II SA/Bk 1043/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. O. z dnia [...] lipca 2014r. (data nadania w urzędzie pocztowym) o przyznanie dodatku energetycznego orzekł o przyznaniu skarżącej dodatku energetycznego w kwocie 15,77 złotych za okres od 1 lipca 2014r. do 31 lipca 2014, odmawiając jego przyznania za okres od 1 stycznia 2014r. do 30 czerwca 2014r. W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepisy art. 3 pkt 13, od 5 "c" do 5 "f" ustawy Prawo energetyczne, art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 2013r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw i Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 17 kwietnia 2014r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od 1 maja 2014r. do 30 kwietnia 2015r. B. O. odwołała się od tej decyzji w części odmawiającej przyznania dodatku energetycznego za okres od stycznia do czerwca 2014r. twierdząc, że dodatek powinien był jej zostać przyznany za cały okres, w którym była uprawniona do dodatku mieszkaniowego, ponieważ przysługuje on "automatycznie", z mocy prawa w okresie pobierania dodatku mieszkaniowego. Decyzję organu I instancji skarżąca oceniła jako niesłuszną, bezprawną, niezasadną a postępowanie organu jako opieszałe, wymagające nałożenia kary finansowej na organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 5 "c" ust. 1 i 3 pkt 13 "c" ustawy Prawo energetyczne wyjaśnił, że dodatek energetyczny przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, którym jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, będąca stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkująca w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Z art. 5 "d" ustawy Prawo energetyczne wynika, ze dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek odbiorcy wrażliwego. Skarżąca o dodatek energetyczny wystąpiła wnioskiem z [...] lipca 2014r. wykazując, że jest osobą która jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego przyznanego na okres od 1 sierpnia 2013r. do 31 stycznia 2014r. oraz na okres od dnia 1 lutego 2014r. do dnia 31 lipca 2014r oraz wykazując ze jest odbiorcą energii elektrycznej dostarczanej na podstawie umowy oraz zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Kolegium podkreśliło, że dodatku energetycznego nie przyznaje się automatycznie, z urzędu i równocześnie z dodatkiem mieszkaniowym ale jego otrzymanie wymaga złożenia wniosku tj. inicjatywy odbiorcy wrażliwego. Stąd data złożenia wniosku decyduje o dacie przyznania dodatku energetycznego. Za takim rozumieniem art. 5 "d" ustawy prawo energetyczne przemawia dodatkowo treść art. 5 "e" ustawy Prawo energetyczne, zgodnie z którym dodatek energetyczny wypłaca się do dnia 1o każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do dnia 30 stycznia danego roku. Skoro warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego jest złożenie wniosku przez osobę uprawnioną i jednocześnie winien on być wypłacony z góry za dany miesiąc, nie można go przyznać z datą wsteczną na okres sprzed złożenia wniosku. Pierwszym okresem przyznania winien być miesiąc złożenia wniosku, gdyż jego miesięczna wysokość nie podlega podziałowi i stanowi 1/12 kwoty rocznej dodatku mieszkaniowego (art. 5 "e" ust. 2 ustawy Prawo energetyczne). Z tego względu dodatku nie przyznaje się od daty złożenia wniosku ale od początku miesiąca, w którym wniosek został złożony. Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do prawnych do tak ścisłego powiązania dodatku energetycznego z uprawnieniem do dodatku mieszkaniowego, jakiego upatruje strona skarżąca. Otrzymywanie dodatku mieszkaniowego jest tylko jednym z warunków uznania osoby za odbiorcę wrażliwego energii elektrycznej. Nie występuje automatyzm w przyznawaniu obydwu dodatków. Otrzymywanie każdego z nich wymaga oddzielnych wniosków i innych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Dodatek energetyczny nie jest dodatkiem do dodatku mieszkaniowego. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję B. O. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. Jej zdaniem dodatek energetyczny należny jest za cały okres uprawniający do otrzymywania dodatku mieszkaniowego, a organ nie przyznając dodatku energetycznego za cały okres uprawnienia do dodatku mieszkaniowego pozostawał bezczynny i uporczywie naraził skarżącą na nieustające i niekończące się wnoszenie środków zaskarżenia. Naraził też ją i jej dzieci ustawowo należnego im świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem przyznanie skarżącej dodatku energetycznego wyłącznie za okres miesiąca lipca 2014r. było zgodne z prawem. Zasady przyznawania dodatku energetycznego regulują przepisy Prawa energetycznego, znowelizowanego ustawą zmieniającą z dnia 26.07.2013r (Dz. U. z 2013r., poz. 984), na mocy której to ustawy zmieniającej dodano do ustawy Prawo energetyczne przepisy art. 5 "c", 5 "d", 5 "e" , 5 "f", 5 "g", określające przesłanki nabycia prawa do zryczałtowanego dodatku energetycznego. Z wyżej wymienionych przepisów wprost wynika, że dodatek energetyczny przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej (zdefiniowanemu, w dodanym do ustawy Prawo energetyczne wspomnianą wyżej ustawą nowelizującą, punkcie 13 "c" słownika pojęć ustawy) i jest przyznawany w drodze decyzji wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Dodatek energetyczny jest wypłacany w okresach miesięcznych, do dnia 10 każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do 30 stycznia danego roku i miesięcznie stanowi on 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego ogłaszanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, na podstawie art. 5 "c" ust. 4 ustawy prawo energetyczne. Analiza przepisów ustawy Prawo energetyczne poświęconych instytucji dodatku energetycznego, prowadzi do wniosku tożsamego z wnioskiem Kolegium, że przyznanie dodatku energetycznego wymaga inicjatywy strony, bez której to inicjatywy nie może być wszczęte postępowanie w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego samo w sobie nie stwarza prawa do uzyskania dodatku energetycznego, gdyż dodatek ten nie stanowi części dodatku mieszkaniowego ale świadczenie wypłacane obok dodatku mieszkaniowego osobie, która wprost o dodatek energetyczny wystąpi. Z żadnego z wymienionych wyżej przepisów ustawy Prawo energetyczne nie wynika też uprawnienie do przyznania dodatku energetycznego za okres poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o jego przyznanie. Wprawdzie przepisy ustawy Prawo energetyczne nie formułują zasady przyznawania dodatku energetycznego począwszy od miesiąca złożenia wniosku, ale zasadę tę należy wyprowadzić z wnioskowego charakteru postępowania w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Każde wnioskowane świadczenie mające być wypłacanym okresowo jest przyznawane począwszy od miesiąca wystąpienia o jego przyznanie, chyba że przepis szczególny inaczej reguluje początkowy termin przyznawania świadczenia. Zauważyć należy, że w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, będącym na etapie prac sejmowych (http:// www.sejm.gov.pl nr druku 2298- Sejmu RP VII kadencji), przewidziane zostało uzupełnienie art. 5 "d" ustawy Prawo energetyczne o zapis, że dodatek energetyczny przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca po dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku energetycznego. Tak więc w zamierzeniach ustawodawcy jest dalej idące ograniczenie uzyskania dodatku energetycznego, pomijające nawet jego przyznawanie począwszy od miesiąca złożenia wniosku. Zamierzenie legislacyjne utwierdza co do prawidłowości przyjęcia, że dodatek energetyczny nie jest elementem dodatku mieszkaniowego a w konsekwencji okres jego otrzymywania nie musi się pokrywać z pełnym okresem pobierania dodatku mieszkaniowego. Zwrócić uwagę należy, że w samej ustawie o dodatkach mieszkaniowym, dodatek energetyczny nie został uznany za część dodatku mieszkaniowego, tak jak to ustawodawca przewidział dla ryczałtu na zakup opału, nazywając go wprost częścią dodatku mieszkaniowego (vide: art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Prawidłowe są zatem wnioski organu, że nie istnieje automatyzm w przyznawaniu dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Otrzymanie każdego z nich wymaga oddzielnych wniosków i spełnienia innych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Pobieranie dodatku mieszkaniowego przez odbiorcę energii elektrycznej uprawnia go do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego. Skoro zatem skarżąca o dodatek energetyczny wystąpiła dopiero w lipcu 2014r. (co jest okolicznością bezsporną) to dodatek energetyczny nie mógł być przyznany za okres poprzedzający złożenie wniosku mimo dysponowania uprawnieniem do dodatku mieszkaniowego. Na ocenę legalności decyzji nie ma wpływu okoliczność braku wiedzy strony o prawie ubiegania się o dodatek energetyczny. Wynikająca z art. 9 K.p.a. zasada informowania przez organy administracji publicznej stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, obowiązuje w toku postępowania administracyjnego, a nie przed jego wszczęciem, które w tej sprawie zostało zapoczątkowane dopiero wnioskiem złożonym w lipcu 2014r. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).