I SA/Bk 77/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-05-16

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego ciągłość rejestracji jako czynny podatnik VAT i podatnik VAT UE, nawet jeśli w międzyczasie nastąpiło wykreślenie z rejestru?
Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, ponieważ stan faktyczny i prawny nie pozwalał na potwierdzenie ciągłości rejestracji jako czynnego podatnika VAT i podatnika VAT UE od daty wskazanej we wniosku. Wykreślenie z rejestru podatników VAT i VAT UE stanowi czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną, co potwierdził wcześniejszy wyrok WSA. Wydanie zaświadczenia o żądanej treści prowadziłoby do naruszenia art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej ciągłą rejestrację jako czynnego podatnika VAT i podatnika VAT UE od momentu jej powstania. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na wykreślenie spółki z rejestru podatników VAT i VAT UE z dniem 31.08.2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędne uznanie wykreślenia za czynność materialno-techniczną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi R.[...] Spółka z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę We wniosku z dnia 05.09.2011 r. pełnomocnik R. Sp. z o.o., zwana również dalej jako: "Skarżąca" zwróciła się z prośbą o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że jest czynnym podatnikiem VAT i jest zarejestrowana jako podatnik VAT UE w sposób ciągły od chwili jej zarejestrowania, tj. od dnia 01.10.2008 r. W odpowiedzi na wniosek Skarżącej, organ I instancji postanowieniem z dnia [...].11.2011 r., Nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej. W zaskarżonym postanowieniu Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. wyjaśnił, iż działając na podstawie art. 96 ust. 8 i 9 oraz art. 97 ust. 16 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako: "u.p.t.u.".), wykreślił z dniem 31.08.2010 r. R. Sp. z o.o. z rejestru podatników VAT oraz rejestru podatników VAT UE prowadzonego przez organ podatkowy. W związku z powyższym w tym stanie faktycznym i prawnym, nie jest możliwe wydanie przez organ I instancji zaświadczenia potwierdzającego zarejestrowanie R. Sp. z o.o., jako czynnego podatnika VAT oraz podatnika VAT UE w sposób ciągły od chwili zarejestrowania, tj. od dnia 01.10.2008 r. Pełnomocnik Skarżącej w dniu 14.11.2011 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie zaświadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wydanemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 96 ust. 8 u.p.t.u. oraz obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 122 w związku z art 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako: "o.p."), poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, obowiązku zebrania całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w wyniku czego w sposób wadliwy ustalono stan faktyczny sprawy i przyjęto, iż Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności. Pełnomocnik zarzucił również organowi I instancji naruszenie zasady zaufania do organów i przekonywania, wyrażonej w art. 124 o.p., w następstwie pozbawienia podatnika podstawowego uprawnienia wynikającego obowiązku potwierdzenia, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT. W uzasadnieniu złożonego zażalenia pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, iż w obecnej u.p.t.u., gruntownie zmieniła się konstrukcja pojęcia podatnika. Nie jest on już związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Podatnik, może więc prowadzić działalność gospodarczą, nie wykonując czynności opodatkowanych (np. w razie zmiany rynku i świadczenia usług, zamiast w kraju - wyłącznie na eksport), lecz mając żywotny interes w zarejestrowaniu się. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, nie można tylko na podstawie braku czynności opodatkowanych u danego podmiotu przesądzać o konieczności wykreślenia go z rejestru podatników. Ponadto wykreślenie w trybie art. 96 ust. 8 u.p.t.u., może nastąpić, jeśli organ podatkowy dysponuje informacjami, które w wysokim stopniu uprawdopodobniają, że podatnik zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. W ocenie pełnomocnika Skarżącej w postępowaniu zmierzającym do rozstrzygnięcia sprawy, naruszono podstawowe zasady postępowania podatkowego, w tym prawdy materialnej. Wyprowadzenie na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosku, iż Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności jest bezpodstawne. Działanie takie, narusza zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p., która nie może być dowolna. Podkreślano także, że Skarżąca nie zgłaszała zaprzestania działalności gospodarczej, przez cały czas pozostaje zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie zawieszała prowadzenia działalności gospodarczej oraz od chwili zarejestrowania swojej działalności, pozostaje w gotowości do dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...].01.2012 r., Nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z [...].11.2011 r., Nr [...], stwierdzając, iż organ l instancji zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Skarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy podmiot ten nie zgłaszał zaprzestania działalności gospodarczej, ani jej zawieszenia, zamiar taki nie został nawet zasygnalizowany, bowiem Skarżąca cały czas pozostawała w gotowości do dokonania czynności, podlegających opodatkowaniu oraz pozostawała wpisana jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w KRS; 2. obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 96 ust. 8 u.p.t.u. w związku z art. 207 § 2 o.p., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że do skutecznego wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT oraz rejestru VAT UE wystarczy forma zawiadomienia, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie takie wymaga wydania decyzji, co winno skutkować uznaniem zawiadomienia za bezskuteczne bowiem nie zostało dokonane w przepisanej formie, * art. 306a o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ nie mógł wydać zaświadczenia z uwagi na treść żądania wnioskodawcy, w sytuacji gdy treść żądania wynikała z określonego stanu faktycznego i prawnego, a wniosek miał na celu potwierdzenie tych okoliczności; w szczególności, iż do skutecznego wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT oraz rejestrów podatników VAT UE nie mogło dojść, gdyż było ono dokonane w formie zawiadomienia, podczas gdy rozstrzygnięcie takie wymaga wydania decyzji, co winno skutkować wydaniem zaświadczenia; 3) obrazę przepisów postępowania, w szczególności: - art. 122, art. 187 § 1 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, w wyniku czego w sposób wadliwy ustalono stan faktyczny i przyjęto, że Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, - art. 122 w zw. z art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności wyprowadzenie wniosku, iż Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, - art. 122 o.p. oraz naruszenie zasady zaufania do organów i przekonywania wyrażonej w art. 124 o.p. w następstwie pozbawienia podatnika podstawowego uprawnienia, wynikającego z obowiązku potwierdzenia, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT. Uzasadniając powyższe zarzuty pełnomocnika Skarżącej ponownie podniósł, iż w obecnej u.p.t.u. gruntownie zmieniła się konstrukcja pojęcia podatnika. Nie jest on już związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Podatnik, może więc prowadzić działalność gospodarczą, nie wykonując czynności opodatkowanych (np. w razie zmiany rynku i świadczenia usług, zamiast w kraju - wyłącznie na eksport), lecz mając żywotny interes w zarejestrowaniu się. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, nie można tylko na podstawie braku czynności opodatkowanych u danego podmiotu, przesądzać o konieczności wykreślenia go z rejestru podatników. Ponadto wykreślenie w trybie art. 96 ust. 8 u.p.t.u. może nastąpić, jeśli organ podatkowy dysponuje informacjami, które w wysokim stopniu uprawdopodobniają, że podatnik zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Pełnomocnik powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt I SK/Kr 610/09 z 19.08.2009 r.) stoi na stanowisku, iż wykreślenie podmiotu z rejestru podatników wymaga wydania decyzji, a samo zawiadomienie nie jest wystarczające. Zdaniem Strony, o ile możliwe jest zaakceptowanie poglądu, że wykreślenie z rejestru podatników VAT może nastąpić w formie pisma (zawiadomienia) informującego o czynności materialno-technicznej podjętej przez organ, to tylko w przypadku, gdy do takiego wykreślenia dochodzi z inicjatywy ( z wniosku) strony i ten wniosek jest uwzględniony w całości. W złożonej skardze pełnomocnik Skarżącej stwierdził, iż w postępowaniu zmierzającym do rozstrzygnięcia sprawy naruszono podstawowe zasady postępowania podatkowego, w tym prawdy materialnej (art. 122 w zw. z art. 187 o.p.). Ponadto wyprowadzenie na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosku, iż Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności jest bezpodstawne. Działanie takie narusza zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 o.p., która nie może być dowolna. W ocenie Skarżącej, dowody zebrane w postępowaniu, nie dają podstaw do przyjęcia poprawności przyjętych przez organ podatkowy tez. Zdaniem Skarżącej, naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, w postępowaniu, w którym określa się, że Skarżąca została wykreślona z rejestru podatników, bo nie prowadziła działalności gospodarczej, należy rozważać również w kategoriach złamania zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 o.p. oraz zasady przekonywania z art. 124 o.p. Skarżonemu postanowieniu pełnomocnik Skarżącej zarzucił również nie wskazanie elementów w zakresie stanu prawnego oraz faktycznego, które przemawiałyby za jego poprawnością. Pełnomocnik w złożonej skardze wskazywał, że Skarżąca nie zgłaszała zaprzestania działalności gospodarczej, przez cały czas pozostaje zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie zawieszała prowadzenia działalności gospodarczej. Od chwili zarejestrowania swojej działalności, pozostaje w gotowości do dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Ponadto w opinii pełnomocnika Skarżącej, zawiadomienie jakie otrzymała było bezskuteczne, bowiem nie zostało dokonane w przypisanej przez prawo formie, a zatem nie może być podstawą do przesądzania o prawach i obowiązkach podatnika, a ponadto rozstrzygać sprawę co do istoty. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia postanowienia, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej, jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdza wskazanych naruszeń prawa przez organy, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonego postanowienia. Sąd za nie usprawiedliwiony uznaje, wywiedziony zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 8 u.p.t.u. w związku z art. 207 § 2 o.p., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że do skutecznego wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT oraz rejestru VAT UE wystarczy forma zawiadomienia. Należy bowiem zauważyć, że kwestia odnosząca się do zasadności wykreślenia Skarżącej z rejestru podatników VAT oraz rejestru VAT UE, nie było przedmiotem rozpatrywania przez organy w niniejszej sprawie. W sprawie wykreślenia Spółki z dniem 31.08.2010 r. z rejestru podatników VAT i VAT UE, Dyrektor Izby Skarbowej w B. ostatecznym postanowieniem z [...].10.2011 r., Nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].09.2010 r., Nr [...] w sprawie wykreślenia z dniem 31.08.2010 r. Skarżącej z rejestru podatników podatku VAT oraz rejestru podatników VAT UE. Skarżąca na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W dniu 08.02.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę w powyższym przedmiocie, stwierdzając że wykreślenie z rejestru podatników VAT, zarówno z urzędu, jak też na wniosek podatnika stanowi czynność materialno-techniczną i nie może być dokonane w formie decyzji. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 08.02,2012 r. sygn. akt I SA/Bk 491/11, który uprawomocnił się 10.03.2012 r., jednoznacznie potwierdzał, iż nie można było spełnić żądania wnioskodawcy co do treści zaświadczenia, czemu organ II instancji dał wyraz utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. W tej sytuacji zasadnie przyjęły organy, że akceptacja odmiennego stanowiska i wydanie zaświadczenia o żądanej treści, prowadziłoby do naruszenia przepisu art. 306a § 3 o.p., czyli wydania zaświadczenia o treści niezgodnej ze stanem faktycznym. W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 306a § 1 o.p., organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 o.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3 o.p.). Na podstawie unormowań art. 306b § 1 o.p, ustawodawca nakłada na organy podatkowe obowiązek wydania zaświadczenia, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W doktrynie prawa wskazuje się, że słowo "potwierdzenie" dowodzi, że chodzi o poświadczenie istnienia pewnego stanu, przy czym organ potwierdza, a nie stwierdza istnienie danej sytuacji, która mogła zostać stwierdzona wcześniej przez ten sam organ lub inny organ państwowy, czasami w drodze deklaratoryjnego aktu administracyjnego (zob. L. Klat - Wertelecka "Zaświadczenie w prawie administracyjnym", Warszawa 2001, s. 38 i n.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Skarżąca od dnia 01.10.2008 r. była zarejestrowana, jako czynny podatnik VAT oraz podatnik VAT UE, a następnie po wykreśleniu z rejestru podatników z dniem 31.08.2010 r. przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B., ponownie została zarejestrowana jako podatnik VAT oraz podatnik VAT UE czynny od dnia 01.06.2011 r. W tej sytuacji zasadnie organ I instancji nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej przez Skarżącą treści potwierdzającej ciągłość w rejestracji jako podatnika VAT oraz podatnika VAT UE od chwili zarejestrowania się, tj. od 01.10.2008 r. W ocenie Sądu słusznie organy podkreślały, iż zaświadczenie wydaje się zgodnie z treścią art. 306a § 4 o.p. w granicach żądania wnioskodawcy. Jeśli zatem okoliczności faktyczne lub prawne, nie pozwalają wydać wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej treści, organ ma obowiązek odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zdaniem Sądu analiza zgromadzonego materiału dowodowego w danej sprawie, faktycznie nie dawała podstaw do wydania przez organ I instancji zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącą. W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdza uchybienia przez organy przepisom art. 122, art. 187 § 1 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie w sposób prawidłowy ustalono stan faktyczny. Nie naruszono także przepisów art. 122 w zw. z art. 191 o.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Nie doszło również do naruszenia zasady zaufania do organów i przekonywania, wyrażonej w art. 124 o.p. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 powoływanej wyżej ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło