II SA/Bk 1051/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia, WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej B. – P. J. O. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wpisania treści aktu urodzenia do polskiej księgi aktu stanu cywilnego oddala skargę Decyzją z dn. [...].09.2013r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w B. z dn. [...].08.2013r. dotyczącą wpisania treści aktu urodzenia V. M. do polskiej księgi aktu stanu cywilnego. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu 12.08.2013r. V. M. wystąpił z wnioskiem do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w B. o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu urodzenia: M. W. urodzony [...] marca 1978r. w miejscowości N. U. Ukraina. Podał, że wpis potrzebny jest do uzyskania obywatelstwa. Do wniosku dołączył akt urodzenia sporządzony na Ukrainie oraz jego tłumaczenie z języka ukraińskiego przez tłumacza przysięgłego M. Sz. (repertorium [...]). Został dołączony również akt małżeństwa rodziców wnioskodawcy wraz z tłumaczeniem. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w B. decyzją z dn. [...].08.2013r., działając na podstawie art. 73 ust.1 oraz art. 6 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 29.09.1986r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2011r., nr 212, poz. 1264), postanowił wpisać treść aktu urodzenia sporządzonego w miejscowości N. U. (Ukraina), zawierającego dane: imię, nazwisko M. W., urodzony – 22 marca 1978r. w Nowej U. (Ukraina), syn – W. M. i W. M. Podano, że podstawę dokonania wpisu stanowił akt urodzenia wnioskodawcy wydany w USC w miejscowości N. U. (Ukraina) wraz z tłumaczeniem. Wskazano, że decyzja jest zgodna z żądaniem strony i nie wymaga uzasadnienia (art. 107 § 4 k.p.a.). Z decyzja tą nie zgodził się wnioskodawca i wniósł odwołanie do Wojewody P. Zarzucił decyzji, ogólnie, naruszenie prawa. W uzasadnieniu wskazał, że jego intencją było uzyskanie wpisu aktu urodzenia w pisowni, jaką posiada w paszporcie tj. V. M. urodzony: N. U. a nie: W. M. urodzony: Nowa U. Odwołujący stwierdził, że treść wniosku z dn. 12.08.2013r. została mu narzucona przez urzędnika USC, ponieważ od początku nie zgadzał się z pisownią danych osobowych, jakie zostały zapisane we wniosku i w konsekwencji – w decyzji. Przedstawił kopię własnego paszportu i paszportu rodziców oraz tłumaczenia aktu urodzenia przez innego tłumacza w 2009r. (rep. 85/09) na okoliczność, że pisownia danych osobowych powinna być identyczna jak w paszporcie. Wojewoda P., wydając decyzję z dn. [...].09.2013r., nie zgodził się z zarzutami odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dn. 29.09.1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego i wyjaśnił, że na tej podstawie należało dokonać transkrypcji aktu stanu cywilnego, która polega na wiernym przepisaniu treści zagranicznego dokumentu do polskich ksiąg stanu cywilnego w oparciu o oryginalny dokument (sporządzony w państwie, w którym dokonano pierwotnej rejestracji) i jego tłumaczenie na język polski przez tłumacza przysięgłego. W niniejszej sprawie, decyzja o wpisaniu aktu urodzenia wnioskodawcy została wydana na podstawie złożonego oryginału odpisu aktu urodzenia sporządzonego na Ukrainie i jego tłumaczenia, jako dokumentu źródłowego. Tłumacz przysięgły miał obowiązek dokonać tłumaczenia treści aktu bezpośrednio z aktu urodzenia, a nie z paszportu. Organ odwoławczy nie uznał zarzutu skargi, jakoby tłumaczenie zostało dokonane pod naciskiem urzędnika USC w B. i wbrew woli Skarżącego. Wpisanie aktu urodzenia do polskich ksiąg zostało dokonane na podstawie dokumentów złożonych przez stronę, w tym załączonego tłumaczenia z dn. 9.08.2013r. Organ nie miał prawa dokonywania zmiany danych personalnych według brzmienia paszportowego tj. V. M., bowiem wszelkie sprawy zawiązane ze sprostowaniem aktu urodzenia należą do kognicji sądu powszechnego. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. V. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi zostały powtórzone zarzuty z odwołania. Skarżący nie zgodził się ze sposobem postępowania w USC w B. twierdząc, że tłumaczenie aktu urodzenia zostało dokonane według wymagań urzędnika, a nie według woli strony. Nie zostały uwzględnione dane osobowe Skarżącego w pisowni paszportowej, które znajdują się w innych tłumaczeniach i dokumentach. Skarżący twierdzi, że został zmuszony, przez pracownika USC do napisania wniosku o wpisanie aktu urodzenia do polskich ksiąg, którego treść była narzucona przez pracownika, niezgodna z wolą wnioskodawcy. Skarżący zarzucił decyzji błędy polegające na wpisaniu nieprawdziwych danych w akcie urodzenia, brak uzasadnienia decyzji I instancji i właściwego pouczenia o możliwości odwołania, błędne powołanie się na oryginał aktu skoro złożono jego odpis, bezprawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, utrudnianie Skarżącemu otrzymania odpisów (podania) z akt administracyjnych, stronniczość tłumacza przysięgłego. Skarżący stwierdził, że pogwałcono jego prawa jako człowieka – wolności i poszanowania oraz ochrony jego danych osobowych, narażając na kłopoty w postaci braku jednolitości tych danych w różnych dokumentach. Skarżący, przebywając w Polsce od 12 lat, w wielu instytucjach ma zapisane imię i nazwisko (jak w paszporcie) – M. V. Zdaniem Skarżącego, pisownia danych osobowych powinna być uznawana w oryginale bez żadnego tłumaczenia, zaś art. 51 Konstytucji RP daje stronie prawo żądania usunięcia informacji nieprawdziwych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odpowiadając na zarzuty, organ wyjaśnił raz jeszcze na czym polega transkrypcja aktu stanu cywilnego. Stwierdził, że dodatkowe postępowanie dowodowe nie jest wymagane, skoro podstawą transkrypcji są dokumenty, zaś tłumacz przysięgły dokonuje tłumaczenia zgodnie z tekstem źródłowym i prawnymi zasadami tłumaczenia, a nie zgodnie z sugestią urzędnika. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, do aktu stanu cywilnego przenosi się dane zawarte w tłumaczeniu zgodnie z polskim prawem. Odstąpienie od uzasadnienia decyzji przez organ I instancji nastąpiło zgodnie z art. 107 § 4 k.p.a., ponieważ decyzja uwzględniała żądanie strony. Z tego też powodu podlegała wykonaniu na podstawie art. 130 § 4 k.p.c. Dodatkowo organ wyjaśnił, że Skarżący, jako obywatel Ukrainy, posługuje się paszportem oraz kartą pobytu, gdzie są wpisane dane osobowe z paszportu. W przypadku nabycia obywatelstwa polskiego, w dowodzie osobistym zostaną wpisane dane z polskiego aktu stanu cywilnego. Swój udział w postepowaniu sądowym zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej B. – Północ w B. W piśmie procesowym z dn. 20.02.2014r. Prokurator wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Zdaniem Prokuratora, transkrypcja aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, nie wymaga formy decyzji, a jest czynnością materialno-techniczną. Według Prokuratora, art. 73 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego nie jest podstawą do wydania decyzji w przypadku uwzględnienia wniosku strony, a jedynie w przypadku odmowy dokonania wpisu. Powołano, w tym temacie, orzecznictwo sądowe: wyrok WSA w Warszawie z dn. 7.10.2011r. – IV SA/Wa 1107/11 (wyrok NSA z 15.02.2013r. II OSK 71/12), wyrok WSA w Olsztynie z dn. 12.08.2010r. – II SA/Ol 415/10. Zdaniem Prokuratora decyzja została wydana bez podstawy prawnej tj. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i podlega stwierdzeniu nieważności. Z powyższym stanowiskiem Prokuratora nie zgodził się pełnomocnik Wojewody, składając na poparcie przekonań organu, pisemne stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych z dn. 27.07.2012r. Prokurator przyznał (na rozprawie w dniu 11.03.2014r.), że nie ma zastrzeżeń do meritum sprawy – co do sporządzenia aktu urodzenia w języku polskim, natomiast poparł stanowisko co do wydania decyzji bez podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dn. 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. , poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w sytuacji, gdy kontrola sądowa wykaże naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy oraz dające podstawę do wznowienia postępowania, także inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Badając legalność zaskarżonej decyzji, zgodnie z w/w kognicją, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zaś argumenty podniesione w skardze oraz w piśmie procesowym Prokuratora, nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska Prokuratora, zarzucającego nieważność decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Sąd nie podziela argumentacji Prokuratora z następujących względów: Art. 7 ust. 1 ustawy z dn. 29.09.1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2011r., nr 212, poz. 1264) zwanej dalej "ustawą", stanowi o tym, że czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w różnych formach: aktu stanu cywilnego, decyzji, postanowień... (pkt 1-3). Przepis ten nie określa, w jakiej sytuacji należy wydać decyzję, a w jakiej inny akt prawny lub dokonać czynności materialno-technicznej. Art. 7 ust. 2 ustawy przyjmuje jeszcze inną formę tj. powiadomienia wnioskodawcy w przypadku odmowy dokonania (wymienionych tamże) czynności. Natomiast w ust. 4 art. 7 zostało zawarte unormowanie: "Odmowa dokonania innych czynności związanych z rejestracją stanu cywilnego niż określonych w ust. 2 oraz nieprzewidzianych w ustawie, a mogących mieć wpływ na stan cywilny osób, następuje w formie decyzji". Art. 73 ust. 1 ustawy daje podstawę prawną do wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą. Art. 73 nie określa formy załatwienia sprawy. Należy zauważyć, że rejestracja w formie aktu stanu cywilnego (tj. czynności materialno-technicznej) została zastrzeżona dla zarejestrowania zdarzeń faktycznych: urodzenia, małżeństwa, zgonu. Czym innym niż rejestracja jest wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego, aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą tj. transkrypcja (art. 73 ustawy). Transkrypcja, jako instytucja prawa publicznego, jest dokonywana w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego i polega na wiernym przepisaniu treści zagranicznego dokumentu, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek zmian i poprawek. Akt przedstawiony do transkrypcji podlega kontroli w zakresie spełnienia warunków formalnych tj. czy jest oryginalnym odpisem aktu stanu cywilnego sporządzonym w państwie, w którym dokonano pierwotnej rejestracji. W orzecznictwie sądów powszechnych istniała rozbieżność w określeniu, czy transkrypcja stanowi rejestrację na terenie Polski zdarzeń w postaci: urodzenia, małżeństwa, zgonu mających miejsce za granicą, czy też nie ma charakteru rejestracyjnego a stanowi tylko przetransportowanie pod względem językowym i formalnym zagranicznego aktu stanu cywilnego na obowiązujący w Polsce język urzędowy i w obowiązującej w Polsce formie rejestracji zdarzeń. Kwestię tę rozstrzyga uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 20.11.2012r. w sprawie o sygn. III CZP 58/12, która (co prawda) w swojej tezie nie zawiera rozstrzygnięcia akurat tego problemu, jednakże w dywagacjach uzasadnienia uchwały wyraża stanowisko, że wpisanie aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą do polskich ksiąg stanu cywilnego, nie jest rejestracją. Sąd podziela to stanowisko Sądu Najwyższego, jak również tezę wyrażoną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dn. 3.06.2011r. (sygn.. akt III CSK 259/10), która brzmi następująco: "Dokonując transkrypcji, kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje decyzję administracyjną o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego i decyzja ta stanowi podstawę do sporządzenia polskiego aktu stanu cywilnego. W ramach transkrypcji kierownik urzędu stanu cywilnego opisuje jedynie akt podlegający transkrypcji przytaczając jego treść bez żadnych zmian. W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który nie różni się treścią od aktu transkrybowanego, a pod względem formy, mocy dowodowej oraz zasad korekty, nie różni się od aktów stanu cywilnego rejestrujących zdarzenie krajowe". W w/w postanowieniu Sąd Najwyższy nie wskazywał podstawy prawnej decyzji, bowiem przedmiotem postępowania cywilnego było inne zagadnienie. Natomiast, Sąd procedujący w niniejszej sprawie, sprowadza zagadnienie podstawy prawnej do następującej konstatacji: Art. 73 ustawy nie rozstrzyga, w jakiej formie prawnej należy dokonać wpisu aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą do polskich ksiąg stanu cywilnego. Skoro transkrypcja nie jest rejestracją, to również nie znajduje tu zastosowania art. 7 ustawy w tym również ust. 4 art. 7 mówiącego o formie decyzji, ale tylko w przypadku odmowy dokonania czynności rejestracyjnych. W ocenie Sądu, przy wykluczeniu formy czynności materialnotechnicznej oraz postanowienia (o czym stanowi art. 7 ustawy), podstawą prawną wydanej decyzji dla wpisania aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą do polskich ksiąg stanu cywilnego jest art. 104 § 1 k.p.a., jako podstawowa forma załatwienia sprawy w postepowaniu administracyjnym. Należy zaznaczyć, że dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne nie zajmowało się, w istocie, odpowiedzią na pytanie, czy w przypadku uwzględnienia wniosku o transkrypcję zagranicznego aktu stanu cywilnego, organ winien wydać orzeczenie w formie decyzji? Przegląd orzecznictwa wskazuje, bowiem, iż przedmiotem zaskarżenia były decyzje odmawiające wpisów do polskich ksiąg aktów stanu cywilnego bądź odmawiające sprostowania już wpisanych aktów. Nie mniej jednak, z treści uzasadnień wyroków sadowych wynika, że sądy administracyjne nie miały wątpliwości co od tego, że wpisanie do polskich ksiąg, aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy, następuje w formie decyzji. Przykładem może być wyrok NSA z dn. 18.10.2011r. – II OSK 1467/10, gdzie w uzasadnieniu (str. 6) Sąd stwierdza: "... NSA wskazuje, iż podejmując rozstrzygnięcie o wpisaniu zagranicznego aktu stanu cywilnego, w decyzji wpisuje się akt podlegający transkrypcji...". Podobnie w wyrokach: WSA w Lublinie z dn. 11.05.2004r. ( II SA/Lu 1311/03), WSA w Gliwicach z dn. 22.09.2006r. (IISA/Gl 494/06), gdzie sądy nie kwestionowały (działając w trybie art. 134 p.p.s.a.) formy decyzji pozytywnej. W uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach z dn. 11.07.2012r. (IISA/Ke 375/12) Sąd stwierdza m. in.: "Zadaniem organu w tym postępowaniu jest ustalenie, czy przedłożony dokument ma charakter aktu stanu cywilnego i wydanie stosownej decyzji (o wpisaniu lub odmowie jego wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego) w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy". Przywołane przez Prokuratora, w uzasadnieniu wyroku NSA z dn. 15.02.2013r. ( IIOSK 71/12; kasacja od wyroku IV SA/Wa 1107/11) stwierdzenie, że transkrypcja ma charakter techniczny – nie jest, w ocenie Sądu, przekonujące w świetle w/w orzecznictwa Sądu Najwyższego i innych orzeczeń sądów administracyjnych tym bardziej, że teza wyroku NSA (II OSK 71/12) dotyczyła innego zagadnienia tj. braku możliwości sprostowania oczywistej omyłki w transkrybowanym akcie zagranicznym. Natomiast, drugie z orzeczeń, przywołanych przez Prokuratora w piśmie procesowym z dn. 20.02.2014r. – wyrok WSA w Olsztynie II SA/Ol 415/10, nie dotyczy zagadnienia transkrypcji aktu sporządzonego za granicą. Przedmiotem postępowania przed sądem olsztyńskim było wpisanie do ksiąg stanu cywilnego odpisu aktu polskiego (nie zagranicznego) z księgi zaginionej. Zatem, nie można było zastosować żadnej analogii do sprawy niniejszej. Reasumując, w ocenie składu orzekającego, nie zachodziły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do uznania, by zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Wystarczająca podstawą prawną decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 104 § 1 k.p.a., bez potrzeby powoływania art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy. Niezbędne przepisy zostały powołane w decyzji organu I instancji, co zaaprobował organ odwoławczy. Jeśli chodzi o zarzuty skargi przedstawione przez V. M., Sąd uznał je za niezasadne. Istota transkrypcji aktu stanu cywilnego, w oparciu o treść art. 73 ust. 1 ustawy została wyjaśniona powyżej. Należy powtórzyć, iż wpisanie aktu urodzenia Skarżącego do polskich ksiąg aktu stanu cywilnego polegało na wiernym przepisaniu, przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego, treści dokumentu ukraińskiego bez możliwości jakichkolwiek zmian lub poprawek. Wbrew twierdzeniu Skarżącego, Kierownik USC w B., w decyzji z dn. [...].08.2013r. zgodnie z zasadami transkrypcji, dokonał opisu danych osobowych, wynikających z tłumaczenia na język polski, aktu urodzenia. Podstawą były dokumenty złożone przez Skarżącego: oryginalny odpis aktu urodzenia w języku ukraińskim oraz tłumaczenie na język polski dokonane przez tłumacza przysięgłego dnia 9.08.2013r. rep. 990/2013. Art. 73 ust. 1 ustawy nie daje podstawy prawnej do dokonywania wpisu, w brzmieniu wynikającym z innego dokumentu, w tym przypadku z paszportu (jak oczekiwał Skarżący). Dane musiały być zgodne z brzmieniem wynikającym z treści aktu urodzenia, a nie z treści paszportu. Organ nie miał podstawy prawnej do wpisania danych: V. M., skoro z przetłumaczenia z języka ukraińskiego na polski wynika brzmienie: M. W. (podobnie pozostałe zapisy). Wniosek złożony dn. 12.08.2013r. i podpisany przez Skarżącego również zawierał żądanie, które zostało uwzględnione, w całości, w zaskarżonej decyzji. Dopiero w odwołaniu i skardze do Sądu, Skarżący zaprzeczył treści wniosku podając, że został "zmuszony" przez urzędnika USC do napisania takiej a nie innej treści. Skarga, w zdecydowanej części, dotyczy opisu załatwienia sprawy w siedzibie USC w Białymstoku i niewłaściwego zachowania urzędników. Należy wyjaśnić, że Sąd nie będzie zajmował się oceną właściwego bądź niewłaściwego postępowania pracowników USC, ponieważ nie jest ono przedmiotem sprawy, a skarga w tym przedmiocie służy do organu zwierzchniego na niewłaściwe (zdaniem Skarżącego) załatwienie sprawy, w trybie przewidzianym w dziale VIII k.p.a. Sąd podziela argumentacje Wojewody co do tego, że decyzja, merytorycznie, jest zgodna z prawem. Organy, dokonując transkrypcji aktu stanu cywilnego, nie wydają decyzji tzw. uznaniowej. Nie mogą, zatem, wykazać interesu strony, która ( jak w tym przypadku Skarżący) może mieć problemy prawne z tego powodu, że posiada inne brzmienie danych osobowych w paszporcie niż w akcie urodzenia. W oryginalnym brzmieniu aktu urodzenia nie występuje dodatkowa pisownia paszportowa: M. V., stąd też jej uwzględnienie z transkrybowanym akcie nie mogło mieć miejsca, bo wówczas polski akt urodzenia (zapisany w księgach stanu cywilnego) różniłby się od oryginalnego, co nie jest dozwolone. Ponieważ wydana decyzja przez organ I instancji uwzględniała wniosek Skarżącego z dn. 12.08.2013r. to organ miał prawo odstąpić od uzasadnienia i wykonać decyzję ( art. 107 § 4 i art. 130 § 4 k.p.a.). Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.