I SA/Bk 965/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-10-18

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w postaci obligacji Skarbu Państwa o wartości 7.000 zł, przy miesięcznym dochodzie netto 1.504,80 zł, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że posiadanie przez wnioskodawcę obligacji Skarbu Państwa o wartości 7.000 zł pozwala na pokrycie kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób w trudnej sytuacji materialnej, a wnioskodawca, posiadający stałe źródło dochodu i oszczędności, nie spełnia tych kryteriów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J I złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że jego miesięczny dochód netto wynosi 1.504,80 zł, a stałe wydatki miesięczne to 1.501 zł. Posiada dom oraz obligacje Skarbu Państwa o wartości 7.000 zł. Jego małżonka nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu. Wnioskodawca jest osobą schorowaną.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J I na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2017 rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. J I wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką E I. Źródło miesięcznego utrzymania małż. I stanowi emerytura wnioskodawcy w kwocie 1.504.80 zł netto. Stałe wydatki miesięczne rodziny to: 491 zł – opłaty za media (w tym: energia elektryczna – 50 zł, telefon – 20 zł, wywóz szamba – 180 zł, wywóz śmieci – 11 zł, opał – 230 zł); żywność, środki czystości, odzież, naprawy w domu – 860 zł oraz lekarstwa – 150 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni około [...] m2 (odrębna własność wnioskodawcy) oraz [...] obligacje Skarbu Państwa o wartości 7.000 zł. E I nie osiąga dochodu, nie posiada również majątku własnego (k. 34 i k. 43 – 44). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 01 marca 2017 r. (k. 34); rachunki i faktury dokumentujące cześć ponoszonych miesięcznie wydatków (k. 35 – 37). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu J I wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to 1.504.80 zł netto (emerytura skarżącego) k. 34. Stałe wydatki miesięczne zostały oszacowane na kwotę 1.501 zł (energia elektryczna, telefon, wywóz szamba i śmieci, opał, żywność, środki czystości, odzież, naprawy w domu, lekarstwa). Majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni około [...] m2 oraz [...] obligacje Skarbu Państwa o wartości 7.000 zł. Małżonka skarżącego nie osiąga dochodu pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. Małż. I są osobami schorowanymi, wnioskodawca jest po operacji serca (wstawienie [..]-[...]), E I cierpi na c i n (k. 33). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez J I oszczędności w wysokości 7.000 zł, w postaci obligacji Skarbu Państwa pozwala na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Poza wszelką wątpliwością pozostaje bowiem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z wyboru. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, którego rodzina ma stałe źródło dochodu (w wysokości wystarczającej na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania) oraz zgromadzone oszczędności. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło