II SA/Bk 124/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P., A. O., A. S., G. A., J. Sz., J. S., K. Z., K. P., M. Sz., M. G., P. M., S. Sz., T. G., W. S. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a oddalić wniosek G. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. G. A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką W. Z. (k. 34). Źródło utrzymania wnioskodawczyni stanowi dochód z emerytury w wysokości 1.130 zł netto, natomiast matka skarżącej otrzymuje emeryturę w kwocie 1.118 zł netto. Majątek wnioskodawczyni stanowi dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² (współwłasność), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (współwłasność) oraz samochód (współwłasność). G. A. posiada oszczędności w wysokości 33.000 zł (k. 34-35). Pismem z dnia 31 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie G. A. wywiodła, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jej rodziny, w tym schorowanej matki wynoszą 2.913 zł i kształtują się następująco: telefon – 55 zł, podatek – 33 zł, energia elektryczna i gaz – 410 zł, węgiel i drewno – 100 zł, leki – 380 zł, opieka medyczna – 300 zł, wywóz śmieci – 30 zł, ubranie i buty – 150 zł, środki czystości – około 150 zł, samochód – 155 zł, dodatkowa opieka nad chorą – 300 zł, pielucho – majtki – 100 zł, żywność – 700 zł, inne – 50 zł. Wnioskodawczyni dodatkowo wskazał, iż brakująca kwotę przeznaczona na bieżące utrzymanie jest pokrywana z posiadanych oszczędności, tj. chodzi głównie o zapewnienie opieki medycznej, leków i dodatkowej opieki nad matką chorą na [...] (k. 81). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W złożonym oświadczeniu G. A. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny wynosi 2.248 zł netto. Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wnioskodawczyni wynoszą łącznie około 2.913 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² (współwłasność), nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (współwłasność) oraz samochód (współwłasność). G. A. posiada zgromadzone oszczędności w wysokości 33.000 zł. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 300 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni jest skarżącą również w drugiej sprawie toczącej przed WSA w Białymstoku, w której wpis sądowy kształtuje się również na takim samym poziomie. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez skarżącą i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym matkę stałych źródeł dochodu oraz poczynione przez wnioskodawczynię oszczędności w kwocie 33.000 zł, w połączeniu z wykazanymi wydatkami (koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą łącznie około 2.913 zł), posiadanym majątkiem, złym stanem zdrowia matki pozwalają na uznanie, iż G. A. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt posiadania przez rodzinę G. A. stałego źródła dochodów oraz oszczędności w wysokości 33.000 zł. Dodatkowego podkreślenia wymaga, iż wykazany dochód miesięczny wnioskodawczyni i pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym matki w niewielkim stopniu jedynie nie wystarcza do pokrycia wykazanych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem ich rodziny, które w pozostałym zakresie pokrywane są z oszczędności. Wykazana we wniosku kwota oszczędności (33.000 zł) może być jednocześnie przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez G. A. kwoty wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów, które ewentualnie mogą wystąpić w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.