II SA/Bk 103/16
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-07-11
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego podlega umorzeniu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w toku postępowania sądowego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne, rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Stowarzyszenia i fundacje złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten został złożony w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W międzyczasie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, a wyrok stał się prawomocny.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. wniosku R. K., Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. U. Ś. w B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2015 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem R. K., Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. U. Ś. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. ,
R. K., Stowarzyszenie zwykłe F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B. oraz Fundacja T. U. Ś. w B. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 623,624).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2017 r. uchylił zaskarżone decyzje (k. 562) i wyrok ten od 30 czerwca 2017 r. jest prawomocny. Nadto z pism w/w stron nie wynika, aby stowarzyszenia i fundacje zamierzały wzruszyć przedmiotowe rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780 j.t., zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowego, aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 498).
W niniejszej sprawie, skarga została prawomocnie uwzględniona. Brak jest tym samym podstaw do rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 776/12 wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Samo wystąpienie przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd" (opublikowany w bazie LEX pod numerem 1269708).
Warto zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego stanowi przesłankę do umorzenia postępowania w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 roku sygn. akt I OZ 1082/09).
Jak przewiduje bowiem art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Tym samym rozpoznawanie złożonych przez wnioskodawców wniosków o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne, w świetle art. 243 § 1 p.p.s.a., jest zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 § 1 w zw. z art. 249 a p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło