II SA/Bk 1030/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji kierującej poza kolejnością do domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Bk 1030/14 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. umarzającą postępowanie w sprawie zmiany własnej decyzji z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] kierującej D. K. poza kolejnością do Domu Pomocy Społecznej w P. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., wydaną na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie sygn. akt [...] orzekającego przyjęcie D. U. K. do domu pomocy społecznej bez jej zgody, została ona skierowana poza kolejnością i na czas nieokreślony do Domu Pomocy Społecznej w P. przy ul. [...]. R. W. K. będąca opiekunem prawnym D. U. K. złożyła w dniu [...] czerwca 2014 r. do Dyrektora MOPR w B. wniosek o skierowanie D. U. K. do Domu Pomocy Społecznej w B. przy ul. [...]. Wniosek ten został rozpoznany w trybie zmiany ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. – decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...], którą dokonano zmiany decyzji z dnia [...] maja 2014 r. w ten sposób, że skierowano D. U. K. poza kolejnością do DPS w P. przy ul. [...] dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie - na czas określony. Odwołanie złożone przez R. W. K. od rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2014 r. zostało rozpoznane przez SKO w B. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. w ten sposób, że zaskarżona decyzja została uchylona a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wydano z naruszeniem intencji strony wnioskującej w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., bowiem ta nie wyraziła zgody na skierowanie podopiecznej do placówki w P., a oświadczyła, że chciałaby aby przebywała ona w placówce w B. oraz by pozostawała w domu do czasu umieszczenia w takiej placówce. Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien również rozważyć dopuszczalność prowadzenia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji. Wskazało, że kwestia umieszczenia podopiecznej ubezwłasnowolnionej w konkretnej placówce jest okolicznością dotyczącą jej interesu, zatem należy rozważyć konieczność uzyskania na taką decyzję zezwolenia sądu opiekuńczego. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] maja 2014 r. kierującej poza kolejnością D. U. K. na czas nieokreślony do Domu Pomocy Społecznej w P., ul. [...]. Wyjaśniono, że skoro zgodnie z art. 156 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego opiekun prawny ma obowiązek uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku podopiecznego – to wobec braku w sprawie niniejszej posiadania przez opiekuna ubezwłasnowolnionej zezwolenia sądu na skierowanie do placówki innej niż wskazana w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. – prowadzenie postępowania w przedmiocie zmiany tej ostatnio wskazanej decyzji jest bezprzedmiotowe. Odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. złożyła R. W. K. podtrzymując żądanie umieszczenia córki wyłącznie w placówce w B. i pozostawania jej w domu do czasu takiego umieszczenia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. SKO w B. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Kolegium przedstawiło w uzasadnieniu własnej decyzji dotychczasowy przebieg postępowania i podkreśliło, że było ono prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. tzn. w trybie zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, za zgodą strony, jeśli nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, a przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony. W przedmiotowej sprawie zmiana ma dotyczyć osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej. Jak wskazało SKO, nadzór nad sprawowaniem opieki nad taką osobą wykonuje sąd opiekuńczy, który wydaje zezwolenie we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku ubezwłasnowolnionego całkowicie (art. 156 w związku z art. 175 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Do takich spraw, zdaniem Kolegium, niewątpliwie należy umieszczenie w domu pomocy społecznej. Nadto zezwolenie sądu opiekuńczego w przedmiotowej sprawie jest tym bardziej wymagane, że umieszczenie w placówce ma nastąpić na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego, który orzekł o skierowaniu do takiej placówki mimo braku zgody opiekuna prawnego. Skoro zatem opiekun prawny w przedmiotowej sprawie takiej zgody nie posiada, postępowanie o zmianę dotychczasowej decyzji kierującej do placówki nie może być prowadzone i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2014 r. złożyła do sądu administracyjnego R. W. K. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w pełni uzasadniona i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany własnej decyzji dotyczącej umieszczenia D. K. w Domu Pomocy Społecznej w P. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy art. 155 i nast.. Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm. – dalej jako k.r.o). Organ I instancji umarzając postępowanie stwierdził, co zostało potwierdzone także przez SKO w B., że opiekun prawny D. K. – pani R. K. nie posiadała zezwolenia sądu powszechnego na złożenie wniosku o przeniesienie D. K. do B., wniosek skarżącej od początku dotknięty był wadą uniemożliwiającą jego rozpoznanie. Stanowiska organów są jednak błędne. Zgodnie z brzmieniem art. 155 § 1 k.r.o. opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką – podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. W myśl natomiast art. 156 k.r.o. opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego. Przepis ten, na mocy art. 175 k.r.o. stosuje się także do osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie. Bez wątpienia, na co słusznie powołuje się także organ, do wystąpienia z wnioskiem o umieszczenie podopiecznej w domu pomocy społecznej niezbędna jest zgoda sądu opiekuńczego (wyrok NSA z 18 maja 1999 r., sygn.. akt I SA 114/99). Jednak rozpatrywana sprawa dotyczy nie umieszczenia ubezwłasnowolnionej lecz wyłącznie jej przeniesienia do innego domu pomocy społecznej, co nie tworzy nowych praw i obowiązków ubezwłasnowolnionej, lecz jest czynnością techniczną podyktowaną względami społecznymi (łatwość kontaktu, bliskość pobytu podopiecznej). Należy w tym miejscu zaznaczyć, na co sam organ zwraca uwagę, że pani D. K. została przyjęta do domu pomocy społecznej bez zgody na mocy postanowienia sądu rejonowego w B.. W postanowieniu tym nie podano jednak miejsca umieszczenia, gdyż to należy do kompetencji organu, który decyzjami z dnia [...] maja 2014 r. skierował D. K. do DPS w P. i jednocześnie drugą decyzją z tego samego dnia umieścił ją w tym ośrodku. Kompetencje te potwierdza także pismo sądu rejonowego z dnia [...] lipca 2014 r. w sprawie [...]. Powyższe oznacza, że przeniesienie z jednego DPS do innego należy do wyłącznych kompetencji organu. Zdaniem tut. Sądu wniosek w tym zakresie, jako czynność techniczna, nie wymaga zgody sądu opiekuńczego, gdyż nie rodzi nowych praw i obowiązków po stronie ubezwłasnowolnionej, a ma jedynie wymiar ułatwiający kontakt opiekuna prawnego z podopieczną. Szczególnie, że skarżąca jako opiekun prawny zamieszkuje w B. Inne czynności, nie będące czynnościami technicznymi, jak np. wniosek o umieszczenie lub zabranie z DPS w sposób oczywisty wymagałyby zgody sądu opiekuńczego, jako wnioski kształtujące prawa i obowiązki ubezwłasnowolnionego. W przedmiotowej sprawie wniosek dotyczył jedynie przeniesienia z jednego DPS do innego, a czynność ta, zdaniem Sądu nie wymaga zgody sądu opiekuńczego, a co za tym idzie wniosek powinien był zostać rozpoznany merytorycznie. Organ powołując się na art. 156 k.r.o. błędnie go zinterpretował i przyjął wykładnię rozszerzającą tego przepisu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. O niewykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę zalecenia Sądu wynikające z uzasadnienia orzeczenia.