I SA/Bk 815/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-09-14

Skład orzekający: sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego informujące o braku podstaw do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, po wcześniejszym przedłużeniu terminu zwrotu postanowieniem, stanowi akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego informujące o braku podstaw do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie jest aktem lub czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują wydawania postanowienia lub decyzji odmawiającej zwrotu podatku w sytuacji, gdy termin zwrotu został już przedłużony postanowieniem do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Wniosek podatnika o zwrot podatku w takiej sytuacji nie wszczyna postępowania podlegającego formalnemu zakończeniu.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo złożyło deklarację VAT za luty 2014 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Organ podatkowy wszczął kontrolę podatkową, a następnie postanowieniem przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji. Po zakończeniu kontroli i wszczęciu postępowania podatkowego, podatnik złożył wniosek o zwrot części nadwyżki. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem poinformował o braku podstaw do zwrotu, uznając go za nienależny. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwrotu VAT i Ordynacji podatkowej. WSA odrzucił skargę, uznając pismo organu za niedopuszczalne w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono uiszczony wpis.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa W. i Spółka Sp. komandytowa w B. na pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2014 r. w niezwróconej uprzednio części p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Przedsiębiorstwu W. i Spółka Sp. komandytowej w B. uiszczony wpis w kwocie 200 (dwustu) zł. W dniu [...] marca 2014 r. Przedsiębiorstwo W .i Spółka Sp. kom. (dalej: "Spółka") złożyła do [...] Urzędu Skarbowego w B. deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2014 r., w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, w wysokości 1.594.220 zł. W celu zbadania zasadności zwrotu organ w dniu [...] maja 2014 r. wszczął wobec Spółki kontrolę podatkową w zakresie wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. przedłużył Spółce termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego za luty 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Po zakończeniu kontroli organ w dniu [...] lutego 2016 r. doręczył Spółce protokół kontroli. W protokole kontroli podatkowej zakwestionowano prawidłowość dokonanego przez Spółkę rozliczenia podatku VAT w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za luty 2014 r. uznając tym samym zadeklarowany zwrot jako nienależny. Następnie organ postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., Nr [...] wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za ten okres. Wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r., pełnomocnik Spółki zażądała zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2014 r. w niezwróconej uprzednio części, tj. w kwocie 1.300.462,00 zł wraz z odsetkami. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] poinformował Spółkę, że skoro w niniejszej sprawie weryfikacja dokonana w trakcie kontroli podatkowej wykazała, że zwrot jest nienależny, a termin zwrotu został przedłużony do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia bez zawężenia jej do czasu trwania kontroli podatkowej, to nie ma podstaw do wydawania kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, a jednocześnie Spółka nie może otrzymać owego zwrotu, skoro stwierdzono, iż jest on nienależny, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik Spółki wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. uznał podnoszone przez Spółkę zarzuty za niezasadne, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa przez organ, a samo wezwanie organ uznał za pozbawione podstawy prawnej, albowiem w sprawie na tym etapie postępowania podatkowego brak jest kognicji sądów administracyjnych. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na pismo nazwane przez Spółkę postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. zarzucając naruszenie: - art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez nieuwzględnienie wniosku z dnia [...] maja 2016 r. o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz uznanie, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu wydane w toku kontroli podatkowej rozciąga się automatycznie na postępowanie podatkowe, bez konieczności wydawania nowego postanowienia, - art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne i nieprawidłowe przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji bez uwzględnienia zmiany sposobu i trybu weryfikacji, - art. 216 o.p. poprzez niewydanie postanowienia w toku postępowania podatkowego dotyczącego zasadności zwrotu nadwyżki w podatku VAT, - art. 216 w zw. z art. 76b o.p. poprzez błędne określenie charakteru pisma z dnia 19 maja 2016 r. - organ podatkowy winien był wydać postanowienie, a nie odpowiedź na wniosek, - art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących zwrotu nadwyżki VAT, czym organy podatkowe spowodowały stan niepewności u podatnika, który pomimo rzetelnego wypełniania ciążących na nim obowiązków nie wie, kiedy może otrzymać należny mu zwrot podatku VAT. Na tej podstawie Spółka wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie" ewentualnie o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania". W odpowiedzi na skargę organ uznał za niezasadne jej zarzuty i wskazał, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Rozstrzygnięcie organu zostało wywołane wnioskiem Spółki z dnia [...] maja 2016 r. o zwrot zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2014 r. w niezwróconej uprzednio części, tj. w kwocie 1.300.462,00 zł wraz z odsetkami. Kwestię zwrotu podatku VAT naliczonego reguluje przepis art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710). W myśl tej regulacji, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z powołanego przepisu wynika, że w sytuacji, gdy kwestia prawidłowości rozliczeń nie wymaga weryfikacji, zwrot podatku VAT naliczonego następuje w terminie 60 od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. W sytuacji natomiast, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, organ może przedłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w ramach wskazanych w przepisie procedur. O przedłużeniu terminu zwrotu organ rozstrzyga w formie postanowienia. Należy stwierdzić, że terminy zwrotu podatku VAT naliczonego zostały wyraźnie uregulowane przez ustawodawcę i są nimi, w pierwszej kolejności, termin 60-dniowy, w drugiej zaś kolejności – termin wynikający z postanowienia organu przedłużającego termin zwrotu podatku. Ustawodawca nie przewidział procedury zwrotu na wniosek podatnika, ani też sytuacji, w której organ miałby w formie decyzji lub postanowienia rozstrzygać o odmowie zwrotu podatku VAT naliczonego. Tym samym wniosek o zwrot podatku VAT naliczonego, złożony po wydaniu przez organ postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku, nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie, które należy zakończyć w sposób formalny. W niniejszej sprawie zwrot podatku nie nastąpił w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez Spółkę, gdyż organ uznał, że istnieje potrzeba dodatkowej weryfikacji rozliczenia. W tej sytuacji, po wszczęciu kontroli podatkowej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. przedłużył Spółce termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego za luty 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. Tym samym kwestia terminu zwrotu podatku VAT została rozstrzygnięta we wspomnianym postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. Nie ma podstaw prawnych, by w kwestii żądanego przez Spółkę zwrotu podatku VAT rozstrzygać na tym etapie postępowania w formie postanowienia czy decyzji. Zasadnie więc organ skarżonym pismem z dnia [...] maja 2016 r. poinformował Spółkę o swoim stanowisku w sprawie. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych, by skarżone pismo traktować jako postanowienie, bowiem takiej formy rozstrzygnięcia w tej kwestii nie przewidują przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Na skarżone pismo nie przysługuje ani zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem ani postanowienie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") ani też nie można przyjąć, że skarżone pismo jest innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tej sytuacji należy stwierdzić, że sprawa wywołana skarżonym pismem nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym, na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu (pkt 1 postanowienia). Należy jednocześnie wskazać, że jeśli skarżąca Spółka uważa, że organ nie wykonuje przewidzianych prawem działań, to może taki brak działania próbować zwalczać w drodze skargi na bezczynność organu. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło