II SA/Bk 1006/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2014-02-11
Skład orzekający: Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy konstytucyjność przepisów stanowiących podstawę odmowy przyznania świadczenia jest kwestionowana przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sytuacji, gdy konstytucyjność przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, będących podstawą odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, istnieje zależność wyniku sprawy sądowej od rozstrzygnięć Trybunału. W związku z tym, sąd zawiesił postępowanie do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą C. T. specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odmowa była spowodowana niewykazaniem rezygnacji z zatrudnienia oraz przekroczeniem kryterium dochodowego. C. T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sąd dostrzegł, że konstytucyjność przepisów stanowiących podstawę odmowy była kwestionowana przed Trybunałem Konstytucyjnym.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe w sprawie ,
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. SKO w Ł. utrzymało w mocy wydaną przez Prezydenta Miasta Ł. decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmawiającą przyznania C. T. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem E. T.
Skargę na decyzję SKO złożyła do tut. sądu administracyjnego C. T., organ zaś wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Postępowanie sądowe podlega zawieszeniu.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.
Podstawą prawną zaskarżonych decyzji były m.in. przepisy art. 16 "a" ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139., poz. 992 j.t.) powoływanej dalej jako u.ś.r. Organy odmówiły przyznania Skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na niewykazanie przez nią rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem (niewykazanie przesłanki z art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r.). SKO ustaliło, że Skarżąca jako pozostająca bez zatrudnienia od[...] lipca 2009 r., a następnie od dnia [...] lipca 2009 r. do [...] czerwca 2010 r. posiadająca status osoby bezrobotnej, nie mogła zrezygnować z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad ojcem, którego ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] maja 2003 r. Powyższe świadczy co najwyżej o tym, że nie podejmuje ona w chwili obecnej zatrudnienia w związku ze sprawowaniem przedmiotowej opieki. Skoro, zatem redakcja art. 16 "a" u.ś.r. wskazuje jako przesłankę rezygnację z zatrudnienia, to w niniejszej sprawie nie została ona spełniona. Ponadto odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia była spowodowana przekroczeniem kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, albowiem dochód niniejszy wynosił [...] zł.
Wskazać w tym miejscu należy, że została zakwestionowana konstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, albowiem:
- postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1026/13 WSA w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o następującej treści: "Czy art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r., w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji RP;
- grupa posłów na Sejm VII kadencji wystąpiła do Trybunału Konstytucyjnego
z wnioskiem o zbadanie zgodności z art. 2, art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP przepisów art. 16 "a" ust. 2, 3, 4 i 5 u.ś.r. w zakresie, w jakim uniemożliwiają nabycie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego (zdolnym do pracy, a niezatrudnionym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny) poprzez wprowadzenie tzw. kryterium dochodowego. Wniosek został zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13.
Zdaniem sądu istnieje zależność wyniku niniejszej sprawy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny wskazanych wyżej zagadnień przedstawionych przez WSA w Poznaniu oraz grupę posłów. Stwierdzenie, bowiem przez Trybunał niezgodności art. 16 "a" ust. 1 u.ś.r. z Konstytucją RP w zakresie objętym pytaniem prawnym zdezaktualizuje argument SKO o braku prawa Skarżącej do specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na niezrezygnowanie z zatrudnienia. Spowoduje tym samym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem ponownej oceny przez organ wniosku o przyznanie świadczenia, tym razem pod kątem spełnienia pominiętej przez ustawodawcę przesłanki niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, której to przesłanki organy nie oceniały. Tym bardziej wymieniona zależność występuje, że WSA w Poznaniu w uzasadnieniu pytania prawnego wskazał, że wątpliwość dotycząca odmiennego traktowania przez ustawodawcę osób rezygnujących z zatrudnienia i niepodejmujących zatrudnienia "dotyczy nie tylko kategorii osób, które przed 1 stycznia 2013 r. uzyskiwały pomoc w postaci świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 u.ś.r., ale także tych podmiotów, którego dopiero w obecnie obowiązującym stanie prawnym starają się lub będą się starać o pomoc państwa w postaci przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego". Wskazać należy, że Skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne na dotychczasowych zasadach obowiązujących do końca 2013 r.
Natomiast stwierdzenie przez Trybunał niezgodności z Konstytucją przepisu art. 16 "a" ust. 2 u.ś.r. zdezaktualizuje argument SKO (przemawiający za wydaniem zaskarżonej decyzji odmownej) o przekroczeniu przez skarżącą kryterium dochodowego z tego przepisu i również spowoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Dostrzegając, zatem zależność wyniku niniejszego postępowania od treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wydanych na skutek zadanego pytania prawnego i złożonego przez grupę posłów wniosku – sąd stwierdził konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu wydania przez Trybunał przedmiotowych orzeczeń.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło