretnie wskazał swoje zamierzenia, posługując się przy tym rzetelnymi analizami i kosztorysami, sugerując się informacją zawartą w Instrukcji Wypełniania Załączników, gdzie na str. 6 wskazano, że należy unikać nadmiernego rozbudowywania opisów, natomiast informacje powinny być konkretne i jednoznaczne, najlepiej poparte danymi liczbowymi, co też uczynił Skarżący uczynił przy formułowaniu swojego wniosku; 6) naruszenie art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez formułowanie przez Organ wyłącznie twierdzeń ocennych, niemających uzasadnienia ani w Regulaminie Konkursu ani w Przewodniku po kryteriach w postaci chociażby stwierdzenia na str. 6 rozstrzygnięcia protestu, że: "...kwota o którą aplikuje Wnioskodawca w analizowanym przypadku przekracza 90% ogólnej puli środków przeznaczonych w przedmiotowym konkursie na dofinansowanie projektów ocenionych pozytywnie. Dlatego w opinii rozpatrującego protest, omawiany wniosek o dofinansowanie wymagał dochowania w trakcie jego opracowywania szczególnej staranności - zarówno w odniesieniu do szczegółowości i rzetelności zaprezentowania poszczególnych wydatków, jak też wyczerpującego i konkretnego uzasadnienia potrzeby ich poniesienia...". Właściwa instytucja może wymagać od Wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokument niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów, natomiast w przedmiotowej sprawie Organ postawił przed Skarżącym dodatkowe kryterium nigdzie nie sklasyfikowane w postaci szczególnej staranności, szczegółowości i rzetelności, co przełożyło się na nierówne potraktowanie Skarżącego względem pozostałych uczestnika konkursu; 7) naruszenie art. 56 ust. 7 Rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznaje niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i Id Traktatu (Dz. Urz. UE z 26.06.2014 r., nr L 187/1) poprzez błędne przyjęcie, że Centrum Logistyczne jest dedykowane Skarżącemu i dostosowane do jego potrzeb, podczas gdy Wnioskodawca wielokrotnie w swoim wniosku wskazywał i opisywał, że sektor MŚP będzie miał możliwość korzystania z infrastruktury Centrum Logistycznego jako centrum z założenia otwartego, usługowego poprzez m.in. udostępnianie korzystania ze środków transportu, placu składowego umożliwiających eksport, import towarów, ich magazynowanie w oparciu o przejrzyste i rynkowe zasady uregulowane właściwymi umowami prawa cywilnego; 8) naruszenie art. 43 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że Skarżący zawarł w swoim wniosku wiele nieścisłości, niejednoznacznie opisał całą inwestycję i jej przeznaczenie, negując przy tym wykonalność finansową projektu, podczas gdy Skarżący prawidłowo skalkulował całość inwestycji, natomiast jeżeli Organ miał jakiekolwiek wątpliwości czy podejrzenia co do poprawności wyliczeń bądź opisów samej inwestycji, powinien wezwać Skarżącego do uzupełnienia wniosku bądź poprawienia w nim oczywistej omyłki, co nie prowadziłoby do jego istotnej modyfikacji, a służyłoby do ujednoznacznienia treści i weryfikacji okoliczności będących przedmiotem oceny. W odpowiedzi na skargę, Organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według art. 3 § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2016 r., poz. 217 ze zm.: dalej zwana ustawą wdrożeniową), w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony może budzić wątpliwości kwestia dopuszczalnej sądowej oceny procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Uznać zatem należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustawy wdrożeniowej, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zgodnie z art. 37 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania (ust. 1). Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (ust. 2). W judykaturze podkreśla się, że wymienione w powyższej regulacji zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Po 226/17, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin, odnoszą się wyłącznie do relacji między właściwą instytucją a podmiotem zainteresowanym otrzymaniem pomocy z programu operacyjnego. Stąd też wnioskodawcy składający aplikację do programu operacyjnego wyrażają zgodę na poddanie się wymaganiom danego programu i muszą stosować się do zasad przewidzianych w ramach ogłoszonych konkursów wyboru projektów do dofinansowania. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie, a taki wniosek musi zostać odrzucony. Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie przedstawionego przez Skarżącą przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie IZ, sprostała wymaganiom wynikającym z ustawy wdrożeniowej i przeprowadziła ocenę projektu w sposób odpowiadający wskazanym wyżej standardom. Sąd nie dostrzegł, a skarżąca Spółka nie podnosiła zarzutów odnoszących się do prawidłowości sformułowania Regulaminu konkursu, w aspekcie obowiązujących przepisów wspólnotowych i ustawy wdrożeniowej. Negatywna ocena wniosku skarżącej Spółki o dofinansowanie projektu pn. "Centrum Logistyczne w S. dedykowane do MŚP szansą rozwoju regionu" była spowodowana nie spełnieniem przez wniosek kryteriów merytorycznych dopuszczających ogólnych i szczególnych. Zarzuty Oceniających sprowadzały się przede wszystkim do braku rzetelnej analizy wykazującej zapotrzebowanie na projekt (braku rzeczywistego wsparcia MŚP), przedstawienia istotnych informacji w sposób zbyt ogólny, nie przedłożenia kompletnych kosztorysów inwestorskich na budowę, przebudowę i rozbudowę torowiska oraz hali nawozowej. Zdaniem Sądu, recenzując złożony przez skarżącą Spółkę wniosek, Oceniający słusznie zakwestionowali zbieżność złożonego projektu z celami poddziałania 1.4.1. w ramach którego został on złożony. Celem ogłoszonego konkursu była promocja przedsiębiorczości oraz podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa p. – centra logistyczne przez sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Niewątpliwie skarżąca Spółka nie należy do tego sektora, dlatego też złożony przez nią projekt powinien być skierowany przede wszystkim na zewnątrz jej dotychczasowej działalności, poprzez nieskrępowany, przejrzysty i rynkowy dostęp MŚP do wybudowanego centrum logistycznego. Tymczasem z przedłożonych przez skarżącą Spółkę dokumentów nie wynikało, na jakich warunkach mają być udostępniane usługi świadczące przez nowoutworzone centrum logistyczne, do jakich podmiotów lub branż ma być skierowana inwestycja oraz w jaki sposób realizacja inwestycji przyczyni się do realizacji celów konkursu. Skarżąca Spółka ograniczyła się jedynie do wskazania, że dzięki realizacji inwestycji wzrosną moce przeładunkowe Skarżącej, które będą udostępniane MŚP, jednakże nie wskazała jakie to podmioty mogą być zainteresowane powstaniem takiego centrum. Spółka powołała się na współprace z Klastrem Obsługi Metali, jednakże nie przedstawiła żadnych dokumentów, chociażby w postaci listów intencyjnych czy oświadczeń, czy którykolwiek z podmiotów tworzących ten Klaster będzie zainteresowany korzystaniem z usług ewentualnego Centrum Logistycznego. Nie można się przy tym zgodzić ze Skarżącą, jakoby udostępnienie takich danych mogło stanowić naruszenie tajemnicy handlowej, skoro dane podmiotów gospodarczych są jawne. W przedłożonej dokumentacji brak jest również warunków na jakich wybudowane centrum miałoby być udostępniane MŚP. Skarżąca Spółka wskazała jedynie, że będzie to następować na zasadach rynkowych, które to stwierdzenie jest nader ogólnikowe i nieprecyzyjne. Podkreślić należy, że wszyscy oceniający wniosek, w tym ekspert zewnętrzny, zgodne stwierdzili, że dokumenty aplikacyjne nie zawierają warunków na jakich usługi Skarżącej mają być udostępniane podmiotom z sektora MŚP. W ocenie Sądu zgodzić się również należało z Oceniającymi, że z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą Spółkę nie wynika, jakie korzyści przyniosłoby regionowi wybudowane centrum logistycznego i poprawę jego konkurencyjności. Zaznaczyć należy, że samo położenie "szerokiego toru" w S., umożliwiającego przeładunek towarów sprowadzanych z krajów byłego ZSRR nie stanowi wystraczającej przesłanki do przyjęcia zasadności wybudowania przez skarżącą Spółkę centrum logistycznego. Skarżąca Spółka w złożonej skardze wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, Regulamin Konkursu nie nakazywał przeprowadzania badań czy ankiet w zakresie zapotrzebowania rynku na usługi centrum logistycznego. W ocenie Sądu, powyższy zarzut nie znajduje oparcia w wiążącej Skarżącą Spółkę dokumentacji konkursowej. Podkreślić należy, że to sama skarżąca Spółka wskazała, że "w trakcie przygotowywania inwestycji wnioskodawca zbadał zapotrzebowanie rynku na usługi Centrum Logistycznego", oraz, że "wyniki badań wskazują jednoznacznie, że istnieje zapotrzebowanie na tego typu kompleksowe usługi". Skoro sama skarżąca Spółka w złożonym wniosku odwołała się do przeprowadzonych badań, to powinna te badania dołączyć do złożonego wniosku. Odwoływanie się przez skarżącą Spółkę do pewnych czynności, bez ich udokumentowania, powoduje, że wskazane informacje są ogólnikowe i nie znajdują oparcia dokumentacji aplikacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, brak jest dowodów (dokumentów) które mogłyby wskazywać na zainteresowanie powstaniem centrum logistycznego w S. wśród podmiotów sektora MŚP. Zaznaczyć należy, że Przewodnik po kryteriach wprost wskazywał, że konieczna jest analiza potwierdzająca zapotrzebowanie na rezultaty projektu oraz, że powinna być przeprowadzona w sposób rzetelny i szczegółowy a dane liczbowe powinny być aktualne. Zatem to w interesie skarżącej Spółki było wskazanie źródła posiadanych danych, wskazujących na zasadność realizacji proponowanej inwestycji, czego skarżąca Spółka nie uczyniła. Owszem, Regulamin Konkursu nie nakazywał wprost przeprowadzania badań czy ankiet, jednakże skoro skarżąca Spółka w złożonym wniosku stwierdziła, że je przeprowadziła, powinna był dołączyć dokumenty potwierdzające badania. Tym samym, oceniający mieli podstawę do przyjęcia, że podane przez skarżącą Spółkę dane są zbyt ogólne i nie zawierają danych liczbowych, co skutkowało uznaniem, że powyższe kryterium nie jest spełnione. W zakresie dokumentacji technicznej, skarżąca Spółka stoi na stanowisku, że nie miała obowiązku przedkładać kopii pozwolenia na budowę czy dokumentów związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, gdyż te były na etapie składania wniosku jedynie zalecane a nie obligatoryjne. W powyższym zakresie skarżąca Spółka ma rację, jednakże jedynie względem decyzji o pozwoleniu na budowę. Z Przewodnika po kryteriach (w ramach kryterium 3 i 4) osoby oceniające badają wykonalność techniczną projektu pod kątem posiadania przez wnioskodawcę wszystkich niezbędnych pozwoleń, koncesji, decyzji czy prawa własności. Ocenie podlega zatem kompletność dokumentacji i faktyczna gotowość projektu do realizacji. W trakcie realizacji konkursu, w jednym z pism stanowiących odpowiedź na pytania, Instytucja Organizująca Konkurs (IOK) wprost wskazała, że jedynym dokumentem, który może zostać dostarczony na późniejszym etapie (przed podpisaniem umowy o dofinansowanie) jest kopia prawomocnej decyzji zezwalającej na rozpoczęcie inwestycji, czyli pozwolenie na budowę. Oznacza to, że pozostałe dokumenty stanowiące dokumentację techniczną, związaną z przebudową torowiska, linii średniego napięcia i hali magazynowej, powinny być dołączone przez Spółkę we wniosku. Tymczasem Spółka ograniczyła się do zaznaczenia na mapce planowanych inwestycji oraz dołączenia strony tytułowej dokumentacji projektowej jako załącznika do wniosku. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że osoby oceniające wniosek Skarżącej prawidłowo przyjęły, że w zakresie wykonalności technicznej projektu, złożony wniosek nie odpowiadała założonym kryteriom. Podkreślić należy, że przedłożona z wnioskiem decyzja Burmistrza S. z dnia [...] października 2016 r. (decyzja środowiskowa) dotyczy jedynie rozbudowy hali magazynowej do przechowywania nawozów mineralnych, podczas gdy planowana inwestycja obejmowała również budowę myjni samochodowej, dystrybutora paliwowego czy punktu napraw kontenerów. Przedłożona decyzja nie obejmowała powyższych inwestycji. Dlatego też, zgodzić się należało z organem, że skoro to na Wnioskodawcy ciążył obowiązek uzyskania wszelkich niezbędnych dokumentów, zezwoleń i licencji, to powinny być one przedłożone razem z wnioskiem. Skarżąca Spółka nie uzasadniła dlaczego nie dołączyła dokumentacji technicznej, ograniczając się do mapki, jednej decyzji środowiskowej i pierwszej strony dokumentacji projektowej. W tym miejscu wskazać należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, wskazujące że skoro organ oceniający wniosek dostrzegł błędy czy niejasności, powinien był wezwać skarżącą Spółkę do jego poprawienia, czy uzupełnienia dokumentacji. Wskazać bowiem należy, że Regulamin Konkursu w rozdz. 12 przewiduje wprawdzie możliwość złożenia przez wnioskodawcę wyjaśnień, uzupełnień lub poprawy projektu, jednakże uzupełnienia te nie mogą prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku. Słusznie wskazał organ, że ewentualne wyjaśnienia nie mogą również odnosić się do kwestii całkowicie pominiętych przez Wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie. Skarżąca Spółka w złożonym wniosku praktycznie pominęła dokumentację techniczną projektu, będąc niesłusznie przekonana, że jej przedłożenie nie jest wymagane. Tym samym powyższy błąd nie mógł być naprawiony poprzez uzupełnienie czy poprawienie projektu. Jedynie w sytuacji, gdyby skarżąca Spółka, przez omyłkę nie dołączyła konkretnych dokumentów, zezwoleń czy licencji, mimo odwoływania się we wniosku do tychże dokumentów, mogła by je uzupełnić w powyższym trybie, co w sprawie nie miało miejsca. Podobnie należało ocenić zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 56 ust. 7 rozporządzenia UE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., bowiem nie stanowił on podstawy do negatywnej oceny złożonego wniosku. Stosownie do § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie udzielania pomocy inwestycyjnej na infrastrukturę lokalną w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r poz. 1208) pomoc nie może być udzielona na infrastrukturę o której mowa w art. 56 ust 2 i 7 rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014. W jednym z pytań IOK wyjaśniła, że zapis art. 56 tj. pomocy inwestycyjnej na infrastrukturę lokalną ust. 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 stanowiący, że specjalna infrastruktura nie podlega wyłączeniu na mocy niniejszego artykułu oznacza brak możliwości współfinansowania środkami publicznymi (w tym Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) ww. infrastruktury. Znalazło to odzwierciedlenie w Regulaminie konkursu, w którym wskazano iż w przypadku aplikowania o wsparcie przez dużego przedsiębiorcę, warunkiem obligatoryjnym jest zapewnienie możliwości korzystania z infrastruktury centrum logistycznego przez sektor MŚP oraz stymulowania konkurencyjności owych podmiotów funkcjonujących w otoczeniu tej infrastruktury poprzez pobudzanie i ułatwianie wymiany towarowej lub/i rozwój usług towarzyszących. Nadto wskazano, że niezależnie od statusu przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 56 ust 3 cytowanego Rozporządzenia wsparta infrastruktura musi być udostępniona zainteresowanym użytkownikom w oparciu o otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące zasady, zaś pobierana cena za użytkowanie odpowiadać powinna cenie rynkowej. Z dokonanej oceny wniosku wprost wynika, że Spółka nie opisała w dokumentach aplikacyjnych warunków na jakich ma udostępniać swoje usługi na rzecz podmiotów MŚP, ani w jaki sposób planowana inwestycja przyniesienie korzyści regionowi. Analiza dokumentacji złożonej przez skarżącą Spółkę, wskazywała, że planowane przedsięwzięcie służyć miało rozwojowi przede wszystkim skarżącej Spółki a nie podmiotów z sektora MŚP, czego dowodem jest m.in. fakt, że część z zaplanowanych inwestycji, jak chociażby linia do ekogroszku czy przebudowa hali nawozów nie miały być w ogóle udostępniane MŚP. Brak jest także podstaw do przyjęcia, że w sprawie został naruszony art. 43 ustawy wdrożeniowej. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Spółki, złożony przez nią wniosek zawierał wiele nieścisłości, w sposób nader ogólny opisywał całą planowaną inwestycję i jej przeznaczenie oraz nie zawierał prawidłowej kalkulacji finansowej. W tym aspekcie wskazać chociażby należy na brak ujęcia w biznes planie w zakresie przychodów usług związanych z wynajmem kontenerów. Dopiero na etapie protestu skarżąca Spółka starała się wykazać, że przychody te zostały uwzględnione w przychodach ze sprzedaży towarów i materiałów, jednakże powyższe w żadnym zakresie nie wynikało ze złożonej dokumentacji aplikacyjnej. Dostrzeżone nieścisłości, błędy były na tyle oczywiste (stwierdziły je wszystkie osoby oceniające projekt, w tym ekspert zewnętrzny), że brak było przesłanek do wystąpienia przez IOK do skarżącej Spółki o złożenie wyjaśnień czy usunięcie błędów, bowiem skutkowałoby to istotną modyfikacją złożonego wniosku. Niedopuszczalne jest wprowadzanie zmian w projekcie, tak więc nawet gdyby skarżąca Spółka została wezwana do stosownych wyjaśnień bądź korekt, to nie mógłby tym sposobem zmodyfikować treści projektu w sposób sugerowany w skardze, a wcześniej w proteście, eliminując uchybienia wytknięte na etapie pierwotnej oceny. Sama skarżąca Spółka przyznała, że umożliwienie jej złożenia wyjaśnień czy poprawienia błędów skutkowałoby w wielu aspektach uzyskaniem pozytywnej oceny w poszczególnych kryteriach. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę, nie dopatrując się naruszenia prawa w dokonanej ocenie merytorycznej projektu skarżącej Spółki.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło