II SA/Bk 113/13

II SA/Bk 113/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie: sędzia NSA Danuta Tryniszewska - Bytys (spr.), sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na pismo A S. A. w B. z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. A. K. zwrócił się do A Spółki Akcyjnej w B. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej organizacji i kontroli biletów w autobusach Spółki, a w szczególności: ilości osób upoważnionych do kontroli biletów, zatrudnienia kontrolerów bezpośrednio w Spółce lub realizowania kontroli przez podmiot zewnętrzny, ewentualnie wskazania nazwy i adresu podmiotu zewnętrznego, okresu na jaki zawarto umowę na usługę kontroli biletów, ogólnej informacji, na jakich zasadach wynagradzany jest ten podmiot za wykonanie usługi (stawki za kontrolę, procent od wpływów). Wniósł także o wskazanie danych kilku podmiotów, jeśli umowa została zawarta z kilkoma podmiotami oraz o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów, ewentualnie kilku wzorów, jeśli są stosowane. W odpowiedzi na wniosek zawartej w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. Spółka wskazała, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi. W jej ocenie do podmiotów, w których jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą (a takim podmiotem jest Spółka), ma zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na tej podstawie mogą być udzielone wyłącznie informacje o zasadach funkcjonowania podmiotu, czyli informacje dotyczące relacji zewnętrznych. Tymczasem zażądane informacje dotyczą kwestii wewnętrznego funkcjonowania Spółki i dlatego nie stanowią informacji publicznej. Końcowo wskazano, powołując art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że zażądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i są objęte ustawową ochroną. A. K. złożył następnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (w piśmie z dnia 28 listopada 2012 r.), w którym domagał się uchylenia decyzji odmownej, którą – w jego ocenie – jest pismo z dnia [...] listopada 2012 r. Wobec nieustosunkowania się przez Spółkę do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – wywiódł skargę do sądu administracyjnego wskazując jako stronę przeciwną: Zarząd Spółki. Wyjaśnił, że jego zdaniem pismo Spółki z dnia [...] listopada 2012 r. stanowi decyzję administracyjną i podlega ona uchyleniu. Wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wywodził, że udziałowcem Spółki jest Województwo P., jak również otrzymuje ona dopłaty z budżetu państwa do biletów z ulgą ustawową. Te dwa fakty świadczą o dysponowaniu przez Spółkę majątkiem publicznym, a zatem o tym, że jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego powoływanie się przez Spółkę na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (ochronę tajemnicy przedsiębiorcy) w sytuacji, gdy nie zakwalifikowała ona zażądanych informacji jako publicznych – jest samo w sobie sprzeczne, bowiem art. 5 ust. 2 dotyczy wyłącznie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Spółka A wskazała, że jej Zarząd nie posiada zdolności sądowej do występowania jako strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Podtrzymano stanowisko, zgodnie z którym żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznych. W piśmie z dnia 23 lutego 2013 r. skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, wskazał że w przypadku niepodzielenia przez sąd jego stanowiska o posiadaniu przez pismo Spółki z dnia [...] listopada 2012 r. charakteru decyzji administracyjnej – "uzasadniony wydaje się wniosek o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a tym samym zwrot wpisu od skargi w trybie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji bowiem zasadne będzie wszczęcie odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, dotyczącego bezczynności organu". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 184 zdanie 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej tylko w zakresie określonym w ustawie. Katalog aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego został zawarty w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje rozpoznawanie skarg na określone, władcze formy tej działalności w postaci decyzji, postanowień, aktów z zakresu administracji publicznej - innych niż decyzje i postanowienia - dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, interpretacji podatkowych, aktów prawa miejscowego organów samorządowych i terenowych organów administracji rządowej, aktów nadzoru, bezczynność w sprawach, w których powinna być wydana decyzja, postanowienie lub inny akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt – 1 – 8 p.p.s.a.). Zdaniem składu orzekającego ani skarga złożona w sprawie niniejszej, ani przedłożone przez organ dokumenty dotyczące rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej nie wskazują, że przedmiotem skargi był jeden z aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przedstawione do kontroli czynności Spółki nastąpiły w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, które reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), powoływana dalej jako u.d.i.p. Postępowanie to może się zakończyć w następujący sposób: - udzieleniem informacji publicznej, która to czynność nie ma charakteru decyzji ani postanowienia, ale jest czynnością materialno – techniczną (art. 14 u.d.i.p.); - odmową udzielenia informacji, co następuje w formie decyzji administracyjnej, gdy żądana informacja ma charakter publiczny, ale jest ustawowo chroniona i nie może być udostępniona (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); - umorzeniem postępowania o udzielenie informacji, co również następuje w formie decyzji administracyjnej, gdy wnioskodawca nie wypowie się co do zaproponowanego przez organ sposobu udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.); - poinformowaniem strony w zwykłym piśmie procesowym, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Z powyższymi sposobami zakończenia postępowania o udzielenie informacji publicznej związany jest sposób kwestionowania postępowania organu, który informacji nie udzielił. Przyjmuje się bowiem, że wnioskodawcy przysługuje skarga na bezczynność w przypadku, gdy organ milczy wobec wniosku strony, nie wydaje decyzji administracyjnej, gdy zaistniały ku temu podstawy oraz gdy informacja ma charakter publiczny, a organ tak jej nie kwalifikuje i informuje o tym stronę wyłącznie drogą zwykłego pisma procesowego. W sprawie niniejszej mamy do czynienia ze szczególną sytuacją, w której wnioskodawcę pouczono w zwykłym piśmie procesowym, że żądane przez niego informacje – zdaniem Spółki – nie stanowią informacji publicznej oraz jednocześnie (marginalnie) wskazano, że nie mogą zostać udzielone z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, czyli na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie sądu przedmiotowe pismo z dnia [...] listopada 2012 r., wbrew stanowisku skarżącego, nie stanowi decyzji administracyjnej. Zauważyć należy, że decyzję wydaje się w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, gdy dojdzie do kwalifikacji informacji jako publicznej, a jednocześnie zajdą przesłanki uniemożliwiające jej udzielenie z uwagi na ustawową ochronę. Tymczasem w powyższym piśmie nie dokonano kwalifikacji informacji jako publicznej, co wielokrotnie w piśmie organ podkreśla i co stanowi główny argument jego stanowiska. Jak wyżej wskazano – w sytuacji gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej uznaje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej – "załatwia" taki wniosek przez udzielenie pisemnej informacji w tym przedmiocie. Co do prawidłowości takiej formy "załatwienia" wniosku wielokrotnie wypowiadał się sąd administracyjny (vide postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2012 r., I OSK 2592/12 oraz postanowienie NSA z dnia 25 października 2012 r., I OSK 2437/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Skład orzekający w sprawie niniejszej w całości stanowisko to podziela. Dlatego należało uznać, że skarżone pismo stanowi tak przyjętą formę załatwienia wniosku skarżącego. Nie stanowiło tym samym decyzji odmownej, bowiem podmiot do którego skarżący skierował wniosek nie zakwalifikował żądanych informacji do kategorii informacji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. pisma organów administracji publicznej nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Tak samo nie podlegają zaskarżeniu pisma podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. nie udzielono również informacji publicznej, zatem nie stanowi ono czynności materialno – technicznej zawierającej taką informację, a podlegającej kognicji sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji należy uznać, że skarga w sprawie niniejszej została złożona na pismo procesowe, które nie może zostać zakwalifikowane jako akt lub czynność podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (ten sposób rozstrzygnięcia został również wstępnie zaakceptowany przez skarżącego w piśmie z dnia 23 lutego 2013 r. (k. 22 verte). Należy wskazać, że skarżący, o ile w jego ocenie organy Spółki nadal pozostają w bezczynności – może złożyć skargę na bezczynność w tym przedmiocie za pośrednictwem organów Spółki, które skargę wraz z odpowiedzią na nią będą zobowiązane przekazać do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wpływu, zgodnie z art. 54 p.p.s.a. Na marginesie jedynie wskazać należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym zdolność procesową posiada Spółka, a Zarząd wykonuje wyłącznie funkcje reprezentacyjne Spółki. Wskazanie przez skarżącego jako strony przeciwnej Zarządu a nie Spółki nie stanowi jednak przeszkody do ustalenia, że stroną postępowania faktycznie jest Spółka. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone w sprawie niniejszej pismo Spółki A z dnia [...] listopada 2012 r. nie podlega kontroli sądu administracyjnego, zatem skargę na to pismo złożoną należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. W punkcie 2. postanowienia orzeczono o zwrocie kosztów postępowania sądowego na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.