II SA/Bk 1068/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-11-26

Skład orzekający: Anna Sobolewska - Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa gminy, uzasadniona brakiem wystarczających środków w budżecie, może stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu odszkodowania za przejęte nieruchomości?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja finansowa gminy, nawet w kontekście jej zadłużenia, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu odszkodowania za przejęte nieruchomości. Gmina, która od lat toczy postępowanie w sprawie, powinna zabezpieczyć środki finansowe na zaspokojenie roszczeń, a brak podjęcia takich kroków obciąża ją i nie może być podstawą do ochrony tymczasowej. Wywłaszczenie musi odbywać się za słusznym odszkodowaniem, a polityka fiskalna lub zła sytuacja finansowa organu samorządu nie może prowadzić do naruszenia zasad Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Gmina Ch. złożyła skargę na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. o ustaleniu odszkodowania za przejęte nieruchomości na rzecz spółki P. U. – B. "S." Sp. z o.o. Gmina wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, powołując się na trudną sytuację finansową i brak wystarczających środków w budżecie na pokrycie odszkodowania. Wskazała, że wypłata odszkodowania może doprowadzić do braku możliwości odzyskania środków i zaniechania finansowania obowiązkowych zadań.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Ch. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie odszkodowania za przejęte nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. , Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia [...] marca 2014 r., którą ustalono na rzecz P. U. – B. "S." spółki z o.o. odszkodowanie w wysokości 151.613 zł za przejęte nieruchomości nr [...] położone w obrębie K., gm. Ch. oraz zobowiązano Gminę Ch. do wypłacenia odszkodowania na rzecz uprawnionego. Gmina Ch. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywując swoje żądanie bardzo trudną sytuacją finansową. Wskazano, że w budżecie Gminy uchwalonym na rok 2014 nie przeznaczono kwoty wystarczającej na pokrycie odszkodowania w wysokości ustalonej przez organy, czego potwierdzeniem jest uchwała budżetowa gminy – Uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie zmian w budżecie na rok 2014 (k. 5). Skarżąca gmina podniosła, iż środki przewidziane na odszkodowania zostały wskazane w dziale 700, rozdział 70005 § 6050 w wysokości 290.000 zł. Powyższa kwota została rozdysponowana na pokrycie innych ustalonych wcześniej zobowiązań. Ewentualne przeniesienie środków z innych działów doprowadzi do konieczności zaniechania finansowania obowiązkowych zadań spoczywających na gminie. Końcowo Gmina Ch. podniosła, iż przekazanie środków na rzecz uczestnika postępowania doprowadzić może do braku możliwości ich późniejszego odzyskania (k. 4). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu następuje na wniosek skarżącego, który powinien uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wstrzymanie tj. istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Chodzi o taką szkodę, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz by zachodziła przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Przy czym trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Akt, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien się również kwalifikować do wykonania. Uprawdopodobnienie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie oznacza udowodnienia, ale wskazanie okoliczności, która pozwalają z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, że szkoda lub negatywne skutki mogą wystąpić. Nie można przychylić się do stanowiska Gminy Ch., iż konieczność wypłaty odszkodowania, przy uwzględnieniu stanu finansowego Gminy i jej zadłużeniu, spowodować może niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. W zbliżonym staniem faktycznym w sprawie I OZ 973/13 w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż "szkodą taką nie będzie bowiem ewentualne nadwyrężenie budżetu Gminy, nawet w kontekście jej trudnej sytuacji finansowej. Gmina, w świetle faktu, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od wielu lat, winna była zabezpieczyć środki finansowe na zaspokojenie roszczeń wobec właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Brak podjęcia właściwych kroków w tym kierunku obciąża tylko i wyłącznie Gminę i nie może stanowić przesłanki do udzielenia jej ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. Podkreślenia wymaga też, że wywłaszczenie odbywać się musi za słusznym odszkodowaniem, nie można zatem stwarzać sytuacji, w której polityka fiskalna i zła sytuacja finansowa organów samorządu terytorialnego prowadzić będzie do naruszenia zasad zawartych w Konstytucji RP". Podkreślić zatem należy, że trudna sytuacja finansowa Gminy, nie może mieć decydującego znaczenia w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji. Wydanie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość należnego od Gminy odszkodowania, powinno być dla tej Gminy wskazówką, że powinna ona uwzględniać w kolejnych budżetach i zabezpieczać środki na zapłacenie tego rodzaju zobowiązań. Nie może być bowiem tak, że z uwagi na sytuację finansową jednostki samorządu terytorialnego trwale niemożliwe byłoby pokrywanie zobowiązań wobec podmiotów prywatnych, które to zobowiązania wynikają m.in. z przejmowanych od nich nieruchomości W niniejszej sprawie postępowanie toczy się od 2012 r., a zatem Gmina Ch. miała czas, aby uwzględnić kwotę przedmiotowego odszkodowania w swoim budżecie. Tym bardziej, iż po wydaniu w dniu [...] marca 2014 r. decyzji I-instancyjnej w sprawie niniejszej, podejmowała w dniu [...] marca 2014 r. uchwałę w sprawie zmian w budżecie na rok 2014 r. Możliwie był zatem uwzględnienie w tej uchwale wysokości odszkodowania wobec P. U. – B. "S." spółki z o.o. W sprawie nie wystąpią także trudne do odwrócenia skutki, bowiem w razie uwzględnienia skargi Gminy wypłacona kwota zostanie zwrócona na jej rzecz. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło