I SA/Bk 83/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. T. F. G. Ś. P. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na pismo w sprawie odmowy udzielenia informacji 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. T. F. G. Ś. P. w B. (dalej zwane jako: "FGŚP") pismem z [...].08.2009 r. zwróciło się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. o udzielenie informacji: czy P. B. M. i B. Sp. z o.o. w B. figuruje w ewidencji podatników, jako płatnik podatku dochodowego od osób prawnych oraz czy do Urzędu Skarbowego wpłynęło zawiadomienie o zaprzestaniu bądź zawieszeniu prowadzenia działalności przez ww. spółkę. Pismem z [...].09.2009 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego poinformował Stronę, że P. B. M. i B. Sp. z o.o. figuruje w ewidencji jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych i, że brak jest informacji o zawieszeniu lub likwidacji działalności. W nawiązaniu do powyższej odpowiedzi FGŚP pismem z [...].09.2009 r. zwrócił się o udzielenie informacji: z jakim miesiącem ww. Spółka złożyła ostatnią deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy od osób prawnych CIT-2 oraz, za który rok złożyła ostatnią deklarację podatku dochodowego CIT-8, jak również z jakim miesiącem zaprzestała składania deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 oraz jaki miesiąc wykazała jako ostatni, za który osiągnęła przychód. FGŚP powołał się na art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., przedkładając w załączeniu kserokopię nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w piśmie z [...].10.2009 r. znak [...] wskazał, iż w myśl art. 293 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej w skrócie: "o.p."), indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Ponadto FGŚP nie znajduje się w katalogu podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji objętych tajemnicą skarbową określonych w art. 297 -301 o.p. W zażaleniu z 23.10.2009 r. FGŚP zwrócił się o wydanie zaświadczenia zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 218 k.p.a. i 306b o.p. FGŚP wskazał, iż organ I instancji naruszył art. 218 k.p.a oraz art. 298 pkt 7 i 306b o.p. Strona wyjaśniła, iż informacje, których żąda są konieczne dla ustalenia, czy w przypadku P. B. M. i B. Sp. z o.o. zachodzi całkowita nieściągalność. Informacje te nie są ściśle tajne i objęte tajemnicą skarbową, wniosek nie dotyczy bowiem informacji zawartych w dokumentach podatkowych, lecz tego, czy te dokumenty są składane. Wnioskowane informacje mają służyć jedynie potwierdzeniu faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zdaniem FGŚP pismo organu I instancji z 16.10.2009 r., pomimo niezachowania przewidzianej formy prawnej (postanowienie) należy traktować jako odmowę wydania zaświadczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...].10.2009 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie organy podatkowe działają na podstawie przepisów o.p., a nie k.p.a. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z art. 293 § 1 o.p. dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Zdaniem organu dane objęte tajemnicą skarbową dotyczą pełnej treści dokumentów składanych przez ww. podmioty. FGŚP nie znajduje się natomiast w katalogu podmiotów zawartym w art. 297 – 299 o.p. uprawnionych do uzyskania tych informacji. W szczególności zapisów dotyczących obowiązku udzielenia informacji przez organ podatkowy nie zawiera ustawa z 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.). W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie można było zastosować w tym przypadku przepisów o odmowie wydania zaświadczenia, gdyż mimo, iż FGŚP we wniosku powołał się na art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., to z treści pisma jasno wynika, iż żądał udzielenia informacji. Organ I instancji prawidłowo udzielił odpowiedzi w formie pisma. Niezasadne są zatem zarzuty odnośnie niezachowania przewidzianej formy prawnej (postanowienia) i naruszenia tym art. 306b o.p. Tym samym zaskarżonego pisma nie należy traktować jako odmowy wydania zaświadczenia. Nie służy na nie również zażalenie. W skardze na powyższe postanowienie FGŚP zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez mające wpływ na wynik sprawy - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów: – art. 298 pkt 7 w związku z art. 299 § 1 o.p. poprzez nieuznanie FGŚP, jako organu powołanego mocą ustawy i uprawnionego do żądania informacji skarbowych, – art. 306a i art. 306b o.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: – art. 306c o.p. poprzez udzielenie odmownej odpowiedzi w formie pisma a nie postanowienia, – art. 228 § 1 w związku z art. 239 o.p. poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia. Wskazując na powyższe zarzuty FGŚP wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że w niniejszej sprawie zwrócił się do organów podatkowych o wydanie zaświadczenia. Zdaniem skarżącego nie ma znaczenia fakt powołania się na przepisy k.p.a., a nie na przepisy o.p. Brzmienie art. 217-220 k.p.a. i art. 306a-306c o.p. jest podobne, co wskazuje jednoznacznie, że rozwiązania dotyczące wydawania zaświadczeń przyjęte w o.p. są odwzorowaniem tych, które zostały wypracowane pod rządami k.p.a. Skarżący zarzucił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nie zachował formy postanowienia przewidzianej w art. 306c o.p. i pismem z 16.10.2009 r. odmówił potwierdzenia faktów wynikających z prowadzonych ewidencji i rejestrów. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że na powyższe pismo pomimo niezachowania prawidłowej formy przysługiwało zażalenie, faktycznie bowiem z jego treści wynikała odmowa wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stąd też Dyrektor Izby Skarbowej nie mógł stwierdzić na podstawie art. 228 § 1 w związku z art. 239 o.p., że w niniejszej sprawie nie przysługuje środek odwoławczy w postaci zażalenia. Dodatkowo w skardze podniesiono, że rozstrzygnięcia organów podatkowych są nieprawidłowe pod względem merytorycznym. Skarżący wskazał na uprawnienia wynikające z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Potwierdzając swój interes prawny w uzyskaniu informacji dotyczącej dłużnika w formie zaświadczenia, wierzyciel - FGŚP przedłożył tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadził egzekucję komorniczą zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Potwierdzenie informacji w formie zaświadczenia jest niezbędne dla podjęcia dalszych kroków prawnych w stosunku do dłużnika na podstawie art. 23 ust. 5-7 ww. ustawy. Przepisy te wyraźnie wskazują na zakres i tryb zwrotu środków wcześniej wypłaconych przez FGŚP, a konkretnie dotyczą umorzenia i zaprzestania ich dochodzenia od dłużnika w wypadkach ich całkowitej nieściągalności. Zdaniem Skarżącego, wobec uregulowań przyjętym w ustawie o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy wydaje się zasadne również przyjęcie, że FGŚP jest organem, o którym mowa w art. 298 pkt 7 o.p. FGŚP co prawda samodzielnie ustala niewypłacalność swego dłużnika, lecz konieczne jest w tym zakresie współdziałanie wielu organów administracji publicznej, które swoim autorytetem na podstawie prowadzonych rejestrów zaświadczą, że podmiot pomimo nie wykreślenia z KRS faktycznie nie istnieje i nie prowadzi działalności gospodarczej, z której mógłby być zaspokojony FGŚP. Organem takim jest Urząd Skarbowy, który w swoich ewidencjach i rejestrach posiada odpowiednie informacje uprawdopodobniające brak faktycznej działalności gospodarczej danego podmiotu, a co za tym idzie całkowitą nieściągalność zadłużenia. W konsekwencji organy podatkowe na podstawie art. 299 § 1 o.p. powinny były udzielić w sprawie stosownych informacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że mimo, iż wydał postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, rozpatrzył sprawę merytorycznie podając i uzasadniając własne stanowisko. W związku z tym podniesiony w skardze zarzut udzielenia odmownej odpowiedzi w formie pisma, a nie postanowienia i co za tym idzie rozpatrzenie wniosku w sprawie zażalenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie w istocie sprowadza się do oceny treści wniosku FGŚP z [...].09.2009 r., w szczególności do ustalenia, w jakim trybie wnioskujący zwrócił się o udzielenie informacji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. Z treści tego pisma wynika, iż FGŚP zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. "zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a." o udzielenie informacji: z jakim miesiącem Przedsiębiorstwo Budowy Mostów i Budynków Sp. z o.o. złożyła ostatnią deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy od osób prawnych CIT-2 oraz za który rok złożyła ostatnią deklarację podatku dochodowego CIT-8, jak również z jakim miesiącem ww. Spółka zaprzestała składania deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 oraz jaki miesiąc wykazała jako ostatni, za który osiągnęła przychód. Stosownie do wskazanego we wniosku art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Niewątpliwie przepisy k.p.a. nie mają zastosowania do postępowania organów podatkowych w zakresie wydawania zaświadczeń. Procedurę tą regulują bowiem przepisy art. 306a-306n o.p. W ocenie Sądu nie zmienia to jednak faktu, że FGŚP występując do organu podatkowego wskazał tryb wydawania zaświadczeń, jako właściwy dla rozpoznania jego wniosku. Przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. ma tożsamą treść z przepisem art. 306a § 2 pkt 2 o.p. W konsekwencji organ rozpoznając wniosek złożony przez FGŚP nie mógł pominąć zawartego w nim odniesienia do trybu "zaświadczeniowego". Błędna interpretacja żądania skarżącego przełożyła się na nie odpowiadającą prawu formę odpowiedzi organu. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia powinno zakończyć się wydaniem zaświadczenia żądanej treści lub postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia, na które służy zażalenie, innej formy prawnej zakończenia tego postępowania przepisy nie przewidują (por. wyrok WSA w Krakowie z 11.09.2008 r., III SAB/Kr 39/08, dostępne w CBOSA). Jeżeli organ stwierdzi, że zostały spełnione przesłanki wydania zaświadczenia wskazane m.in. w art. 306a § 2 o.p. winien jest wydać stosowne zaświadczenie. W przeciwnym razie, stosownie do art. 306c o.p. organ odmawia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wniosek FGŚP Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego pismem z [...].10.2009 r. odmówił udzielenia żądanych informacji. W tej sytuacji skarżący zasadnie potraktował skierowane do niego pismo jako postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia składając na nie w ustawowym terminie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie złożonego zażalenia stwierdzając w wydanym postanowieniu stosownie do art. 228 § 1 o.p., iż jest ono niedopuszczalne. W ocenie Sądu organ odwoławczy naruszył wskazany przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ten był bowiem zobowiązany zbadania w ramach postępowania zażaleniowego, czy w niniejszej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego zasadnie nie udzielił informacji żądanych przez stronę nie wydając w tym zakresie zaświadczenia. Nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę, iż wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ w uzasadnieniu odniesiono się do zasadności żądań strony. Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia ma charakter procesowy. Rozstrzyga, iż organ odwoławczy nie może rozpoznać zażalenia strony, bowiem jest ono niedopuszczalne. Wydając takie postanowienie organ nie może jednocześnie badać zasadności wniosku strony. Jest to możliwe jedynie w przypadku rozpoznania zażalenia. W związku z tym, że organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie złożonego zażalenia Sąd nie może odnosić się do podniesionych w tym zakresie zarzutów skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę prawną. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia Sąd oparł o przepis art. 152 cytowanej ustawy, zaś o kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2-3 tej ustawy.