II SA/Bk 101/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.), po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2009 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. "P. W. z Ł. W." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za wspólnotę gruntową p o s t a n a w i a odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], którą odmówiono uznania nieruchomości położonych w obrębie G. W. gm. R. za wspólnotę gruntową. Powyższa decyzja została doręczona S. "P. W. z Ł. W." w W. jako stronie postępowania w dniu 17 grudnia 2008 r. Korespondencję zawierającą rozstrzygnięcie odebrał w imieniu S. pracownik Urzędu Gminy w W. (k. 10 akt adm. II inst.). Skargę na powyższą decyzję złożyło do sądu administracyjnego w dniu 06 lutego 2009 r. S. reprezentowane przez Prezesa – K. P. Skarga zawierała wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a w piśmie procesowym z dnia 25 lutego 2009 r. (k. 20) skarżący złożył ewentualny wniosek – o uznanie, że termin został zachowany, bowiem korespondencję odebrała osoba nieuprawniona. Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. tutejszy sąd odrzucił jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (k. 41). Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone zażaleniem przez żadną ze stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec prawomocnego odrzucenia wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu należało dokonać badania warunków formalnych skargi. Jednym z tych warunków jest zachowanie terminu. Skarga jest spóźniona i podlegała odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie wskazanego trzydziestodniowego terminu. Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżona decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2008 r., adresowana do skarżącego S., została odebrana przez pracownika Urzędu Gminy w W. w dniu 17 grudnia 2008 r. Skarga została przez S. wniesiona do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu w dniu 06 lutego 2009 r. Z uwagi na fakt, że zawierała wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia – sąd w pierwszej kolejności rozpoznał ten wniosek. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. wniosek został odrzucony na podstawie art. 88 p.p.s.a. jako spóźniony, bowiem – jak ocenił sąd – wpłynął po upływie terminu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (przyczyna ta ustała najpóźniej 21 stycznia 2009 r. – w dacie uzyskania przez Prezesa S. informacji o doręczeniu decyzji w dniu 17 grudnia 2008 r. pracownikowi Urzędu Gminy, zatem wniosek powinien zostać złożony najpóźniej 28 stycznia 2009 r., zaś nastąpiło to 06 lutego 2009 r.). Wobec powyższego, niezakwestionowanego zażaleniem przez żadną ze stron, rozstrzygnięcia o kwestii wpadkowej - odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu – sąd, jak wyżej zauważono, był zobowiązany w dalszej kolejności do oceny warunków dopuszczalności skargi złożonej w dniu 06 lutego 2009 r., w tym terminowości jej złożenia. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu, mające charakter wyłącznie procesowy, przesądziło bowiem jedynie, że sam wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Jak wyżej podniesiono – trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego stronie postępowania, która tę skargę składa. W sprawie niniejszej kierowaną do skarżącego Stowarzyszenia korespondencję zawierającą decyzję z [...] grudnia 2008 r. odebrał pod adresem Urzędu Gminy w W. – pracownik tego Urzędu w dniu 17 grudnia 2008 r. (podpis tej osoby znajduje się na zwrotnym pokwitowaniu odbioru). Należało zatem ocenić, czy doręczenie to było prawidłowe i wywoływało skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi, bowiem od tego ustalenia zależy czy termin ten dochowano. Takiej oceny już sąd dokonał przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie S. "P. W. z Ł. W." jest jednostką organizacyjną, do której – w zakresie doręczeń – należy stosować przepis art. 45 Kpa. Stosownie do jego treści jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Odpowiednio stosuje się przepis art. 44 Kpa. Warunkiem prawidłowego doręczenia na tej podstawie jest zatem doręczenie do siedziby (pod właściwy jej adres) i oddanie korespondencji do rąk osoby uprawnionej. Jak wynika z akt postępowania, w tym odpisu KRS - w dacie 17 grudnia 2008 r. siedzibą S. był budynek Urzędu Gminy w W. Okoliczność ta była niesporna. Zatem pierwszy warunek – doręczenia "w lokalu siedziby" jednostki został niewątpliwie spełniony. Okoliczności sprawy wskazują, że również doręczenie decyzji z [...] grudnia 2008 r. nastąpiło do rąk osoby uprawnionej, mimo że nie był to pracownik S., a upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do Wójta W. – pracownik Urzędu Gminy. Odwołać się w tym miejscu należy do prezentowanego w orzecznictwie stanowiska, zgodnie z którym w pojęciu "osoba uprawniona do odbioru pism w lokalu siedziby" mieści się nie tylko pracownik adresata posiadający upoważnienie do odbioru korespondencji, ale również osoba nieposiadająca formalnego umocowania do takich czynności, a której czynności w postaci odbioru korespondencji adresat akceptuje przez dłuższy czas. Powyższe wskazuje, że sposób odbioru korespondencji przewidziany w art. 45 Kpa może się również ukształtować w drodze zwyczajowej, z tym że ustalenie tej okoliczności w każdej konkretnej sprawie wymaga każdorazowej wnikliwej analizy okoliczności towarzyszących doręczeniu konkretnemu adresatowi, a to z uwagi na skutki w zakresie rozpoczęcia biegu terminów dokonania czynności procesowych. Podkreślić też trzeba, że to na adresacie będącym osobą prawną lub jednostką organizacyjną spoczywa obowiązek zapewnienia takiej organizacji swojej pracy czy podziału czynności pomiędzy swoich pracowników lub inne osoby, by istniała realna możliwość skutecznego doręczenia w sposób przewidziany przepisem art. 45 Kpa tj. osobie uprawnionej do odbioru pism w lokalu siedziby (vide wyrok NSA z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sygn. akt FSK 40/04, Lex nr 137872, NSA z dnia 06 lipca 1999 r. w sprawie sygn. akt I SA/Po 1829/98, Lex nr 37900 oraz postanowienie NSA z dnia 23 września 2006 r. w sprawie sygn. akt II GZ 113/06, wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1704/06 – obydwa opublikowane na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl, a także wyrok NSA z dnia 09 czerwca 2000 r. w sprawie V SA 1953/99, Lex nr 54228, wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. w sprawie I SA/Gd 1753/97, Lex nr 36090). W okolicznościach sprawy niniejszej wskazać zatem należy, że to skarżące S. było głównie zainteresowane odbiorem kierowanej do niego korespondencji. Powinno zatem dochować należytej staranności w zorganizowaniu jej odbioru pod adresem swojej siedziby celem zapewnienia możliwości terminowego korzystania z praw procesowych. Jak wynika z akt, przyjęty system odbioru korespondencji, oparty na współpracy pomiędzy osobami zatrudnionymi w Urzędzie Gminy a zarządem i Prezesem S. - był praktyką od kilku co najmniej lat akceptowaną przez obydwie strony. Faktycznie korespondencję tę odbierały osoby upoważnione przez Wójta do odbioru pism kierowanych do Urzędu Gminy. Na ten stan nie miała wpływu również zmiana osoby Wójta, którym przestał być wiceprezes S., a została osoba trzecia wobec organizacji skarżącego. Zwrócił na to uwagę Prezes K. P. podczas rozprawy w dniu 12 maja 2009 r., a jego oświadczenie potwierdzają akta sprawy zawierające przykłady przekazywania korespondencji S. przez pracowników Urzędu Gminy w W. (vide następujące skuteczne doręczenia korespondencji S. na adres Urzędu Gminy w W.: decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. – teczka nr 1 akt adm., zawiadomienia z dnia 12 lipca 2007 r., zawiadomienia o treści art. 10 § 1 Kpa z dnia 23 listopada 2007 r. i z 24 czerwca 2008 r. – teczka nr 3 akt adm. oraz decyzji organu I instancji z [...] listopada 2008 r.). Powyżej wypracowany sposób odbioru korespondencji potwierdziły również oświadczenia osób wysłuchanych na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. Powyższe uprawnia do wniosku, że po stronie pracowników Urzędu istniało co najmniej dorozumiane pełnomocnictwo do odbierania przedmiotowej korespondencji kierowanej do S. w opisany wyżej sposób. W tych okolicznościach, w ocenie sądu, nie może budzić wątpliwości, że odebranie w dniu 17 grudnia 2008 r. przez pracownika Urzędu Gminy w W. pisma procesowego zawierającego decyzję SKO z [...] grudnia 2008 r. zaadresowanego do skarżącego - wywołało skutek w postaci doręczenia, o którym mowa w art. 45 Kpa, otwierającego bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. Termin na złożenie skargi, liczony od 18 grudnia 2008 r. (od dnia następnego po zaistnieniu czynności doręczenia, który to sposób ustalania początku biegu terminu wynika z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 2 Kc), upływał zatem 16 stycznia 2009 r. Skargę wniesioną w dniu 06 lutego 2009 r. należało zatem uznać za spóźnioną, w sytuacji odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia prawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. Reasumując, skargę wniesioną w sprawie niniejszej jako spóźnioną należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.