II SA/Bk 1028/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów podróży 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2005 roku, nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał panu K. M. zasiłek celowy w wysokości 120 zł na częściowe pokrycie wydatków, odmówił przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 1 lit. a) i c) oraz świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej wymienionych w art. 36 pkt 2 lit. b), c), d) i f) oraz od i) do o), umorzył postępowanie w zakresie przyznania zasiłku okresowego oraz odmówił przyznania pomocy z Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się pan K. M. wnosząc w jednym piśmie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz skargę na bezczynność tego organu w rozpatrywaniu jego wniosków w okresie od miesiąca sierpnia do września 2005 roku. W dniu [...] października 2005 roku w sprawie nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. powołując się na art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowe odwołania, którego braków formalnych strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. W uzasadnieniu stwierdzono, iż pismo odwołującego sporządzone zostało w formie wydruku komputerowego na jednej kartce papieru. Na jednej ze stron została zawarta skarga (odwołanie) dotyczące przedstawionej wyżej decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., na odwrocie tej kartki skarga na bezczynność organu I instancji w sprawie rozpatrywania wniosków pana K. M. w okresie czasu od sierpnia do września 2005 roku. Podpis pana K. M. widnieje jedynie pod skargą na bezczynność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż zarówno odwołanie, jak i skarga na bezczynność mimo, że sporządzone na jednej kartce papieru - stanowią dwie odmienne i nie związane ze sobą czynności prawne. Świadczy o tym ich treść oraz samo rozmieszczenie na kartce papieru. Na podstawie przepisu art. 63 § 3 Kpa każda z przedmiotowych czynności powinna zostać podpisana przez odwołującego. Organ podkreślił, iż w trakcie postępowania administracyjnego pan K. M. został wezwany (zgodnie z treścią art. 64 § 2 Kpa) do złożenia podpisu pod odwołaniem oraz pouczony o konsekwencjach prawnych niedopełnienia nałożonego na niego obowiązku. We wskazanym terminie nie uzupełnił jednak braku formalnego odwołania, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania. Konsekwencją powyższego stanowisko było również wydanie drugiego postanowienia w dacie [...] października 2005 roku – będącego przedmiotem niniejszego postępowania sądowego - w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło zwrotu kosztów podróży w związku ze stawieniem się skarżącego do organu w dniu [...] października 2005 roku w kwocie 14 zł w celu podpisania pisma. Jak podniosło Kolegium w tym dniu pan K. M. zgłosił się do organu i złożył pisemne oświadczenie, z którego wynikało m.in. "że już złożył skargę na której jej podpis strony", a w związku z tym zażądał zwrotu kosztów podróży z powodu nieuzasadnionego – jego zdaniem - stawiennictwa. Organ opierając się na treści art. 56 § 1 kpa wskazał, iż zwrot kosztów podróży dla stron postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo strona została bez własnej winy błędnie wezwania do stawienia się. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. żaden z tych przypadków nie ma zastosowania do wezwania pana K. M., ponieważ postępowanie odwoławcze prowadzone jest na jego wniosek a nie z urzędu oraz nie został on błędnie wezwany do złożenia podpisu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pan K. M. stwierdził, iż jego dotychczasowe odwołania na decyzje MOPS w Z. składane w okresie od maja do sierpnia 2005 roku miały identyczną formę i treść jak przedmiotowe odwołanie i nie stanowiło to przeszkody w ich rozpatrzeniu. Skarżący wskazał również, iż brak było podstaw do uznania iż na wniesionym odwołaniu istnieje brak formalny w postaci jego podpisu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w omówionym orzeczeniu, w konkluzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga o skardze w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis uprawnia Sąd również do oceny sprawy w nieco innym aspekcie, niż ujęły to zarzuty skargi. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony tylko w aktach sprawy. W sprawie niniejszej skład orzekający dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżący na jednej kartce papieru złożył zarówno skargę na bezczynność organu I instancji w szeregu bliżej nie określonych sprawach jak i odwołanie od konkretnej decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Przepis art. 62 kpa dopuszcza rozpatrzenie kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu, ale tylko przy zaistnieniu określonych w nim przesłanek tj: identyczności stanu faktycznego, identyczności podstawy prawnej oraz właściwości jednego organu administracji państwowej. Przesłanki te w rozpatrywanej sprawie łącznie nie wystąpiły, dlatego też organ słusznie potraktował oświadczenia woli złożone przez stronę jako dwa odrębne żądania: a) odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2005 roku oraz b) zażalenie na bezczynność MOPS polegającą na nierozpoznaniu bliżej niewskazanych wniosków skarżącego. Potraktowanie w/w oświadczeń woli jako odrębnych żądań niosło za sobą skutek w postaci konieczności spełnienia przez każde z nich z osobna wymogów co do treści i formy określonych przez przepis art. 63 kpa. Podaniem bowiem w rozumieniu przepisów Kpa są wszelkiego rodzaju oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania i należą do nich również odwołania jak i skarga na bezczynność. Zgodnie z treścią art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. § 3 cytowanego przepisu stanowi o obowiązku podpisania podania wniesionego na piśmie. Zgodnie natomiast z art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymogom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Oba pisma (zawarte w jednej " skardze" z dnia [...] października 2005 roku) podlegały rozdzieleniu. W tym celu należało zobowiązać stronę do złożenia drugiego egzemplarza pisma, podpisanego przez stronę. SKO wezwało jedynie stronę do podpisania odwołania, natomiast nie wezwało do złożenia kserokopii dokumentu. Niezrozumiałe w tych okolicznościach pozostało zobowiązanie skarżącego jedynie do podpisu pisma, mając na uwadze to, iż pisma te podlegały rozdzieleniu do osobnych akt administracyjnych. Dotyczyły bowiem odrębnych żądań skarżącego, które podlegały rozdzieleniu stosownie do art. 62 kpa. Konsekwencję wezwania strony do podpisania odwołania było to, że skarżący pan K. M. stawił się w dniu [...] października 2005 roku w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i złożył pisemne oświadczenie, z którego wynikało m.in. "że już złożył skargę na której jej podpis strony", a w związku z tym zażądał zwrotu kosztów podróży z powodu nieuzasadnionego – jego zdaniem – stawiennictwa w wysokości 14 złotych. Podkreślić należy, iż Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. trafnie wskazało, iż zgodnie z art. 56 § 1 kpa zwrot kosztów podróży dla stron postępowania może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo strona została bez własnej winy błędnie wezwana do stawienia się. W ocenie Sądu niewątpliwie pierwsza z wskazanych w tym przepisie przesłanek nie została spełniona bowiem, postępowanie została wszczęte przez pana K. M. Niemniej jednak druga ze wskazanych w tym przepisie przesłanek zaistniała w niniejszej sprawie. Mając bowiem na uwadze stanowisko Sądu, iż organ nie powinien wzywać skarżącego do złożenia podpisu na odwołaniu, a powinien go wezwać do złożenia kserokopii dokumentu – odwołania - już podpisanego przez stronę, osobiste stawiennictwo skarżącego w dniu [...] października 2005 roku w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. było zbędne. Skarżący zatem mógł podpisaną kserokopię dokumentu nadesłać pocztą. Reasumując jego stawiennictwo osobiste nie było konieczne w niniejszej sprawie, a skarżący bez swojej winy błędnie został wezwany do stawienia się w SKO w Ł. Rozpatrując ponownie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych wyżej wskazań co do dalszego postępowania i wyda prawidłowe postanowienie w zakresie przyznania skarżącemu zwrotu kosztów podróży w związku z jego stawiennictwem do siedziby Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu [...] października 2005 roku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie Sądu odnośnie pkt II wyroku stanowi wymóg procesowy z art. 152 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na fakt, że skarżący w tym samym dniu tj. [...] marca 2006 roku stawił się na rozprawę w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bk 1027/05 i w wyroku tamtej sprawy zostały mu zasądzone koszty przejazdu do Sądu z miejsca zamieszkania i z powrotem, w sprawie niniejszej Sąd o tych samych kosztach nie orzekał.-