I SA/Bk 837/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-02-02
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do dostawy surowców farmaceutycznych, które nie są produktami leczniczymi wpisanymi do Rejestru Produktów Leczniczych, można zastosować obniżoną stawkę podatku VAT w wysokości 7%?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obniżona stawka VAT w wysokości 7% ma zastosowanie wyłącznie do produktów leczniczych wpisanych do Rejestru Produktów Leczniczych, zgodnie z poz. 79 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Surowce farmaceutyczne, które nie spełniają tych kryteriów, podlegają opodatkowaniu podstawową stawką 22%. W związku z tym, błędne zastosowanie 7% stawki VAT do dostawy surowców farmaceutycznych przez spółkę było nieuzasadnione.Stan faktyczny
Spółka "C." B. S.A. zastosowała 7% stawkę VAT do dostawy surowców farmaceutycznych za okres od stycznia do grudnia 2009 roku. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Dyrektor Izby Skarbowej uznali to za nieprawidłowe, twierdząc, że surowce te nie spełniają warunków do zastosowania obniżonej stawki, ponieważ nie są produktami leczniczymi wpisanymi do Rejestru Produktów Leczniczych. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT, Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP, a także przepisów VI Dyrektywy UE.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi "C." B. S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 roku oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. dokonał C. B. S.A. (zwanej dalej: "Spółką") rozliczenia w podatku od towarów i usług za styczeń-grudzień 2009 r. w innej wysokości niż zadeklarowana. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Spółka nieprawidłowo zastosowała 7% stawkę podatku VAT w odniesieniu do dostawy surowców farmaceutycznych.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją
z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że 2009 r. Spółka była czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Jednym z przedmiotów działalności była sprzedaż surowców farmaceutycznych. W ocenie organu odwoławczego Spółka błędnie zastosowała preferencyjną 7 % stawkę podatku VAT do dostawy towarów, wymienionych w decyzji organu I instancji. W dalszej kolejności organ przytoczył treść art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej powoływana jako: "u.p.t.u."), jak również poz. 79 załącznika nr 3 do ustawy. Następnie stwierdził, że z art. 41 ust. 2 w związku z poz. 79 załącznika Nr 3 do u.p.t.u. wynika, że zastosowanie obniżonej stawki VAT do produktów leczniczych uzależnione zostało przez ustawodawcę od łącznego spełnienia następujących warunków: (-) produkt leczniczy musi należeć do grupowania PKWiU ex 24.4, oraz (-) produkt ten musi być wpisany do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w przepisach Prawa farmaceutycznego. W związku z tym, że Spółka nie spełniła powyższych warunków, zdaniem organu odwoławczego, dostawa spornych towarów podlega opodatkowaniu 22 % stawką VAT, stosownie do art. 41 ust. 1 u.p.t.u.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Dyrektora UKS w B. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie:
1) art. 41 ust. 2 u.p.t.u. i poz. 79 załącznika nr 3 do tej ustawy w zw. z art. 12 ust. 3 lit. a tiret trzeci VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej, VI Dyrektywy i kat. 3 załącznika III kat. 3 do tej Dyrektywy, poprzez przyjęcie, że do produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, a niewpisanych do Rejestru Produktów Leczniczych nie może mieć zastosowania 7 % stawka podatku VAT;
2) art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., zwanej dalej: "o.p.")
w zw. z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę bezpośredniego zastosowania przepisów VI Dyrektywy, które stanowią integralna cześć krajowego porządku prawnego i stanowią przepisy prawa, które powinny zostać uwzględnione w protokole;
3) art. 41 ust. 2 u.p.t.u. i poz. 79 załącznika nr 3 do tej ustawy w zw. z art. 217 i art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że ustawodawca jest uprawniony do uzależnienia prawa do zastosowania 7 % stawki podatku VAT od czynności materialno-technicznej organu administracyjnego polegającej na wpisaniu produktu leczniczego do Rejestru Produktów Leczniczych;
4) art. 3 ust. 4 pkt 5 i art. 28 ustawy Prawo farmaceutyczne w zw. z poz. 79 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez przyjęcie, że do surowców farmaceutycznych znajdzie zastosowanie 22 % stawka VAT;
5) art. 2a o.p., polegające na nierozstrzygnięciu na korzyść Spółki niedających usunąć się wątpliwości co do treści przepisu prawa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT przez Spółkę od dostaw surowców farmaceutycznych wskazanych szczegółowo w decyzji organu pierwszej instancji.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 41 ust. 1 u.p.t.u. stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 ww. ustawy.
Na podstawie art. 41 ust. 2 u.p.t.u. dla towarów i usług, wymienionych w załączniku Nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.
W poz. 79 załącznika Nr 3 do ustawy, zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych 7% stawką VAT, wskazano grupowanie PKWiU ex 24.4 - "Produkty lecznicze wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w przepisach Prawa farmaceutycznego". W objaśnieniach do ww. załącznika ustawodawca wskazał, że symbol "ex" oznacza, że obniżona stawka podatku VAT dotyczy tylko danego wyrobu/usługi z danego grupowania, tj. w przypadku poz. 79 produktów leczniczych wpisanych do Rejestru.
Z powołanego przepisu art. 41 ust. 2 w związku z poz. 79 załącznika Nr 3 do ustawy wynika, że zastosowanie obniżonej stawki VAT do produktów leczniczych uzależnione zostało przez ustawodawcę od łącznego spełnienia następujących warunków: produkt leczniczy musi należeć do grupowania PKWiU ex 24.4, oraz produkt ten musi być wpisany do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w przepisach Prawa farmaceutycznego.
Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r., Nr 53, poz. 533 ze zm.) produkt leczniczy dopuszczony do obrotu podlega wpisowi do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanego dalej "Rejestrem". Zgodnie z art. 28 ust. 2 cytowanej ustawy Rejestr, o którym mowa w ust. 1, prowadzi Prezes Urzędu.
Zgodnie zaś z § 6 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799 z późn. zm.) obniżoną do wysokości 7% stawkę podatku stosuje się również do dostawy, wewnątrzwspólnotowego nabycia i importu produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium kraju:
W ocenie Sądu stanowisko organów obu instancji, wskazujące na błędne zastosowanie przez Skarżącą preferencyjnej 7 % stawki podatku VAT do dostaw surowców farmaceutycznych wymienionych na str. 10-11 decyzji organu pierwszej instancji (k. 69/5 i 69/6 akt administracyjnych) jest w pełni uzasadnione.
Należy podkreślić, że wskazane w treści decyzji organu kontroli skarbowej surowce farmaceutyczne nie klasyfikują się do grupowania PKWiU ex 24.4, bądź nie były wymienione w załączniku nr 3 do u.p.t.u. co oznacza, że Spółka nie miała prawa do zastosowania przy ich sprzedaży preferencyjnej stawki podatku VAT. Zatem dostawa spornych towarów podlega opodatkowaniu 22% stawką VAT, stosownie do przepisu art. 41 ust. 1 u.p.t.u..
W przedmiotowej sprawie podstawę zakwalifikowania surowców farmaceutycznych, sprzedanych przez Spółkę do odpowiednich symboli Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług stanowi Klasyfikacja, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 z późn. zm.), a mająca zastosowania w oparciu o § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 z późn. zm.) w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU).
Co istotne, w oparciu o przywołane przepisy Główny Urząd Statystyczny w Warszawie, Departament Metodologii, Standardów i Rejestrów w piśmie z dnia [...].11.2015 r., odpowiadając na pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., dokonał klasyfikacji przedstawionych surowców farmaceutycznych. Konkluzja pisma prowadzi do twierdzenia, że towary wymienione w decyzji organu pierwszej instancji (będące przedmiotem dostawy) nie były wymienione w załączniku nr 3 u.p.t.u. jako uprawniające do zastosowania stawki 7 %, bądź, oraz że zostały zakwalifikowane do grupowania 24.4, ale nie są one produktami leczniczymi, a surowcami farmaceutycznymi i nie znajdują się w Rejestrze Produktów Leczniczych.
Trudno zatem dopatrzyć się wskazywanego w skardze naruszenia art. 41 ust. 2 u.p.t.u. Biorąc powyższe pod uwagę także pozostałe zarzuty skargi musiały zostać ocenione jako bezzasadne. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz 210 § 4 o.p. w zw. z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez odmowę bezpośredniego zastosowania przepisów VI Dyrektywy. Jak zasadnie wywiódł organ odwoławczy, możliwość bezpośredniego stosowania dyrektywy istnieje tylko w dwóch przypadkach: gdy dane państwo członkowskie nie dokonało implementacji przepisów dyrektywy do prawa krajowego w określonym terminie albo gdy dane państwo członkowskie wprowadziło postanowienia wynikające z dyrektywy do przepisów prawa krajowego w sposób błędny - ograniczając prawa podatnika. Żadna z tych sytuacji w przedmiotowej sprawie jednak nie wystąpiła. Jak wykazano powyższej, przepisy jakie miały zastosowanie w niniejszej sprawie, nie są sprzeczne z przepisami prawa europejskiego i dlatego nie było potrzeby ich bezpośredniego powoływania przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Brak jest podstaw do twierdzenia, że przepis art. 41 ust. 2 w związku z poz. 79 załącznika Nr 3 do u.p.t.u. jest niezgodny z art. 217 w związku z art. 87 Konstytucji RP, wprowadzającym zasadę wyłączności ustawowej dla regulacji dotyczących elementów konstrukcyjnych podatków. Zauważyć bowiem należy, że stawka podatku VAT na produkty lecznicze oraz warunki jej zastosowania zostały określone w ustawie. Konstrukcja przepisu art. 41 ust. 2 w związku z poz. 79 załącznika Nr 3 do u.p.t.u. wskazuje, że stawka podatku dla sprzedaży produktów leczniczych ma charakter preferencji podatkowej. Skorzystanie z tej preferencji uzależnione zostało przez ustawodawcę od spełnienia określonego warunku. Warunkiem tym jest wpisanie produktu leczniczego do Rejestru Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w przepisach prawa farmaceutycznego. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2004 r., Nr 53, poz. 533 ze zm.) produkt leczniczy dopuszczony do obrotu podlega wpisowi do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanego dalej "Rejestrem". Zgodnie z art. 28 ust. 2 cytowanej ustawy Rejestr, o którym mowa w ust. 1, prowadzi Prezes Urzędu. Jeżeli produkt leczniczy nie spełnia tych kryteriów, wówczas podlega opodatkowaniu stawką podstawową – zgodnie z art. 41 ust. 1 u.p.t.u.
Z powyższych względów nie stanowi naruszenia art. 217 w związku z art. 87 Konstytucji RP również fakt, że Rejestr Produktów Leczniczych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie ma waloru źródła prawa powszechnie obowiązującego. Powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt K 33/01. Ponadto zauważyć należy, że obowiązujące przepisy prawa przewidują funkcjonowanie szeregu urzędowych rejestrów na czele z Krajowym Rejestrem Sądowym, z faktem wpisu do nich łącząc istotne skutki prawne.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 3 ust. 4 pkt 5 i art. 28 ustawy Prawo farmaceutyczne w zw. z poz. 79 załącznika nr 3 do u.p.t.u., oparty na argumentacji, że surowce farmaceutyczne powinny być traktowane dla celów podatkowych jako produkty lecznicze, a w konsekwencji podlegać opodatkowaniu obniżoną stawką VAT. Zauważyć bowiem należy, że przepisy Prawa farmaceutycznego rozróżniają te pojęcia.
Konieczność normatywnego rozróżniania pojęć "produkt leczniczy" i "surowiec farmaceutyczny" potwierdza również analiza przepisu art. 28 Prawa farmaceutycznego, z którego wynika, że wpisowi do Rejestru Produktów Leczniczych podlegają tylko produkty lecznicze.
Skoro więc w prawie farmaceutycznym wyraźnie rozróżniono pojęcie "produktu leczniczego" i "surowca farmaceutycznego", to ww. pojęcia - wbrew twierdzeniom Spółki - nie mogą być utożsamiane na gruncie prawa podatkowego. Wynika to z założenia o wewnętrznej niesprzeczności systemu prawa oraz o racjonalności prawodawcy, tj. takim ustawodawcy, który tworzy przepisy w sposób sensowny, racjonalny i celowy, znając cały system prawny i nadając poszczególnym słowom i zwrotom zawsze to samo znaczenie.
Z tych też względów brak jest podstaw do twierdzenia, że surowce farmaceutyczne powinny być traktowane dla celów podatku od towarów i usług jak produkty lecznicze, a w konsekwencji podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 03.02.2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2207/08).
Za chybiony należy też uznać zarzut naruszenia art. 2a o.p., poprzez nierozstrzygnięciu na korzyść Spółki niedających usunąć się wątpliwości co do treści przepisu prawa podatkowego. W ocenie Sądu przepis ten nie znalazł w rozpatrywanej sprawie zastosowania, bowiem w sprawie nie ma żadnych wątpliwości, które należałoby rozpatrywać w kontekście ich skutków na korzyść Skarżącej.
W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło