II SA/Bk 1201/14
WyrokWSA w Białymstoku2015-02-24
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak udokumentowania przez stronę praw rzeczowych do nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, pomimo wezwania organu, uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak udokumentowania przez stronę praw rzeczowych (własności, użytkowania wieczystego lub ograniczonego prawa rzeczowego) do nieruchomości przejętej pod drogę publiczną, pomimo wezwania organu, stanowi podstawę do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Odszkodowanie przysługuje wyłącznie podmiotom wymienionym w art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, a sam fakt posiadania nieruchomości nie jest wystarczającą podstawą do jego wypłaty. Wpis w ewidencji gruntów ma charakter jedynie informacyjny i nie tworzy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za działki przejęte pod drogę publiczną. Skarżący, L. O. K., nie przedstawił dokumentów potwierdzających posiadanie praw rzeczowych do nieruchomości, a jego wniosek o zasiedzenie został oddalony. Organy administracji uznały, że brak udokumentowania praw rzeczowych czyni postępowanie bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi L. O. K. w W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowanie za przejęte pod drogi publiczne działki gruntu oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej m.in. na przebudowie i rozbudowie odcinka ulicy [...] (drogi powiatowej) wraz z dwiema łącznicami oraz ulic: [...] (drogi gminnej) i [...] (drogi powiatowej) na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] w B. oznaczonych w operacie ewidencji gruntów nr geod. [...] o pow. 0,0474 ha, nr geod. [...] o pow. 0,0328 ha, nr geod. [...] o pow. 0,1013 ha i nr geod. [...] o pow. 0,0290 ha. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...].
Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta B. działający jako Starosta poinformował L. z siedzibą w W. (powoływaną w dalszej części uzasadnienia też jako Skarżący) jako posiadacza nieruchomości objętych wskazaną decyzją, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za w/w działki.
Ustalając stan prawny nieruchomości organ powołał się na odpis z księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (z której geodezyjnie wydzielone zostały m. in. działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]), z którego wynikało, że w dziale II (Własność) ujawniona jest własność Gminy B., a w pozostałych działach, tj. III (Prawa, roszczenia i ograniczenia) oraz w IV (Hipoteki) brak jest jakichkolwiek wpisów. W celu bezspornego ustalenia praw rzeczowych do przedmiotowych działek organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wezwał Skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie praw do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie przestawił wymaganych dokumentów. Ponadto w toku postępowania organ ustalił też, że Sąd Okręgowy w B. II Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. sygn. akt [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2013r. sygn. akt II [...]
i oddalił wniosek L. o zasiedzenie w/w działek.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Prezydent Miasta B. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejęte pod drogi publiczne działki gruntu położone w B., oznaczone: nr geod. [...], nr geod. [...], nr geod. [...] i nr geod. [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że Skarżący nie wykazał praw rzeczowych do w/w nieruchomości, a samo posiadanie pomimo, że pozostaje pod ochroną prawa nie jest podstawą do wypłaty odszkodowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Skarżący zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 104 § 2 i art. 105 § 1 k.p.a., art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz §3, §4, § 6 i §9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 stycznia 1962 r. w sprawie zmiany niektórych praw do gruntu na prawo wieczystego użytkowania lub użytkowania. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty.
W ocenie autora odwołania organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. nie ustalił, czy Skarżący dysponuje innym, poza własnością i użytkowaniem wieczystym, prawem rzeczowym oraz nie uwzględnił faktu, iż Skarżący jest posiadaczem samoistnym w/w nieruchomości od 1955 roku.
W ocenie pełnomocnika odwołującego organ I instancji błędnie uznał, że przekształcenie prawa w trybie rozporządzenia wymagało decyzji o charakterze konstytutywnym. Ponadto, jak podkreślił autor odwołania, Skarżący spełniał kryteria określone w § 4 rozporządzenia, ponieważ znajdujące się na nieruchomości budynki i urządzenia wybudował z własnych środków. Ponadto zgodnie z § 3 rozporządzenia odwołujący, jako organizacja społeczna -stowarzyszenie wyższej użyteczności, nabył prawo użytkowania tej nieruchomości z mocy prawa, bez konieczności potwierdzenia tego faktu jakąkolwiek decyzją. W związku z powyższym Skarżącemu przysługiwało co najmniej prawo użytkowania przedmiotowych działek.
Wojewoda P., po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności przypomniał, że kwestie związane z ustaleniem wysokości odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, która w art. 12 ust. 4f precyzuje, że odszkodowanie przysługuje wyłącznie: dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie było więc ustalenie, czy Skarżącemu przysługiwało prawo użytkowania wieczystego lub ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości przejętej pod drogi publiczne.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że Skarżący pomimo stosownego wezwania, nie przestawił wymaganych dokumentów, takich jak: akt notarialny, odpis księgi wieczystej czy decyzja administracyjna, potwierdzających posiadanie praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości. Wprawdzie w styczniu 2001 roku Skarżący został wpisana jako użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów, tym niemniej, jak podkreślono, dane zamieszczone w rejestrze mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Sam zatem wpis podmiotu jako użytkownika wieczystego w ewidencji gruntów nie może, zdaniem Wojewody, stanowić jedynej podstawy bezspornego uznania strony za podmiot uprawniony do otrzymania odszkodowania.
Organ podkreślił jednocześnie, że Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. sygn. akt [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia[...] listopada 2013r. i oddalił wniosek Skarżącego o zasiedzenie powyższych nieruchomości. Powyższe orzeczenie Sądu oddalające uniemożliwia, zdaniem Wojewody, powoływanie się na nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie, w tym także na dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
Konkludując organ II instancji stwierdził, że skoro podmiot, na rzecz którego miało zostać wypłacone odszkodowanie, nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających posiadanie przez niego praw do nieruchomości, to podzielić należy zaskarżone rozstrzygnięcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca jego umorzenie. Organ prowadzący postępowanie nie mógł więc w takiej sytuacji orzec co do istoty sprawy i zobligowany był do zakończenia postępowania w sposób formalny.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiódł Skarżący zarzucając jej naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego uznania, że decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania jest prawidłowa wobec nieuzasadnionego przyjęcia, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw do przyznania wnioskodawcy odszkodowania pomimo zaistnienia przesłanek do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy;
art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, co było uzasadnione z uwagi na brak wydania przez organ I instancji decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy pomimo braku spełnienia przesłanek do umorzenia postępowania, a wydanie decyzji przez organ odwoławczy co do istoty sprawy, po raz pierwszy w toku całego postępowania, pozbawiłoby stronę możliwości kontroli instancyjnej decyzji merytorycznej, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a.;
art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wskazania przez organ faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, w szczególności w zakresie braku uzasadnienia podstaw umorzenia postępowania, przyjęcia niezasadności wypłaty odszkodowania oraz braku odniesienia się do podniesionych w odwołaniu zarzutów w tym zakresie,
art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz uznanie, że to wnioskodawca miał wykazać, by przysługiwało mu prawo rzeczowe do przedmiotowych nieruchomości, w sytuacji gdy to na organie spoczywa ciężar zebrania i rozpatrzenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz poprzez zaniechanie ustalenia czy skarżącemu przysługiwało inne niż własność lub użytkowanie wieczyste prawo rzeczowe, w szczególności poprzez nieustalenie czy w stosunku do przedmiotowych nieruchomości została wydana decyzja w sprawie zmiany niektórych praw w prawo użytkowania wieczystego bądź użytkowania w trybie rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 26 stycznia 1962 r.;
art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego niezastosowanie, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wnioskodawca byt podmiotem uprawnionym do uzyskania odszkodowania w rozumieniu
tego przepisu.
W wielostronicowym uzasadnieniu skargi organ powielił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, że przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, która stanowiłaby podstawę umorzenia postępowania. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazuje bowiem na brak przesłanek do uwzględnienia żądania wypłaty odszkodowania, a takie rozstrzygnięcie powinno być zawarte w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Uzupełniając z kolei zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i 77 kpa autor skargi podkreślił, że organy nie ustaliył podstawy prawnej korzystania przez Skarżącego z przedmiotowej nieruchomości, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że było to posiadanie. Tymczasem w ocenie pełnomocnika Skarżący był uprawniony do uzyskania odszkodowania w rozumieniu art. 12ust.4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, co najmniej jako użytkownik przedmiotowych nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody P. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za przejęte pod drogi publiczne działki gruntu położone w B., oznaczone: nr geod. [...], nr geod. [...], nr geod. [...] i nr geod. [...]. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organy przyjęły, że Skarżący nie ma przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, albowiem nie jest ani właścicielem przejętej nieruchomości, ani jej użytkownikiem wieczystym, nie przysługują mu też ograniczone prawa rzeczowe do tej nieruchomości uprawniające do otrzymania odszkodowania.
Powyższe stanowisko w ocenie Sądu jest prawidłowe. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że o regułach, według jakich należy ustalać krąg stron stanowi art. 12 ust. 4f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, ze zm., zwanej dalej także specustawą). W przepisie art. 12 ust. 4f specustawy ustawodawca określił osoby uprawnione do uzyskania odszkodowania za odebrane prawa rzeczowe do nieruchomości. Osobami tymi są: dotychczasowy właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Ograniczonymi prawami rzeczowymi w myśl art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka. Przy czym jak stanowi art. 245 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, a forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia. Podkreślić jednak należy, że odszkodowanie może skutecznie otrzymać tylko ten, komu przysługiwało określone prawo rzeczowe w dniu, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W ocenie Sądu cytowany przepis zawiera numerus clausus podmiotów uprawnionych do rekompensaty na podstawie przepisów specustawy drogowej, a więc rekompensaty ustalanej w trybie administracyjnym. Inaczej rzecz ujmując tylko te podmioty posiadają bezpośredni interes prawny do bycia stroną postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogę na podstawie specustawy drogowej, a więc posiadają indywidualny, wynikający z konkretnej normy prawa administracyjnego interes prawny (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 29 czerwca 2012r. II SA/Bk 316/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Prawidłowe ustalenie stron postępowania zależy więc od wnikliwych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego przejętej nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Określając uprawnionych do otrzymania odszkodowania, ustawodawca określił tym samym krąg stron postępowania odszkodowawczego wobec danej nieruchomości, jednakże, wbrew temu co wywodzi pełnomocnik Skarżącego, to każda z tych osób musi udowodnić swój przymiot strony dokumentem o przysługiwaniu określonego prawa rzeczowego, jeżeli prawa te nie wynikają z księgi wieczystej (tak też WSA w Opolu w wyroku z 10 lipca 2014r. II SA/Op 209/14, dostępny w CBOSA). W postępowaniu o ustalenie
i wypłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę podstawowym dowodem dla ustalenia stanu prawnego takiej nieruchomości jest wpis prawa własności ewentualnie prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. Wpis taki korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.
W przedmiotowej sprawie organy, powołując się na odpis z księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (z której geodezyjnie wydzielone zostały m. in. działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]), ustaliły, iż w dziale II jako właściciel wpisana jest Gmina B., a w pozostałych działach brak jest jakichkolwiek wpisów. Skoro zatem prawomocne orzeczenie sądowe, odnośnie wpisu w księdze wieczystej, nie zostało skutecznie wzruszone przez Skarżącego, nie ma żadnych podstaw do kwestionowania tak ustalonych praw własnościowych Gminy. W dalszej kolejności pozostało więc ustalić czy Skarżącemu przysługiwało prawo użytkowania wieczystego lub ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości przejętej pod drogę. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie kopia pisma Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 2000 r. znak: [...], z treści którego wynika, że Zarząd Miasta B. na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 1999 r. postanowił oddać w użytkowanie wieczyste na rzecz L. w W., w trybie art. 207 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość zabudowaną, stanowiącą własność Gminy B., położoną w B. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...], w obr. 11 oraz odpłatnie przenieść własność budynków usytuowanych na tej nieruchomości, tym niemiej prawo to nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Tymczasem jak wynika z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i wpisu tego w księdze wieczystej. Wpis do księgi ma charakter konstytutywny, co oznacza, że powstanie prawa użytkowania wieczystego i jego przejście na nabywcę uzależnione jest od dokonania wpisu w księdze wieczystej. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że w księdze wieczystej nieruchomości, z której wyodrębnione zostały działki przejęte pod drogę, brak jest takiego wpisu.
Skarżący powołuje się wprawdzie na wpis prawa użytkowania wieczystego
w operacie ewidencji gruntów i budynków, tym niemiej jak słusznie zaakcentowały organy, ewidencja nie służy ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, lecz jedynie rejestrowaniu tego stanu na podstawie dokumentów źródłowych. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny (tak NSA w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r., I OSK 978/11, dostępny w CBOSA).
Sam wpis podmiotu jako użytkownika wieczystego w ewidencji gruntów nie może zatem, jak wywodzi pełnomocnik Skarżącego, stanowić podstawy bezspornego uznania strony za podmiot uprawniony do otrzymania odszkodowania. Tym bardziej, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej nieruchomości w zakresie powierzchni lub granic. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego też względu za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela (tak też WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 listopada 2013r. IV SA/Wa 1862./13. Lex nr 1407943).
W przedmiotowej sprawie nie bez znaczenia jest również fakt, iż organy celem bezspornego ustalenia, czy Skarżącemu przysługują do przejętej nieruchomości jakiekolwiek prawa rzeczowe, wezwały stronę Skarżącą do przedstawienia dokumentów potwierdzających posiadanie takich praw w formie przykładowo: aktu notarialnego, odpisu z księgi wieczystej czy decyzji administracyjnej. Skarżący wymaganych dokumentów nie przestawił. Ponadto, jak ustalono w toku postępowania, Sąd Okręgowy w B. II Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. sygn. akt [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2013r. sygn. akt [...] i oddalił wniosek Skarżącego o zasiedzenie w/w działek. Powyższe orzeczenie jest prawomocne, co oznacza, że Skarżący nie może powoływać się skutecznie na nabycie prawa własności przedmiotowych nieruchomości przez zasiedzenie.
W ocenie Sądu z materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika też, jak słusznie uznały organy, aby Skarżący dysponował innym ograniczonym prawem rzeczowym do przejętych nieruchomości. Pełnomocnik Skarżącego uprawnienie do otrzymania odszkodowania wywodzi wprawdzie z uznania Skarżącego co najmniej za użytkownika, jednakże, jak podkreślono już wyżej, zgodnie z art. 245 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności, a forma aktu notarialnego jest potrzebna dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia. Skoro w aktach sprawy brak jest aktu notarialnego, który zawierał by oświadczenie woli właściciela nieruchomości o ustanowieniu na rzecz Skarżącego użytkowania, również Skarżący nie przedłożył stosownego dokumentu, to wywodzenie przez pełnomocnika, iż Skarżący takim prawem dysponuje jest gołosłowne.
Reasumując powyższe rozważania należy zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, że Skarżącly nie wykazał żadnych praw do przejętej nieruchomości uzasadniających ustalenie i wypłacenie na jego rzecz odszkodowania. Sam zaś fakt posiadania tychże nieruchomości, choć pozostaje pod ochroną prawa i niesie za sobą określone skutki prawne, to nie może być podstawą do wypłaty odszkodowania. W ocenie Sądu skoro podmiot występujący z żądaniem wypłaty odszkodowania nie posiada, jak wynika z całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie, przymiotu strony, to uznać należy, że mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania uzasadniającą jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., o czym prawidłowo orzekły organy.
W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przedstawione
w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło