I SA/Bk 822/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za maj, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2010 roku oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za te okresy rozliczeniowe p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Gmina D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Gmina D. posiada pięć rachunków bankowych, na czterech z nich zgromadzone są środki w łącznej kwocie 48.973,16 zł, na jednym z rachunków jest debet w wysokości 11.628,96 zł. Wartość środków trwałych Gminy D. to 13.205.658,31 zł. Za 2014 r. skarżąca gmina miała nadwyżkę budżetową w kwocie 364.131,06 zł (k. 16 - 17). Na rok 2015 dochody budżetu wynoszą 7.776.924 zł, przy wydatkach 7.791.964 zł. Niedobór budżetu w kwocie 15.040 zł będzie pokryty poprzez zaciągniecie kredytu długoterminowego (uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie uchwalenia budżetu gminy D. na rok 2015, [...]). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Z treści złożonego wniosku wynika, że stan rachunków Gminy D. na koniec lipca 2015 wynosił 48.973,16 zł, na jednym z rachunków jest debet w kwocie 11.628,96 zł. Na rok 2015 dochody budżetu wynoszą 7.776.924 zł, przy deficycie budżetowym w kwocie 15.040 zł. Niedobór ten będzie pokryty poprzez zaciągniecie kredytu długoterminowego. Wysokość majątku Gminy D. to 13.205.658,31 zł. Wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej na obecnym etapie postepowania (wysokość wpisu od skargi) to 3.981 zł k. 12. Dodatkowo w tut. Sądzie jest zawisła jeszcze jedna sprawa ze skargi Gminy D. tj. I SA/Bk 821/15, wysokość wpisu sądowego w tej sprawie wynosi 8.568 zł (k. 12 sygn. akt I SA/Bk 821/15). W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności nie tylko od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale pogląd ten należy również odnieść do wszystkich innych podmiotów, które prowadząc działalność publiczną, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. Gmina D., przygotowując projekt budżetu na rok 2015 powinna przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, strona skarżąca powinna zatem zabezpieczyć właściwe środki na prowadzenie postępowania sądowego lub też zwrócić się do odpowiedniego podmiotu o ustanowienie funduszu celowego. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować skarżącej gminy w związku z zasygnalizowanymi wyżej zaniedbaniami. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GZ 506/14, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa Gminy D. nie pozwala na uznanie jej za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które to na obecnym etapie wynoszą 12.549 zł - wpisy od skarg w sprawie niniejszej i sygn. akt I SA/Bk 821/15, zwłaszcza, że w budżecie utworzona została rezerwa ogólna w kwocie 43.000 zł. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.