I SO/Bk 4/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008 r. na rozprawie sprawy z wniosku S. O. W. im. [...] w R. w przedmiocie wymierzenia grzywny Zarządowi Powiatu S. za nieprzekazanie w terminie skargi, akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę w sprawie bezczynności organu po wyroku Sądu wydanym w sprawie I SA/BK 150/07 stwierdzającym bezskuteczność czynności w sprawie przyznania dotacji w zaniżonej wysokości. p o s t a n a w i a 1. wymierzyć grzywnę Zarządowi Powiatu S. w wysokości 1.000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złoty) 2. zasądzić od Zarządu Powiatu S. na rzecz wnioskodawcy S. O. W. im. [...] w R. 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 5 maja 2008 r. S. O. W. w R., zwany dalej O., Wnioskodawcą lub Skarżącym wniósł o wymierzenie w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Zarządowi Powiatu S. grzywny za nieprzekazanie w terminie wniesionej przez O. skargi wraz z aktami sprawy. Skarga była wnoszona na podstawie art. 154 p.p.s.a. i dotyczyła stawianego Zarządowi Powiatu S. zarzutu niewykonywania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2007 r. w sprawie I SA/Bk 150/07 w przedmiocie należnej dotacji. W dniu 8 kwietnia 2008 r. doręczona została do Starostwa Powiatowego w S. skarga z powodu niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w sprawie I SA/Bk 150/07. Skarga została poprzedzona wezwaniem do wykonania wyroków doręczonym organowi administracji w dniu 4 marca 2008 r. wyznaczającym termin 30 dni na ich wykonanie. Przy czym O. zadeklarował wolę cofnięcia skarg w przypadku podjęcia przez organ administracji publicznej stosownych czynności celem skutecznego wykonania wyroku Sądu (karta 19 akt sprawy). W ustawowym terminie - 30 dni licząc od dnia jej wniesienia, skarga wraz z aktami sprawy nie została przekazana do sądu administracyjnego przez organ, którego bezczynność została zaskarżona. Natomiast w załączeniu do pisma z dnia 29 kwietnia 2008 r. Zarząd Powiatu w S. zwrócił przedmiotową skargę "bez dalszego przekazania" (karta 70 akt sprawy). W odpowiedzi na wniosek O. o wymierzenie grzywny organ administracji publicznej wskazał, iż decyzja w zakresie zwrotu skarg do Wnioskodawcy nie miała swego źródła w "samowolności" działania organu, lecz wynikała z interpretacji treści pisma O. nr. [...] z dnia 5 kwietnia 2008 r. (karta 19 akt sprawy). W piśmie tym - według organu - warunkowo zastrzeżono, że: "... jeżeli Zarząd Powiatu na posiedzeniu w dniu 8 kwietnia br. poweźmie czynności w celu skutecznego wykonania wyroków, skargi te zostaną cofnięte przed wszczęciem postępowania". Powyższy warunek, w opinii organu, został spełniony, gdyż czynności takie zostały powzięte i dokonują się w dalszym ciągu przy udziale O. i za jego zgodą i aprobatą. Zwrot obu skarg celem dalszego urzędowania był więc zasadny i z pewnością nie powinien pociągać za sobą skutku w postaci wniesienia wniosku o ukaranie Zarządu grzywną. W opinii organu administracji publicznej nie może ujść uwadze to, że Skarżący wraz ze skargami prawidłowo adresowanymi do: "Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Zarządu Powiatu S.", co powodowałoby bezwzględny obowiązek przekazania skarg z aktami do Sądu, wniósł pismo zastrzegające możliwość wycofania skarg w warunkach podjęcia przez Zarząd Powiatu czynności w celu skutecznego wykonania wyroków. Zwrot skarg był odpowiedzią Zarządu na wykonanie warunkowego zastrzeżenia Skarżącego i nie pozbawiał go możliwości ponownego skutecznego wniesienia skarg bez dokonywania tego typu zastrzeżeń, które faktycznie mogły budzić wątpliwości co do trybu wycofania skarg tzn. w jakich warunkach miałyby zostać one wycofane i czy cofnięcie, o którym pisze Skarżący można utożsamiać z dokonanym zwrotem skarg dokonanych przez Zarząd. Interpretacja organu administracji poszła w kierunku przyjęcia tezy, iż skoro przystąpiono do wykonywania wyroków wniesienie skarg stało się bezprzedmiotowe i dlatego zwrócono je O. Organ administracji publicznej wniósł o niewymierzanie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, za którego pośrednictwem wnosi się skargę do Sądu, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się organu do obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd może, na wniosek skarżącego, orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a. ( art. 55 § 1 p.p.s.a. ). Zarząd Powiatu nie kwestionował wniesienia skargi przez O. oraz faktu jej nieprzekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W opinii Sądu stanowisko Zarządu Powiatu jest błędne, a postępowanie niezgodne z prawem. Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, ma obowiązek, po sporządzeniu odpowiedzi na skargę, przekazać ją, wraz z aktami sprawy, Sądowi administracyjnemu w terminie 30 dni od jej wniesienia (art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a.). Dysponentem skargi jest strona i to ona decyduje o cofnięciu skargi. Co więcej zgodnie z art. 60 (zd. trzecie) p.p.s.a. Sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Cofnięcie skargi podlega zatem - co do zasady - kontroli sądu. Zdecydowanie należy zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy przedstawionym w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2008 r., iż cofnięcie skargi jest czynnością dyspozytywną przypisaną osobiście skarżącemu ii ze względu na istotne skutki procesowe musi być wyraźne, bezpośrednie i jednoznaczne oraz nie może mieć charakteru dorozumianego. Cofnięcie skargi wiąże się bowiem z rozporządzaniem przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Cofnięcie skargi stanowi realizację uprawnienia procesowego przypisanego Skarżącemu. Wobec powyższych rozważań należy zająć stanowisko, że Zarząd Powiatu nie był uprawniony do uznania pisma z dnia 5 kwietnia 2008 r. (karta 19 akt sprawy) za równoznaczne w skutkach z realizacją cofnięcia skargi. Zwrócenie zaś skarg adresatowi oznaczało nic innego, jak tylko ograniczenie Wnioskodawcy w realizacji prawa do sądu. Jeśli nawet przyjąć, iż ww. pismo Skarżącego zawierało warunkowe zastrzeżenie wycofania skargi w następstwie spełnienia określonych warunków przez organ administracji publicznej, to i tak podmiotem uprawnionym do tej czynności procesowej był Wnioskodawca. Wyłączną materialnoprawną przesłanką do wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest niewypełnienie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd może wymierzyć grzywnę w wysokości do dziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej Prezes GUS) na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 11 lutego 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2007 r. (M. P. Nr 13, poz. 139) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2007 r. wyniosło 2.691,03 zł. Tym samym Sąd mógł wymierzyć grzywnę w wysokości do 26.910,30 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd badał postępowanie organu. Miał także na uwadze dyscyplinująco - restrykcyjny charakter środka (postanowienie NSA z 5.07.2006 r. - II OSK 1024/07, OSNAiWSA 6/06/156; K. Gruszecki "Dyscyplinowanie organów administracji przez Naczelny Sąd Administracyjny" Sam. Teryt. 3/01/45). Postępowanie Zarządu Powiatu miało charakter naganny i zasługiwało na surową ocenę. Art. 54 p.p.s.a. ani też jakikolwiek przepis tej ustawy nie przewidują możliwości zwrotu skargi skarżącemu. Dodatkowo zaś podkreślić należy, iż Skarżący nie żądał zwrotu wniesionej skargi. Swoim działaniem (lub raczej jego brakiem) organ zmusił Skarżącego do bezpośredniego złożenia skargi do Sądu. Skarga wpłynęła w dniu 6 maja 2006 r. Dopiero przekazanie skargi przez Sąd, według właściwości, do organu administracyjnego spowodowało, że organ ten przesłał do Sądu skargę, odpowiedź na to pismo oraz akta sprawy. Opisane wyżej działanie Zarządu Powiatu wskazuje, iż nieprzekazanie skargi jest wynikiem niewłaściwego (sprzecznego z prawem) postępowania tego organu. Wobec powyższego Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Działanie organu miało charakter sprzeczny z prawem i można je określić jako naganne, jednakże Sąd nie dopatrzył się w tym przypadku rażącego naruszenia obowiązku ustawowego przez Zarząd Powiatu. Wobec powyższego Sąd nie stwierdził przesłanek do zawiadomienia Rady Powiatu na podstawie art. 55 § 3 p.p.s.a., o owych nieprawidłowościach. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.