I SA/Bk 907/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych wobec egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy B. oddala skargę Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. pełnomocnik O. S.A. w W. (dalej powoływana jako Spółka) wniósł zarzuty do egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], wystawionego przez Wójta Gminy B. Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów do prowadzonej egzekucji. Zarzuty dotyczyły następujących okoliczności: 1) egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku przedawnionego; 2) egzekucja prowadzona przez niewłaściwy organ egzekucyjny (Wójta Gminy B.) a nie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W.; 3) egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., [...] Wójt Gminy B. wyraził stanowisko, że pierwszy z powyższych zarzutów jest niedopuszczalny (art. 34 § 1a u.p.e.a.) zaś pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącą Spółkę są niezasadne i chybione, bowiem egzekucja była dopuszczalna zaś należność wymagalna. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, w zakresie zarzutu podjęcia egzekucji wobec obowiązku przedawnionego, że nie może być ono przedmiotem oceny w ramach postępowania prowadzonego przez wierzyciela i organ wyższego stopnia, gdyż kwestia ta jest przedmiotem postepowania prowadzonego przez Kolegium w związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącą Spółkę od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. Zdaniem Kolegium także zarzut prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy jest bezpodstawny, bowiem Wójt Gminy B. nie prowadzi przedmiotowego postępowania egzekucyjnego lecz jest jego stroną – wierzycielem egzekwowanego obowiązku. Zdaniem Kolegium, nie znajdują także oparcia w materiale dowodowym zarzuty, jakoby tytuł wykonawczy nie spełniały wymogów z art. 27 u.p.e.a. Podkreślił, że stosownie do art. 28 u.p.e.a. we wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny, a powinien go wskazać tylko wówczas, gdy wniosek dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym. Na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia wierzyciela z dnia [...] marca 2015 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a. przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu przedawnienia w sytuacji, w której wymagał on merytorycznego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli jest postanowienie wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela – Wójta Gminy B. w zakresie wniesionych przez skarżącą Spółkę zarzutów do egzekucji administracyjnej dotyczącej należności w postaci podatku od nieruchomości za 2009 r. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia przysługującym zobowiązanemu. Rola zarzutu sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty mogą być oparte tylko n a podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. Konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutów spoczywa na zobowiązanym. Konsekwentnie stanowisko wyrażane przez wierzyciela (na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a.) może odnosić się wyłącznie do zarzutów podniesionych przez zobowiązanego. Dodatkowo z art. 34 § 1a u.p.e.a. wynika, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. NSA w wyroku z 4 czerwca 2014 r., II FSK 1535/12 (LEX nr 1487958) wskazał, że celem (ratio legis) tego przepisu nie jest ograniczenie zakresu merytorycznych kompetencji organów występujących w podwójnej roli, ale usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Artykuł 34 § 1a u.p.e.a. pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. W rozpatrywanej sprawie w toku postępowania administracyjnego skarżąca Spółka zgłosiła trzy zarzuty dotyczące następujących okoliczności: (-) egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku przedawnionego - art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.; (-) egzekucja prowadzona jest przez niewłaściwy organ egzekucyjny (Wójta Gminy B., a nie Naczelnika P. M. Urzędu Skarbowego w W.) – art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.; (-) egzekucja została podjęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a - art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zarzut podjęcia egzekucji w zakresie obowiązku przedawnionego nie mógł być rozpatrywany w przedmiotowej sprawie, gdyż kwestia ta jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., której prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze oraz konieczność oceny przez organ w postępowaniu wymiarowym czy doszło do przedawnienia obowiązku, czy też bieg okresu przedawnienia uległ przerwaniu, chociażby z uwagi na konieczność weryfikacji podstaw zobowiązujących organ do umorzenia postępowania wymiarowego, niewątpliwe zaszła podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności tego zarzutu z uwagi na przywoływaną treść art. 34 § 1a u.p.e.a. – zatem jedyny zarzut skargi został oceniony przez Sąd jako bezzasadny. Należy się też zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, co też niewątpliwie wynika z akt sprawy, że Wójt Gminy B. nie prowadził postępowania egzekucyjnego w sprawie, a zajmował pozycję strony tzn. wierzyciela egzekwowanego obowiązku. Tytuł egzekucyjny również zawiera wszelkie prawem przewidziane elementy jakie powinien zawierać w świetle art. 27 u.p.e.a., a stanowisko organu odwoławczego uznać należy za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.