I SA/Bk 817/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika, w trakcie postępowania kontrolnego p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik O. Sp. z o. o. w S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2015 r., wydaną w przedmiocie określenia Spółce przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika, w trakcie postępowania kontrolnego. W skardze sformułowany został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu pełnomocnik zauważył, że określono przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w łącznej kwocie 329.396.926 zł . Kwota wynikająca z decyzji oraz dalsze działania podejmowane względem Spółki na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwarzają niewątpliwie niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych przede wszystkim z funkcjonowaniem Spółki jako podmiotu gospodarczego. Przedsiębrane czynności zabezpieczające i egzekucyjne mogą w konsekwencji prowadzić do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a nawet do ogłoszenia upadłości. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na doniosłość funkcjonowania Spółki dla wpływów budżetowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że wstrzymanie wykonania aktów administracyjnych na podstawie art. 61 może dotyczyć tylko tych aktów, które kwalifikują się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012). Ponadto z analizy przytoczonego art. 61 § 3 p.p.s.a wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie takiego aktu, który nie został jeszcze wykonany. W sytuacji gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy (zob. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2004 r. OZ 26/04, przytoczone w Komentarzu J. P. Tarno do art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis 2011, jak też np. postanowienia NSA dnia 29 kwietnia 2015 r. I OZ 374/15 i z dnia 8 lutego 2014 r. II FZ 1039/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz orzeczenie o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika, w trakcie postępowania kontrolnego. W związku z powyższym trzeba zauważyć, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami stanowi element decyzji o zabezpieczeniu w sytuacji, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: o.p.). Nie jest to akt zobowiązujący czy ustalający dla adresata nakaz powinnego zachowania lub zakaz określonego zachowania, ani też akt, na mocy którego nakładany jest na adresata jakikolwiek obowiązek. W konsekwencji brak jest możliwości wstrzymania jego wykonania. Natomiast odnośnie orzeczenia w przedmiotowej decyzji o zabezpieczeniu przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę godzi się podkreślić, że środek w postaci zabezpieczenia został już zastosowany. W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro akt w postaci zabezpieczenia został już wykonany, to brak jest możliwości, by wstrzymać jego wykonanie. Dodatkowo należy wskazać, że ewentualne wstrzymanie aktu, polegające na uchyleniu dokonanego już zabezpieczenia pozostawałoby w sprzeczności z istotą instytucji zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. Instytucja ta została wprowadzona bowiem dla sytuacji wyjątkowych, w których zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję (art. 33 § 1 o.p.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.