I SA/Bk 99/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-04-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała zysk w poprzednim roku obrotowym i posiada znaczący majątek trwały, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, mimo że jej bieżące środki na rachunkach bankowych są niewielkie?
Ratio decidendi
Spółce jawnej odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli mimo niewielkich środków na rachunkach bankowych, wykazuje ona zysk w poprzednim roku obrotowym, posiada znaczący majątek trwały, a jej wspólnicy osiągają dochody z innych działalności gospodarczych. W takich okolicznościach spółka nie udowodniła braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, a koszty te nie mogą być traktowane jako ostatnie w kolejności zaspokajania.
Stan faktyczny
Spółka P. C. Spółka Jawna złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Strona skarżąca argumentowała trudną sytuacją finansową z powodu długiej zimy i zablokowania kont firmowych. Do wniosku dołączono dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki i jej wspólników, jednak sąd uznał, że nie wykazały one braku środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. C. Spółka Jawna z siedzibą w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od marca do grudnia 2009 roku p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P. C. Spółka Jawna z siedzibą w A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną paliw i produktów pochodnych oraz sprzedażą hurtową i detaliczną materiałów budowlanych. Strona skarżąca stwierdziła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, z powodu długiej zimy, która nie pozwoliła na sprzedaż paliw i materiałów budowlanych. Kara nałożona przez Izbę Celną w B. w połączeniu z zablokowaniem kont firmy uniemożliwia jej funkcjonowanie. Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 249.415,23 zł, według bilansu za ostatni rok wartość środków trwałych przedsiębiorstwa wynosi 575.129,70 zł. W 2010 r. strona skarżąca osiągnęła zysk w kwocie 50.879,85 zł, przy uzyskanym przychodzie 9.541.607,81 zł. Na posiadanych rachunkach bankowych P. C. Spółka Jawna na koniec [...] br. posiadała środki w łącznej wysokości 872,04 zł. Spółka zatrudnia [...] pracowników, łączne miesięczne koszty zatrudnienia wynoszą 32.545,74 zł (k. 33 – 37 i k. 44). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 marca 2011 r. (k. 50) strona skarżąca wyszczególniła źródła utrzymania poszczególnych wspólników. K. P. jest właścicielem firmy P. – K. P. Przedsiębiorstwo to w okresie [...] – [...] br. poniosło stratę w wysokości 77.153,35 zł (tj. 38.576,68 zł w przeliczeniu na miesiąc). K. P. jest również wspólnikiem W. H. s.c. ([...] % udziałów) z tego tytułu osiągnęła we wzmiankowanym okresie zysk w wysokości 2.274,24 zł (tj. 1.137,12 zł miesięcznie). Dodatkowo K. P. jest właścicielem [...] % udziałów spółki skarżącej, z tego tytułu osiągnęła dochód w wysokości 7.299,10 zł (w okresie [...] – [...] br.), tj. 3.649,55 zł w przeliczeniu na miesiąc. Podsumowując we wzmiankowanym okresie K. P. poniosła stratę w łącznej wysokości 33.790,01 zł (po przeliczeniu na poszczególne miesiące). T. P. jest wspólnikiem W. H. s.c. ([...] % udziałów) z tego tytułu osiągnął w okresie [...] – [...] br. zysk w wysokości 2.274,24 zł (tj. 1.137,12 zł miesięcznie). Dodatkowo T. P. jest właścicielem [...] % udziałów spółki skarżącej, z tego tytułu uzyskał dochód w wysokości 7.299,10 zł (za dwa miesiące), tj. 3.649,55 zł w przeliczeniu na miesiąc. Podsumowując, w okresie [...] – [...] br. T. P. osiągnął zysk w łącznej wysokości 4.786,67 zł. I. P. jest wspólnikiem przedsiębiorstwa B. s.c. ([...] % udziałów). Spółka ta w okresie [...] – [...] br. poniosła stratę w wysokości 10.968,63 zł (tj. 5.484,32 zł miesięcznie). I. P. jest również właścicielem [...] % udziałów spółki skarżącej, z tego tytułu osiągnęła dochód w wysokości 7.299,10 zł (za dwa miesiące), tj. 3.649,55 zł w przeliczeniu na miesiąc. Podsumowując, w okresie [...] – [...] br. I. P. poniosła stratę w kwocie 1.834,77 zł. C. P. jest wspólnikiem przedsiębiorstwa B. s.c. ([...] % udziałów). W okresie [...] – [...] br. przedsiębiorstwo to poniosło stratę w wysokości 10.968,63 zł (tj. 5.484,32 zł miesięcznie). Dodatkowo C. P. jest właścicielem [...] % udziałów spółki skarżącej, z tego tytułu osiągnął dochód w wysokości 7.299,10 zł (za dwa miesiące), tj. 3.649,55 zł w przeliczeniu na miesiąc. Podsumowując, w okresie [...] – [...] br. C. P. poniósł stratę w łącznej kwocie 1.834,77 zł. Do akt sprawy dołączono: wyciągi z rachunków bankowych Bank Z. [...] S.A. za okres [...] – [...] [...] 2011 r. (k. 40); Bank [...] S.A. za okres od [...] – [...] [...] 2011 r. (k. 41); [...] Bank na dzień [...] [...] 2011 r. (k. 42 – 43); rachunek zysków i strat P. C. Spółka Jawna na koniec [...] 2010 r. (k. 44 – 45); bilans spółki skarżącej za 2010 r. (k. 46 – 47); tablice amortyzacyjną środków trwałych na miesiąc [...] 2010 r. (k. 53 – 62); zestawienie obrotu kont aktywnych na [...] 2011 r. dla przedsiębiorstw P. K. P. (k. 64), B. P. s.c. (k. 65), P. C. s.j. (k. 66), W. H. K. P., T. P. s.c. (k. 67) oraz zeznania podatkowe poszczególnych wspólników strony skarżącej za 2009 r. (k. 68 – 76). W tym miejscu należy podkreślić, iż strona skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi nałożonemu na nią we wzmiankowanym wezwaniu z dnia 29 marca 2011 r. w części dotyczącej wskazania majątku posiadanego przez poszczególnych wspólników spółki i ich małżonków. Dodatkowo wnioskująca Spółka nie dołączyła wymaganych wyciągów ze swoich rachunków bankowych i kont (lokat) za okres od [...] stycznia do [...] marca 2011 r. oraz wyciągów z rachunków bankowych i kont (lokat) poszczególnych wspólników Spółki i ich współmałżonków za okres trzech ostatnich miesięcy. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych znajduje zastosowanie art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), który stanowi, że każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki, bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. W tych okolicznościach, ocena zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej poszczególnych wspólników tej spółki. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Koszty sądowe w niniejszej sprawie aktualnie sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 4.847 zł. Ze złożonego wniosku wynika, że P. C. Spółka Jawna z siedzibą w A. według bilansu za rok obrotowy [...] osiągnęła zysk w kwocie 50.879,85 zł, przy uzyskanym przychodzie 9.541.607,81 zł (k. 37 i k. 44). Strona skarżąca do końca [...] br. osiągnęła dochód w kwocie 29.196,38 zł, przy przychodzie 776.395,27 zł (k. 66). Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 249.415,23 zł, według bilansu za ostatni rok wartość środków trwałych przedsiębiorstwa to 575.129,70 zł. Stan kont bankowych przedsiębiorstwa na koniec [...] br. wynosił łącznie 872,04 zł. Odnośnie sytuacji materialnej wspólników P. C. Spółka jawna z siedzibą w A. (tj. K. P.; T. P.; I. P.; C. P. – udziały w przedsiębiorstwie po [...] %) to należało stwierdzić, że K. P. jest właścicielem firmy P. – K. P. Przedsiębiorstwo to za okres [...] - [...] br. poniosło stratę w wysokości 77.153,35 zł, przy przychodzie w kwocie 2.395.390,06 zł (k. 64). K. P. jest również udziałowcem wraz z T. P. spółki cywilnej W. H. (po [...]% udziałów). Spółka ta za okres [...] – [...] br. przyniosła dochód w wysokości 4.548,47 zł, przy przychodzie w kwocie 221.675,12 zł (k. 67). W [...] r. K. P. osiągnęła dochód w wysokości 948.300,63 zł, przy uzyskanym przychodzie w wysokości 34.048.510,35 zł (k. 68). T. P. jest (jak wskazano wyżej) współudziałowcem w spółce W. H. W [...] r. T. P. osiągnął dochód w wysokości 51.422,12 zł, przy uzyskanym przychodzie w wysokości 3.584.461,20 zł (k. 73). I. P. jest udziałowcem wraz z C. P. przedsiębiorstwa B. s.c. (po [...] % udziałów). Spółka ta za okres [...] – [...] br. poniosła stratę w wysokości 21.937,26 zł, przy wykazanym przychodzie w kwocie 50.641,13 zł (k. 65). W [...] r. I. P. osiągnęła dochód w wysokości 100.068,41 zł, przy uzyskanym przychodzie w wysokości 5.043.817,51 zł (k. 71). C. P. jest (jak wskazano wyżej) współudziałowcem w spółce B. s.c. W [...] r. C. P. osiągnął dochód w wysokości 100.068,41 zł, przy uzyskanym przychodzie w wysokości 5.043.817,51 zł (k. 75). W tym miejscu należy, zatem skonstatować, że P. C. Spółka jawna z siedzibą w A. mimo wskazanych trudności finansowych ma możliwość uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Przede wszystkim należy zaakcentować, że do końca [...] br. strona skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 29.196,38 zł, przy przychodzie 776.395,27 zł. Wartość środków trwałych przedsiębiorstwa za 2010 r. to 575.129,70 zł. Nie bez znaczenia pozostaje również wynik finansowy osiągnięty przez Spółkę w 2010 r. tj. zysk w kwocie 50.879,85 zł, przy uzyskanym przychodzie 9.541.607,81 zł. Kwoty te wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów sądowych w sprawie niniejszej, świadcząc równocześnie o dobrej kondycji finansowej Spółki. Niewątpliwie podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien w procedurze planowania wydatków uwzględnić ewentualność uczestniczenia w procesach sądowych – w tym również i ponoszenie związanych z tym kosztów sądowych. Koszty te nie mogą być umieszczane jako ostatnie w kolejności zaspokajania, dlatego też wnioskodawca powinien dołożyć należytej staranności w wygospodarowaniu (w ramach swojej działalności) środków na prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Przyznanie spółce jawnej prawa pomocy stanowi formę dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się ograniczać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Natomiast, jak wykazano wyżej P. C. Spółka Jawna z siedzibą w A. nie udowodniła, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło