II SA/Bk 105/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-10-12

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rekultywacja terenów pokopalnianych została zakończona zgodnie z przepisami prawa i przedłożonym projektem, co uzasadnia wydanie decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rekultywacja nie została zakończona zgodnie z projektem, ponieważ skarżący wykorzystał odpady do zasypania wyrobiska zamiast mas ziemnych i warstwy żyznej gleby, co potwierdziły ekspertyzy wskazujące na niewłaściwe warunki glebowe i potencjalne zagrożenie środowiskowe. W związku z tym, zaskarżona decyzja odmawiająca uznania rekultywacji za zakończoną jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący, przedsiębiorca W. P., wystąpił o uznanie rekultywacji terenów pokopalnianych za zakończoną. Organy administracji, po przeprowadzeniu oględzin i zasięgnięciu opinii, odmówiły uznania rekultywacji za zakończoną, wskazując na wykorzystanie przez skarżącego odpadów zamiast mas ziemnych i żyznej gleby, co było niezgodne z projektem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi W. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe T. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania rekultywacji terenów pokopalnianych za zakończoną oddala skargę. Podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne. W. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe T. w B. (powoływany dalej jako "Skarżący") wystąpił do Starostwa Powiatowego w B. z wnioskiem o określenie kierunku rekultywacji dla wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "K." położonego w obrębie K., gm. D. Decyzją Starosty B., Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., zobowiązano Skarżącego do rekultywacji zdewastowanych gruntów, na działce nr [...], położonej w obrębie K., gm. D. oraz przedłożenia projektu technicznego rekultywacji przedmiotowych gruntów. Następnie, decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. określono termin zakończenia rekultywacji technicznej do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz biologicznej do dnia 30 kwietnia 2011 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r znak: [...] zmieniono za zgodą stron ww. decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. w części określającej termin zakończenia rekultywacji technicznej, ustalając go na dzień 31 października 2010 r. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Skarżący poinformował Starostę o zakończeniu rekultywacji. Przeprowadzone przez organ I instancji oględziny w dniu [...] maja 2015 r. wykazały, że wyrobisko powstałe po wydobyciu kopalin zostało zasypane, skarpy wyprofilowane, całość rekultywowanego terenu współgra z przyległym obszarem, a na przeważającej części nieruchomości utworzono warstwę z gleby żyznej, zaś na części gruntów następuje sukcesja naturalna roślinności. W toku prowadzonego postępowania, organ I instancji wystąpił do Wójta Gminy D. oraz do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. o opinię, wymaganą zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78 z poźn. zm.). Oba organy wyraziły pozytywne opinie, uznając rekultywację za zakończoną. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] Starosta B. odmówił jednak uznania za zakończoną rekultywacji w/w gruntów uznając, że Skarżący nie spełnił wymogów określonych w decyzji Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] czerwca 2006 r. Wskutek wniesionego przez Skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie doszło do dostatecznego wyjaśnienia, czy rekultywacja gruntów na działce [...] została zakończona zgodnie z wymogami określonymi w decyzji Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...], tj., czy ww. nieruchomość może być wykorzystana jako grunt rolny. Zdaniem Kolegium w skarżonej decyzji organ I instancji nie ustalił, czy doszło do zrekultywowania gruntów zgodnie z przedłożonym projektem, czy doszło do zaistnienia przesłanki o charakterze przedmiotowym, merytorycznym, pozwalającej uznać rekultywację gruntów za zakończoną, a co za tym idzie do uznania gruntu poddanego rekultywacji za przydatny do użytkowania rolniczego. Stwierdzono, że organ I instancji skupił się jedynie na wykazaniu, że Skarżący na przedmiotowej działce prowadził przetwarzanie odpadów. Kolegium zaleciło jednocześnie ażeby organ I instancji odniósł się do pozytywnych, uznających rekultywację za zrealizowaną, opinii Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. (z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...]) oraz Wójta Gminy D. (z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...]). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] ponownie odmówił uznania za zakończoną rekultywacji terenów pokopalnianych na działce nr [...], położonej w obrębie K., gm. D. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 6, 7 oraz 107 k.p.a. poprzez zawarcie lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia uniemożliwiającego obronę praw strony, w tym nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób jednoznacznie wskazujący, w których punktach działki i na jakim obszarze doszło do rzekomego przekroczenia parametrów. Naruszeniem prawa, było też zdaniem Skarżącego, nieustosunkowanie się organu do zarzutów i wniosków strony zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r., co miało wpływ na prawa i obowiązki strony. W ocenie Skarżącego wyniki badań ekspertyzy J. Instytutu Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w P. są nielogiczne i sprzeczne ze stanem faktycznym. Ekspertyza nie zawiera konkretnej informacji, w jakich miejscach dokonano poboru próbek, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli. Skarżący wskazał też na fakt, że stwierdzenie organu, jakoby przedmiotowe grunty miałyby posiadać ograniczoną funkcję produkcyjną, nie jest zgodne z prawdą, albowiem nigdy nie planował wykorzystania działki do produkcji jadalnych roślin kopalnych: owoców, warzyw lub zbóż, a jedynie uprawę roślin energetycznych - śluzowca pensylwańskiego, wierzby energetycznej, miskanta olbrzymiego, topinamburu kanadyjskiego, które zostaną wykorzystane w biogazowniach lub paleniskach na biomasę. Uprawa tychże roślin jest też produkcją rolniczą. Jego zdaniem organ pominął także okoliczność, że teren przedmiotowej działki przed rekultywacją był użytkiem kopalnym, znajdującym się w grupie C rodzajów gruntów, a nie terenem produkcji rolniczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję uznając ją za merytorycznie prawidłową. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności przytoczyło treść art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyjaśniając co należy rozumieć pod pojęciem rekultywacji gruntów. Zdaniem SKO ustawowa definicja rekultywacji gruntów ma charakter celowościowy - wskazuje kierunek, do którego należy zmierzać, nie określając działań do tych celów prowadzących. W sytuacji, gdy określony grunt zostaje zrekultywowany organ administracji może wydać decyzję o uznaniu rekultywacji za zakończoną. W odwrotnej sytuacji, niezależnie od charakteru i zakresu brakujących do zakończenia rekultywacji zabiegów - nie można uznać rekultywacji za zakończoną. Kolegium podkreśliło również, że uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną wymaga specjalistycznej opinii, którą dysponują rzeczoznawcy, a wymóg takiej opinii odnosi się również do decyzji o uznaniu rekultywacji gruntów za zakończoną. Uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny SKO stwierdziło, że projekt rekultywacji w niniejszej sprawie przewidywał przemieszczenie ziemi (głównie piasków pylastych) i pokrycie powierzchni warstwą gleby żyznej. Tymczasem jak wynika z akt sprawy teren przedmiotowej działki nie został zrekultywowany zgodnie z projektem rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego K., wykonanego przez mgr inż. W. W. w lipcu 2006 roku. Wielokrotne wizje na gruncie, z udziałem Skarżącego, wykazały bowiem, że składował on na terenie przedmiotowej działki odpady, która to czynność nie była wskazana w załączonym projekcie i na dokonanie której nie miał stosownego zezwolenia. Do zasypania wyrobiska wykorzystywał on też zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego i odpadowych minerałów ceramicznych. Powyższe okoliczności zdaniem SKO świadczą o tym, że rekultywacja nie została przeprowadzona w sposób należyty i wskazany w przedłożonym projekcie. Okoliczność, iż wypełnienie powstałego w czasie eksploatacji wyrobiska mogło nastąpić wskazanymi w decyzji odpadami, nie mogło w ogóle mieć miejsca, bowiem nie przewidywały tego decyzje o rekultywacji. Proces ten miał polegać na przemieszczaniu mas ziemnych z gruntów przyległych celem makroniwelacji terenu (rekultywacja techniczna), a następnie pokryciu zrekultywowanej powierzchni warstwą gleby żyznej o grubości 15 cm i wprowadzeniu roślin motylkowych (rekultywacja biologiczna). Odnosząc się z kolei do opinii właściwych organów, co do uznania zakończenia rekultywacji, Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko organu I Instancji, że pozytywna opinia Wójta Gminy D. uwarunkowana została wykonaniem rekultywacji zgodnie z przepisami ustawy, natomiast opinia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. obejmuje zakresem jedynie część techniczną część rekultywacji, w tym przypadku zgodnie z projektem rekultywacji: wyprofilowanie skarp, podniesienie spągu wyrobiska. Istotna jest w sprawie także okoliczność, że część techniczna rekultywacji została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a zastrzeżenia dotyczyły wyłącznie wykonania rekultywacji niezgodnej z projektem - w zakresie nawiezienia mas ziemnych, gruzu i użycia mieszanki popiołowo-gruntowej, nie objętych opinią Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego. Za trafne Kolegium uznało też dopuszczenie przez organ I instancji dowodu w postaci ekspertyzy wykonanej przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa-Państwowy Instytut Badawczy w P. oraz Politechnikę B., z której to wynika, że badany grunt nie jest odpowiednio przygotowany do produkcji rolniczej, z uwagi na występowanie miejsc nadmiernie uwilgotnionych, które świadczą z kolei o niewłaściwych warunkach wodno-powietrznych gruntu. Wprowadzenie zaś do gruntu wspomnianej wyżej mieszanki spowodowało, zdaniem wykonującego ekspertyzę, nieodpowiedni odczyn gleby i stworzyło skrajnie niekorzystne warunki dla rozwoju roślin uprawnych. Wskazano w niej ponadto, że mieszanka popiołowo-gruntowa może stanowić potencjalne zagrożenie środowiskowe, ze względu na wysokie zawartości pierwiastków śladowych, takich jak: kadm, cynk i bar i bardzo wysokie zawartości przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu, co stwarza niebezpieczeństwo przenawożenia, a także eutrofiazacji wód gruntowych. Konkludując Kolegium doszło do wniosku, że rekultywacja w kierunku rolnym, a taką określono w decyzji rekultywacyjnej oznacza, że grunt podlegający rekultywacji w niniejszej sprawie powinien nadawać się do szeroko rozumianej produkcji rolniczej, a nie tylko wybranych rodzajów roślin, jakimi są rośliny energetyczne, jak wnioskuje Skarżący. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł Skarżący wskazując, że organ nie przeprowadził postępowania w sposób gwarantujący zachowanie zasady prawdy obiektywnej i z naruszeniem zasady informowania stron. Poza tym, organy obu instancji, jego zdaniem, błędnie przyjęły, że przez rekultywację gruntów w kierunku rolnym należy rozumieć rekultywację, która obejmuje wszystkie łącznie obszary tego kierunku. Stwierdził także, iż oba organy, a zwłaszcza Starosta Powiatu B. naruszyły przepisy postępowania, w art. 7, 8, 10, 75, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a., poprzez pozostawienie poza zakresem rozważań zarzutów sformułowanych pod adresem zgromadzonych w sprawie dowodów, wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia sprawy, bez ustosunkowania się w należyty sposób do wszystkich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez organy I i II instancji. Wskazał przy tym, organy obydwu instancji nie zapewniły wszystkim stronom udziału postępowaniu. Na potwierdzenie faktu konieczności udziału właścicieli nieruchomości w toczącym się postępowaniu w sprawie rekultywacji gruntów Skarżący przywołał wyroki sądów administracyjnych, z których jego, zdaniem wynika, iż właściciele takich nieruchomości są w takich sprawach stronami postępowania administracyjnego. Skarżący zwrócił też uwagę na fakt, że przedłożona w sprawie ekspertyza, określająca stopień przydatności gruntów do produkcji rolnej, budzi wątpliwości, jest nielogiczna i organ winien - dla jasności sprawy - je wyjaśnić, czego jednak nie uczynił. Zasadzenie wierzby, jak wspomniał spełni warunek rolniczego kierunku rekultywacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w sprawie na podstawie art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zawieszone postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. W piśmie procesowym z dnia 11 października 2017 r. Skarżący przedłożył sprawozdanie z badań Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska B. z badań nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. oraz akredytowanego laboratorium J. H. w G. z dnia [...] lipca 2017 r. na okoliczność prawidłowości parametrów zrekultywowanego terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] września 2016 r. o odmowie uznania za zakończoną rekultywacji terenów pokopalnianych na działce nr [...], położonej w obrębie K., gm. D. Postępowanie administracyjne w analizowanej sprawie prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 909, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa"). Reguluje ona, zgodnie z treścią art. 1, zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Zgodnie z art. 4 pkt 18 tej ustawy, przez rekultywację gruntów należy rozumieć nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Grunty zdegradowane to grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej (art. 4 pkt 16 ustawy). Grunty zdewastowane to grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku przyczyn, o których mowa w pkt 16 (art. 4 pkt 17 ustawy). Decyzję w sprawach rekultywacji wydaje starosta, po zasięgnięciu opinii (1) dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego - w odniesieniu do działalności górniczej, (2) dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego - w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji oraz (3) wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Stosownie zaś do przepisu art. 22 ust. 1 ww. ustawy decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają: 1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5, 2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów, 3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów, 4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną. Zacytowana wyżej definicja rekultywacji wskazuje, jak słusznie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji, wyłącznie kierunek, do którego należy zmierzać, nie określając działań do tych celów prowadzących. Określony grunt może być zatem albo zrekultywowany, tj. przywrócony do użytkowania rolnego, i wtedy organ może wydać decyzję o uznaniu rekultywacji za zakończoną, albo nie zostać przywrócony do użytkowania rolnego, niezależnie od charakteru i zakresu brakujących do zakończenia rekultywacji zabiegów – i wtedy nie można uznać rekultywacji za zakończoną (tak też m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA 4116/03, oraz WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. II SA/Kr 1435/13, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Zgodzić się również należy z orzekającymi w sprawie organami, że uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną wymaga specjalistycznej wiedzy, a taką dysponują rzeczoznawcy. Z zacytowanego wyżej art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wprost wynika, że w decyzjach wydawanych w sprawach rekultywacji i zagospodarowania gruntów, określających m.in. stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, stopień ów powinien być ustalony na podstawie opinii rzeczoznawców - art. 28 ust. 5 ustawy. Wymóg ten odnosi się również do decyzji o uznaniu rekultywacji gruntów za zakończoną, w której jedną z przesłanek decyzji jest orzeczenie, co do zdolności produkcyjnej gruntów. W tym miejscu należy też podkreślić, że decyzje w sprawie rekultywacji gruntów, są decyzjami uznaniowymi. Wydanie takiej decyzji musi być zatem poprzedzone postępowaniem administracyjnym, które powinno być prowadzone zgodnie z przepisami K.p.a., a które nakładają na organy orzekające w sprawie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy oraz należytego uzasadnienia faktycznego decyzji. W ocenie Sądu zgromadzony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy dawał postawę do uznania, że rekultywacja działki nr [...] – w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy i w zakresie wynikającym z decyzji Starosty B. z dnia [...] czerwca 2006 r. – nie została zakończona zgodnie z przedłożonym projektem. Przedłożony w ramach toczącego się postępowania projekt rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego K. wykonany przez mgr inż. W. W. zakładał przemieszczenie ok. 18 tys. m3 ziemi (głównie piasków pylastych) i pokrycie rekultywowaną powierzchnię warstwą żyznej gleby o grubości ok. 15 cm. Jak wynika zaś z akt sprawy, w szczególności z przeprowadzonych wielokrotnie wizji na gruncie, Skarżący składował na terenie działki o nr [...] odpady, która to czynność nie była wskazana w załączonym projekcie i na dokonanie której nie miał stosownego zezwolenia. W toku postępowania organy ustaliły też, że do zasypania wyrobiska Skarżący wykorzystywał zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego i odpadowych minerałów ceramicznych. Powyższe okoliczności, jak słusznie zauważyło SKO potwierdzają, że rekultywacja nie była przeprowadzona w sposób należyty i zgodny z przedłożonym projektem. Okoliczność zaś, iż wypełnienie powstałego w czasie eksploatacji wyrobiska mogło nastąpić wskazanymi w decyzji odpadami, nie mogło – jak słusznie uznały orzekające w organy, w ogóle mieć miejsca, bowiem nie przewidywała tego decyzja o rekultywacji. Proces ten w ramach rekultywacji technicznej miał polegać na przemieszczaniu mas ziemnych z gruntów przyległych celem makroniwelacji terenu, a następnie pokryciu zrekultywowanej powierzchni warstwą żyznej gleby o grubości 15 cm i wprowadzeniu roślin motylkowych (rekultywacja biologiczna). Tylko taki kierunek rekultywacji mógł zostać przeprowadzony przez Skarżącego na wskazanym terenie i wszelkie odstępstwa w tym zakresie stanowiły naruszenie zasad ustalonych w projekcie rekultywacji. Przy czym, jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji, część techniczna rekultywacji została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a zastrzeżenia dotyczyły wyłącznie wykonania rekultywacji niezgodnej z projektem - w zakresie nawiezienia mas ziemnych, gruzu i użycia mieszanki popiołowo-gruntowej, nie objętych opinią Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w L. Powyższa okoliczność, wbrew zarzutom skargi, została potwierdzona przedłożoną w sprawie ekspertyzą wykonaną przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w P. z sierpnia 2016 roku w zakresie określenia stopnia przydatności do produkcji rolniczej przedmiotowych gruntów, rekultywowanych w kierunku rolnym, lecz z wykorzystaniem mieszanki popiołowo-gruntowej R. oraz nawiezionych mas ziemnych. Z opinii tej wynika jednoznacznie, że rekultywowany grunt nie jest odpowiednio przygotowany do produkcji rolniczej, z uwagi na występowanie miejsc nadmiernie uwilgotnionych, które świadczą z kolei o niewłaściwych warunkach wodno-powietrznych gruntu. Wprowadzenie zaś do gruntu wspomnianej wyżej mieszanki spowodowało nieodpowiedni odczyn gleby i stworzyło skrajnie niekorzystne warunki dla rozwoju roślin uprawnych. Przedmiotowa ekspertyza wykazała ponadto, że mieszanka popiołowo-gruntowa może stanowić potencjalne zagrożenie środowiskowe, ze względu na wysokie zawartości pierwiastków śladowych, takich jak: kadm, cynk i bar i bardzo wysokie zawartości przyswajalnych form fosforu, potasu i magnezu, co stwarza niebezpieczeństwo przenawożenia, a także eutrofiazacji wód gruntowych. W ocenie Sądu, Kolegium trafnie oceniło powyższą opinię, podzielając stanowisko w niej zawarte, że badany grunt nie jest odpowiednio przygotowany do produkcji rolniczej. Rekultywacja w kierunku rolnym, a taką określono w decyzji rekultywacyjnej, oznacza bowiem, że grunt podlegający rekultywacji w niniejszej sprawie powinien nadawać się do szeroko rozumianej produkcji rolniczej, a nie tylko – jak oczekiwałby tego Skarżący - wybranych rodzajów roślin, jakimi są rośliny energetyczne. Stąd też zaprezentowana w tym zakresie argumentacja skargi nie jest trafna. Nietrafne są również zarzuty skargi co do uchybień w zakresie braku udziału w postępowaniu wszystkich jego uczestników. Z wnioskiem o określenie kierunku rekultywacji dla wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego "K." położonego w obrębie K., gm. D. wystąpił bowiem W. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe T. w B., będący jednocześnie współwłaścicielem nieruchomości. Nie jest przy tym istotne, że Skarżący w prowadzonym postępowaniu występował jako przedsiębiorca pod firmą PW T., a nie jako osoba fizyczna, albowiem przedsiębiorstwo osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie ma odrębnego bytu prawnego. Zgodzić się natomiast należy ze Skarżącym, że jego żona I. P. będąca współwłaścicielką nieruchomości objętej rekultywacją oznaczonej jako działka nr [...], poprzez brak udziału w tym postępowaniu została pozbawiona możliwości ochrony swych praw właścicielskich. Mogła zatem, co też faktycznie uczyniła, skutecznie domagać się jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a i ponownego rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu wniosku I. P. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za zakończoną rekultywacji terenów, wznowiło postępowanie i decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...]. W tych okolicznościach – wobec ostatecznego rozstrzygnięcia przez organy - wniosku I. P. o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, zarzut skargi w zakresie nie zapewnienia ww. osobie udziału w tym postępowaniu stał się bezprzedmiotowy. Tym bardziej, że Sąd na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. stwierdził, że I. P. posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnymi zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją i umożliwił jej udział w prowadzonym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia nie miało też wpływu przedłożenie przez Skarżącego na etapie postępowania sądowego sprawozdania akredytowanego laboratorium JSH H. w G. z dnia [...] lipca 2017 r. na okoliczność prawidłowości parametrów zrekultywowanego terenu. Przypomnieć bowiem należy, że sąd administracyjny bada prawidłowość decyzji organu administracji publicznej przez pryzmat materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, który podlegał ocenie przez organ w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe "sprawozdanie" nie było znane organowi w chwili wydawania decyzji, albowiem zostało sporządzone w dniu [...] lipca 2017 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Może to jedynie uczynić w granicach zakreślonych w art. 106 § 3 p.p.s.a., ale nawet wówczas celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy prawidłowo organy ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń. W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie przedłożone sprawozdanie, zawierające co istotne jedynie parametry, w żaden sposób nie podważa prawidłowości zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy ponownie podkreślić, co wynika wprost z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia, że część techniczna rekultywacji została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a zastrzeżenia organów dotyczyły wyłącznie wykonania rekultywacji niezgodnej z projektem w zakresie nawiezienia mas ziemnych, gruzu i użycia mieszanki popiołowo-gruntowej, zamiast warstwy gleby żyznej. Odnosząc się z kolei do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 8, 75, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., stwierdzić trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Sądu wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło też dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi cech dowolności. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło