II SA/Bk 103/04

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Cz. Sz. na decyzję Wojewody P. z dnia [...]lutego 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w całości w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. , Cz. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 4961) podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 1.800 zł oraz z emerytury z USA w wysokości 80 dolarów USA. W skład majątku skarżącego wchodzą: [...] domu o powierzchni [...] m² (wartości około 600.000 zł) oraz [...] mieszkania o powierzchni około [...] m2 (wartości 250.000 zł), a także oszczędności na rachunku bankowym lub w gotówce w kwocie około 3.000 zł oraz papiery wartościowe lub inne prawa majątkowe w kwocie około 50.000 zł. Skarżący we wniosku wskazał, iż leczy się onkologicznie i znaczna część posiadanych środków finansowych jest przeznaczana na nierefundowane leczenie. W związku z powyższym wnioskodawca całość uzyskiwanych dochodów przeznacza na bieżące utrzymanie, w tym wysokie koszty leczenia (k. 4961-4962). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publikowane). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, które na obecnym etapie kształtują się na poziomie 100 zł oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, iż skarżący uiścił w sprawie wymagany wpis do zażalenia (k.4959v) i na obecnym etapie postępowania nie istnieją żadnego inne koszty sądowe. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 1.800 zł oraz z emerytury z USA w wysokości 80 dolarów USA. W skład majątku skarżącego wchodzi [...] domu o powierzchni [...] m² (wartości około 600.000 zł) oraz [...] mieszkania o powierzchni około [...] m2 (wartości 250.000 zł), a także oszczędności na rachunku bankowym lub w gotówce w kwocie około 3.000 zł oraz papiery wartościowe lub inne prawa majątkowe w kwocie około 50.000 zł. Skarżący we wniosku wskazał, iż leczy się onkologicznie i znaczna część posiadanych środków finansowych jest przeznaczana na nierefundowane leczenie, a pozostałe środki są przeznaczone na bieżące utrzymanie. Ponadto wnioskodawca podkreślił, iż dochodzi roszczeń z niniejszej sprawy w związku z koniecznością znalezienia dodatkowych środków na nierefundowane leczenie onkologiczne. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącego należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia negatywne rozstrzygnięcie jego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wskazał wprawdzie, iż potrzebuje środków na pokrycie wysokich kosztów leczenia, w związku z czym dochodzi roszczeń w niniejszej sprawie. Niemniej jednak skarżący nie wykazał, aby posiadał jakieś zadłużenie, czy też zaległości w opłacaniu bieżących płatności dotyczących utrzymania siebie. Dodatkowo skarżący posiada oszczędności w kwocie 3.000 zł oraz inne prawa majątkowe na kwotę 50.000 zł. Powyższe wskazuje, iż na datę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca dysponuje środkami finansowymi do pokrycia kosztów wpisu od zażalenia (które zostały pokryte) oraz ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przyczyniła się okoliczność, iż skarżący dysponuje majątkiem, posiada stałe dochody z emerytury oraz posiada oszczędności. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż mimo wysokich kosztów leczenia dysponuje on środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i pokrycia pozostałych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.